i4 ' C. PLINII NATUR. HISTOR':

lacea i tofacea - arenacea. Natura duplex: aspera, aut pinguis. Experimenta utriufquea in manus: ususque geminus, aut ut fruges tantum alant, 5 aut edant & pabulum. Frugesalit tofacea alba, quae li sit inter fontes reperta, est ad infinitum fertilis: verum alperatractatu, & si nimia injecta est, exurit solum. Proxima est rufa, quae vocatur 6 acaunu*j marga, intermixto lapide terrae minuta:, arenosa:. Lapis 7 contunditur in ipso campo :primisque annis 8 stipula difficulter caeditur propter lapides. Impendio tamen minimob levitate, dimidio minoris quam ceterae, invehitur. Inspergitur rara: sole eam misceriputant. Utrumque hoc genus lcmel injectum 9 in quinquaginta annos valet, &, frugum &pabuli ubertate.

caput jo Qua: pingues este sentiuntur, ex his praecipua alba. 10 Plura ejus genera. Mordacissimum,

Vlii- quod supra diximus. Alterum genus alba: cretae argentaria est. Petitur ex alto, in cente-nos pedes actis plerumque puteis, ore angustatis: 11 intus, ut in metallis, spatiante vena.Hac maxime Britannia utitur. 12 Durant annis l x x x. Neque est exemplum ullius qui bisin vita hanc eidem injecerit. Tertium genus candida’, 1J glissomargam vocant. Est autemTZ creta fullonia mixta pingui terra, pabuli quam frugum fertilior 5 ita ut messe sublata antesementem alteram l+ latissimum secetur. Dum in fruge est, 15 nullum aliud gramen emit-rit. Durat xxx. annis: densior justo lS Signini modo strangulat solum. ColumbinamGallia suo nomine 17 eglecopalam appellant: 18 glebis excitatur lapidum modo: Sole &gelatione ita solvitur, ut tenuissimas bracteas faciat. 19 Hac ex a quo fertilis. Arenacea•20 utuntur, ii alia non sit: in uliginosis vero, & si alia sit. Ubios gentium solos novimus,qui fertilissimum agrum colentes, 20 quacumque terra infra tres pedes effossa, & pedalicrassitudine injecta laetificent. Sed ea non diutius annis x. prodest. Hedui & Pictones calceuberrimos fecere agros: qua sone & oleis, & vitibus utilissima repetitur. Omnis autemmarga 21 arato injicienda est, ut medicamentum rapiatur: & fimi desiderat aliquantulum,2Z qua primo plus aspera & qua in herbas non effunditur: alioqui novitate, quacumquefuerit, solum ladet , ne sic quidem primo post anno fertilis. Interest & quali solo quara-tur. Sicca enim humido melior, arido pinguis. Temperato alterutra, creta vel columbina,convenit.

CAPUTIX. V. Transpadanis 1 cineris usus adeo placet, ut anteponant fimo jumentorum: quod2 q quia levissimum est, ob id exurunt. Utroque tamen pariter non utuntur in eodem arvo,nec in arbustis cinere, nec quasdam ad fruges, 2 ut diximus. 5 Sunt qui pulvere quoqueuvas ali judicent, pubescenteique pulverent , & vitium arborumque radicibus aspergant.Quod certum est Narbonensi provinciae, &. vindemias certius iic eo coqui, quia plus pul-vis ibi, quam Sol, confert.

1 N T e r p r 1

a In manus. ] Manu, ac tradat» , differentia utriufqueagnoscitur.

s. Aut edant & fabulum. ] Non frugum modo fertiles sint,verum etiam & pabuli. Sic glillomarga versa vice mox dice-tur pabuli, quam frugum, fertilior.

6. Acaunumarga. ] Sic MSS. Reg. Colb. Thuan. Ciuffl.non capnumargos. Hoc esi - citra amarorem marga, ab « pri-vativo , & texores , amarum , atque ob id malum.

7. Contunditur. ] Plerique nunc sinunt gelu resolvi, &tempestatibus.

8. Stipula. ] rEgre stipula secatur, meslifquc peragitur, oc-cursu assiduo lapidum.

9- In L. annos. ] In Gallia ad decem tantum, hac ae-tate.

1 o. Plura ejus genera. ] Marga; nimirum albi : alterumenus mordacissimum, quod & asperum, & exurens solum,e quo proxime dictum est : pingue alterum, e genere al-bi creti , argentarium vocatur : quoniam nitorem argen-to reddit, ut dicetur lib. 3 6 fest. ;8. non, uti Cardanussomniavit, quod ex ea creta possit argentum detrahi. Utun-tur ea fabri argentarii, ad argentea vasa polienda: ut Tri-poli , seu Tripolitana terra, ad aurea ircave.

11. Intus ere. ] Intus exspatiante folsura, ut in fodinis me-

tallicis : quarum os pariter angustum, subterranei deindemeatus longissime exspatiantur. ,

12. Durant. ] Ita MSS. Albi nimirum creti gemini.

13. Glijsomargam. ] Sic restituimus eam vocem . ex sidecodicum Reg. 1. 2. Colb. 1. 2. 3. Th. Chiffl. etsi in editisGhschromargon legitur, quod ex Anglifco Ghfler fulgere , de-duci volunt, qui vocum origines sectantur. Alii a yXuoj«»deducunt, quam vocem Aristophanes pro yAoxtmfi©-, dul-rior, usurpavit: ut hoc margi genus videlicet, cum alterocollatum, quod acaunumargam veteres dixere, hoc est, si-ne amaritudine - dulcius eo elfe intelligarur.

14. Latissimum fetetur. ] Nempe pabulum.

i T A T I O N E S.

b Levitate. ] Ob levitatem, dimidio minore quam cete-ri sumptu invehitur.

NotjS,

1 5 - Nullum aliud. ] Gramen aliud nasci non sinit.

16 . Signini modo. ] Glistomarga , inquit, quum densiusquam par est, injecta suerit, Signini operis modo, stran-gulat , consternit, oeduditque solum, ut fata vclud suffo-catum haud proserat. Signini operis pavimentique facien-di ratio a Plinio traditur , lib. 3 5. sect. 48. Vide Notas &Einend, num. VII.

17. Eglecopalam . ] Ita M S S. omrfes Celticum nomen estePlinius aperte monet: quare displicet Hermolai conjectura ,legentis c Grico pelan : ut sit sententia , Gallias a Gricoacceptum nomen corrupisie in suum. Grice enim mXe<uscolumba dicitur, qui livido colore: unde & nomen mar-gi columbini.

18. Glebis excitatur. ] E terra majores ejus margi molesseu glebi extrahuntur, ut lapides e lapicidinis : eidemin tenues bracteas Sole ac gelu solvuntur.

1 9. Hac ex a quo fertilis. ] Pabuli nimirum, ac frugum.

20. Quacumque terra. ] Litum agrum, inquit, uberem -que faciunt, cum terram infra tres pedes effoilam , sterilio-ri solo injiciunt pedali crassitudine.

21 .Arato injicienda. ] Ubi jam solum aratum est: ut ter-ra facilius vim margi medicatam & salubrem hauriat. Inlibris quibusdam aratro, male.

Seif. V. 1. Cineris usus. ] De quo Virgilius, lib. 1. Georg,vers. 80.

Ne saturare fimo pingui pudeat fiila : ntveEffetos cinerem immundum iadare per agros.

Qui porro traduntur a Virgilso agricolationis pricepta,ea sunt ex Italii Circumpadani ritu petita , ut Plinius ad-notavit,lib. 18. sect. 30.

2. Ct diximus."] Sect. 3. his verbis : Quippe non eadem ar-boribus convenit CT' fi-ngibus plerumque.

3. Sunt qui pulvere. ] Hanc pulveris excitationem, qua^