LIBER DECIMUS SEPTIMUS, 'ff

VI. Fimi plures differentiae: ipsa res antiqua. Jam 1 apud Homerum regius senexagrum ita suis manibus laetificans repetitur . 1 Augeas rex in Graecia excogitasse traditur:divulgasse vero Hercules in Italia, quae regi suo 3 Stercuto Fauni filio ob hoc inventumimmortalitatem tribuit. 4 M. Varro principatum dat turdorum fimo ex aviariis: s quodetiam pabulo boum suumque magnificat: neque alio cibo celerius pinguescere asseverat, f6 De nostris moribus bene sperare est* fi tanta apud majores fuere aviaria, ut ex hisagri stercorarentur. 7 Proximum Columella columbariis ,, mox gallinariis facit, na-tantium alitum damnato. * Ceteri auctores consensu 9 humanas dapes ad hoc in primisadvocant . 10 Alii ex his praeferunt hominum potus* in coriariorum officinis pilo madefac-to. 11 Alii per fele, aqua iterum* largiusque etiam, quam cum bibitur* admixta. 11 Quip- 10pe plus jam ibi mali domandum est* cum ad virus illud vini homo accesserit. Haec suntcertamina, quibus invicem ad tellurem quoque alendam utuntur homines. 13 Proximespurcitias suum laudant . 14 Columella solus damnat. Alii cujusoumque quadrupedis ex cy-tiso : 15 aliqui columbaria praeferunt. 15 Proximum deinde caprarum est * ab hoc ovium,deinde boum, novissimum jumentorum. Hx fuere apud priscos disserendae, fimulque prx- ISccpta (ut invenio) re tali utendi* quando & hic 17 vetustas utilior : visumque jam est apudquosdam provincialium * in tantum abundante 18 geniali copia pecudum * 19 farina: vicecribris superinjici * foctore aspectuque * 20 temporis viribus * in quamdam etiam gratiammutato. Nuper repertum* oleas gaudere maxime cinere 21 e calcariis fornacibus.

Zi Varro praeceptis adjicit* equino* quod fit levissimum * segetes alendas: prata vero 20graviore * & quod ex hordeo fiat * multasque gignat herbas. Quidam etiam bubulo 23 ju-mentorum praeferunt, oviliumque caprino , 24 omnibus vero asininum, quoniam lentis-lime mandunt. E contrario usus 25 adversus utrumque pronunciat. 24 Inter omnes autem

Not m.

fostione St * cum pubescunt urse , hoc est, cum nigtescereincipiunt - laudat etiam Tbeophv. lib. 3. de causis . cap. zz.

pag. 285. Tij» d" xscToufitttnr .ora» ttpgpttraf 01

fientnt ,Scc.

Secl.W, i. Apud Homerum regius senex. 3 Laertes. Cic. lib.de Senect. fect. 54. Quid de militate loquar stercorandi ? Home-rus .... Laertem lenientem defiderium , quod, capiebat e filio , co-lentem agrum > V eum stercorantem faett. Homeri versus estejulcemodi jOdyfl. 41. vers. zz<,._

T ov «io» mirtp 4op£» iiutifci »*l cv «XoM »

Aispiuoviu. <})ut»v.

libi illud Xfsplvrntt stercorantem Cicero & Plinius reddi-derunt.

z. Augeas. ] Ille Eleorum rex, quem Hercules sustulit.Inde para/niia, dwyt*- pabulum.

3. Sternuo. ] Ita M S S. non Stercutio. Isidorus, lib. 17. Orig.cap. 1. Stercorandi agri rationem primus induxit quidam nomineStercutus in ltalia , cujus ara a Pico dedicata e fi Rom.e. Sed rc-ctius forte Sterculus, uti legimus apud Tertull. Apolog. cap.15. & l\b. i. ad Nation, cap. 9. & apud Prudentium, 111hymno S. Laurentii, vers. 450. Macrobius, lib. 1. Saturn,cap. 7. pag. z 18. Saturnum hunc fuisse censet, Stcnuimn di-llum , quod primus flercore fecunditatem agris comparaverit.

4. M. Varro. ] Libro r. de te tust. cap. 38. dtercw optimumsertbit Caßius eße volucrutn , prater palustrium , ac nantium. Dehis prxfiare columbinum , quod fit calidißhmm , ac fermentare possitterram. Id ut femen aspergi iis agro oportere , non ut de pecore

numero in urbanum habitum transiLOc.

11. Alii per fi. ] Alii lotium seu urinam adhibent solam*ac sine coriariorum retrimentis admixtis, addita tantum a-qua , ne agrum perurat. Columella, lib. z. cap. 1 Aptior esttamen surculis hominis urina , quam fex mensibus paßus fueris ve-terascere : fi vitibus aut pomorum arboribus adhibeas , nullo alio ma-gis frutlus exuberat : nec solum e.t res maiorem facit proventum ,sed etiam saporem , CP* odorem vini pomorumque reddit meliorem.

iz. Quippe plus jam tbt mali. ] Plus , inquit, vitii corrigen-dum emendandumque est: cum ad virus quod vinum habetin le , etiam illud accellerit, quod ex humano traxit corpo-re , per quod potus transmeat. I11 quibusdam libris male ,pestune.

13. Proxime. ] Thcopht. loc. cit.

14. Columella solus. ] E Latinis. Nam e Graicis auctorGeopon. lib. 1. cap. 29. pag. 58. Columellam iequutus estPalladius , lib. i. cap. 33.

15. Aliqui columbaria. ] Colum, loc. cit. Geopon. auctor,P a S- 57 -

16. Proximum deinde. ] Cato, cap. 36. Varro, loc. cit.Auctor Geopon. loc. cit. pag. 58.

17. Vetustas utilior. ] Utilius est vetustiorum sequi praecep-ta. Cave enim de stercoris vetustate accipias. Entmvcro, utrecte Columella , lib. z. cap. 13. Stern« omne, quod tempestiverepostum , anno requieverit , segetibus est maxime utile : nam c Tvires adhuc Jolidas habet , O* herbas non creat. Quanto autem ve-tustius fit , minus prodest , quoniam minus valet: itaque pratis quam

, totidem se«

acervalim poni. Ego arbitror prastare ex aviariis turdorum > ac recentiffimum debet injici , quod plus herbarum progeneret^ .

merularum : quod non solum ad agrum utile , fid etiam ad cibum , Qua: Palladius , lib. l. cap. 3 3' ac sterqui tuoita bubus , a e ficibus > ut fiant pingues. re verbis exscripsit.

S- Qgod etiam pabulo. ] Ad pabulum & cibum boum 18. Gemalt. ] I-ccutula.suumque.

6 . De nostris. ] Non adeo damnandi mores nostri vi-dentur.

7 . Proximum. ] Columella , lib. z. de re ruft. cap- 1;-pag. 70. 'Tria igitur stercoris genera sunt pracipua: quod ex avi-

bus. quodex hominibus , quod ex pecudibus confit. Avium primum >betur , quod ex columbariis egeratur : deinde , q»°d gallina :, ce e-raque Volucres edunt , exceptis tamen palnsiribns , aut nantibus , utanatis o anseris : nam id noxium quoque est. Maxime tamen co-liijnlnnum probamus.

&.C.

> Secundum deinde , quod homines faciunt ,Colum"l" 4 “^ ow - 3 Thcophr. Eb. 7. bist. cap. 5. Varro &

A. Humanas dapes. ] Excrementa ciborum sic catte circum-loquitur.

10. Alti ex Ins. ] Alii, inquit, humanum lotium antepo-rtunt, tum puo qui i,* coriariorum officinis fuerit eo lotiomadefactus. Haic coriariorum retrimenta sordesque cum lo-tio pariter commendat in primis auctor Geopon. lib. z. cap.ZO. pag. 59. R», 0 7>> e«, ^ Ka Q‘ jnAi^oii «iiptXB» onlii-

w ra epom ... . ni «f «»,-ti ... . **.d q vtj» T tsuom-

Qum & Theophr. addit, lib. z. de cau-lis, cap. 13. pag. 187. eo stercore nonnulla ex silvestrium

19. Earina vice. ] In modum farina» crebro agris super-mjici.

zo. Temporis viribus. ] Progrcffu temporis, ac vetustate.21. In calcariis. ] Quin & calcem ipsum ad emendandumterra: vitium , in qua olea feritur, Columella adhibet, lib. 5.cap. 9, Solent etiam , inquit, vitio soli frullum olea necare: cuireiße medebimur. Altis gyris ablaqueabimus eas , deinde calcis pr»magnitudine arboris plus minufive circumdabimus , fid minima arbormodicum postulat.

2i. Varro.] Libro 1. de re ruft. cap. 38. Minime bonumequinum ', Jed in segetes: in prata enim vel optimum , ut ceterarumVeterinarum , qua hordeo pascuntur , quod multam facit herbam-

23. Jumentorum . ] Ut equinum, mulinum. Sic Colum, lib.z. cap. 15.pag.71.

24. Omnibus .., afinimtm. ] Colum loc. cit. iisdem verbis.

25. Adversus utrumque. 3 Varronis scilicet & Columella?placitum modo allatum.

26. Inter omnes. ] Colum, lib. 2. cap. 14. P a g* 69. Ve lupinanihil dubito , atque etiam de pabulari vicia: fi tamen eam viri-dem defessam conf.sttm aratrum subsequatur , L 5 " quod falx reli -querit , priusquam inarescat , vomis rescindat , atque obruatenim cedit pro stercore * In eodem habitat argumento cap,

16. pag. 73.

id