LIBER DECIMUS SEPTIMUS. 6i

'Arborem nec minorem bima, nec majorem trima transferri quidam praecipiunt: alu,cum annum impleat. ' s Cato craffiorem quinque digitis. 17 Non omisistet idem , h atti-neret j meridianam cadi partem lignare in cortice, ut translata in iildem & a uctis a 1retur horis: ne Aquiloniae meridianis oppolitx Solibus finderentur , & algerent meridia-nae Aquilonibus. 18 Quod e diverto affectant etiam quidam in vite, ficoque, permutantes 5in contrarium. Densiores enim folio ita fieri, magisque protegere frudum , & minusamittere: ficumque lic etiam 19 scansilem fieri. Plerique id demum cavent, ut plaga^^c.e-putati cacuminis meridiem spectet, 20 ignari fissuris nimii vaporis opponi. Id quidem mhoram diei quintam vel octavam spectare maluerim. /Eque latet non negligendum, a neradices mora 21 inarescant, nevea septemtrionibus, aut ab ea parte cxli usque ad exortum 30brumalem vento flante effodiantur arbores , aut certe non adverse iis ventis radices prx-beantur: propter quod emoriuntur, ignaris cauCc agricolis . 23 Cato omnes ventos, & 1111brem quoque in tota translatione damnat. Et ad hxc proderit quam plurimum terrx, mqua vixerint , radicibus cohxrere , ac totas cespite circumligati : 24 ctuu ob id Cato incorbibus transferri jubeat, procul dubio utilissime. ls Idem summam terram contentus est 1 $subdi. 25 Quidam Punicis malis substrato lapide non rumpi pomum in arboribus tradunt.

Radices inflexas poni melius. Arborem ipsam ita locari, ut media fit totius scrobis, ne-cessarium. 28 Ficus, 11 in scilla ( bulborum hoc genus est) seratur, ocyssune ferre traditurpomum, neque vermiculationi obnoxium: 29 quo vitio carent reliqua poma similiter lata.

Radicum ejus magnam adhibendam curam, ut exemptas appareat, non evnllas , quis du- ~°bitet ? Qua ratione & reliqua confessa omittimus: sicut terram circa radices 30 fistucato spis-sandam , 31 quod Cato primum in ea re esse censet: plagam quoque 32 a trunco oblini simo,

& foliis prxHgari prxeipiens.

XVII. Hujus loci pars est ad intervalla pertinens . 1 Quidam Punicas, Sc myrtos, Sc Cap. Xi .lautos densiores feri jusserunt, in pedibus tamen novenis. 2 Malos amplias paulo, vel ma- -S.gis etiam piros, magilque amygdalas , Sc ficus : quod optime dijudicabit ramorum am-plitudinis ratio, locorumque, Sc urnbrx cujulque arboris : quoniam has quoque obsec-

Interpretatio.

2 Ne radices. 3 Nc diuturniore mora Jaceant humi femina cum radicibus, Z? t&iices inter ini inarescant.

N o

T X.

16. Cato. ] Cap. rN. Posthac arbores crassor» digitis quin-que qti,c erunt , eas prxcifts ferito , &C. .

17. No» omisistet. ] Dum plurimum Catom tribuit, gra-vissimorum scriptorum auctoritati detrahit - qui ita ceniue-ruut facto opus este. Theophr. lib. 1. hist. cap. 7- & Virgu.lib. 1. Georg. vers. 267.

Quin etiam cedi regionem in cortice fignant:ht quo quxqne modo steterit , qua parte caloresAustrinos tulerit, qua terga obvertent axi ,

Restituant: adeo in teneris aßuescere mu Itum est.

Quod imitatus deinde Columella , lib. 7. cap. 6 . pag. 188.Hanc observationem, iuquit, non solum i» vitnm politione , sedm ulmorum , ceterarumque arborum prxeipio : uti cum de semina-rio eximuntur , rubrica notetur una pars , qua nos admoneat , nealiter arbores constituamus, quam quemadmodum i» seminario ste-terint. Plurimum enim refert , ut eam partem cxli speblent, cui abtenero consueverunt.

lib. j. hist. cap. 8-GriseaTÜrl tpaoi q irri <f ovKiji.cdHcett <puT 4 u 0 «V»* " t it 'j äüßa-rone yt-

1 - q > &c. Hoc idem seri in fico aiunt: nam fi in contrarium per-mutata feratur , frudum non amittere , scanfilemqne fieri protntn-

--utari in contrarium non idem Thcophra-

illi elt , inverso surculo seri, ut de fau-ce diximus sect. 13. Isti, latus arboris aversum ab ea cxliparte statuere, cui prius adversum erat.

19. Scansilem. ] 'Fißaniiiy.i yi, i äs , ThcOpbr. loC. Clt.Scansilis arbor dicitur > qux asturgit, ut lcandi facile poliat:contra eCißa-ns inaccessa-

18. Quod e diverso. } Theophrsunt ejuscemodi : x<miWvt-iv jd fi aonZd" - — ' '

. • .. ) jftwt.ntrn n

ctant. v erntn permutatisto , ac Plinio est .-

20. Ignan. } Non intcliigunt vel sic opponi nimio calori,quo finditur cortex.

, . - 1 - Jn horam diei. ] Hoc est , in cam cxU regionem obver-ti maluerim, ubi Sol, cum undecima est - vel post meri-diem secunda, stare videtur. Sic enim horas partiebanturantiqui. ut sexta in meridiem caderet. Vide qua: diximusin Notis & Emendationibus ad lib. 6. num. C X IX.

Inarescant. ] Ut de vite dicturi fumus, sect 3 5 • num - 3 •Cato omnes. 7 Cap. 28. pag. 17. Caveto autem necum' nam id maxime caven-

22.

rZ-

vernus fiet, aut imber,dum est.

24. Cum ob id Cato. ] J. oco

aut fei

. _cit. Oleas, ulmos , ficos, poma

viles, pinos, cuprtßoS cum feres, bene cum radicibus eximito cumsua quamplunma , circumligatoqne ,nj fine pofjh.

terrain alveo aut in

corbula ferri jubeto.

25. Idem. ] Loc. cit. I» scrobe cum pones, summam terramsubdito : poflea operito terra , &c. Sic etiam Columella, lib. 5.cap. 6 . Arbores tla conferenda sunt, ut summam terram, qux ara-tro fiiLadafit , semipedem alte substernamus, radices omnes explice-mus, C7* depofitas stercoremus, ut ego existimo: fi minus , terraJubaila operiamus , tkc.

26. Quidam Pumas.} Palladius, lib. 4, in Martio , tit. 10.'pag. 92. Qui in scrobe deponit , fi tres lapiilos in ipfit radice con-stituat , providebit ne poma findantur. Et ante cum Colunt, lib. 7.cap. 10. pag. 201. Mala Punica, ne m arbore rumpantur, re-medio sunt lapides tres, &c.

27. Radices inflexas. ] Leviter flexas. Sic alibi, Ut nota-vimus, insectum pro secto dixit. Falluntur enim qui infle-xas nove ab eo dictum putant, quasi non flexas : etsi Theo-phrasti auctoritate tueri id omni ope nituntur , ex lib. 2.hist. cap. 7. Tutior in hoc negotio agricolarum fides , quatixeruditorum conjecturi.

28. Ficus, fi in scilla. ] Theophr. lib. 2. histor. cap. 7. H*minis j e«b cai oxtAM spvrdOöw , suii ?ov mco^ys vtrrq , iH stfiorvasrd ox&hvKUv x.«Ttc&iVrwj. Ficus , fi in scilla seratur , ocyus cres-cit , mtnusque a vermibus infeflalur. Palladius , in Martio, tit.de ficu : Aliqui multum prodeste confirmant , »r generosiora po-ma producat, fi plantam fici diviso squillx bulbo intersitam , stri-flamque vinculis collocemus. Didymus quoque in Geopon. lib.10. cap. 46. pag. 276. Latini veteres squillam pro scilla scrip-sere. De Icilia dicemus lib. 19. sect. 30.

29. Quo vitio carent. ] Vide Notas & Emend. num. XVII.

30. Fistucato. ] Fistucatione. Fistuca , machina clt utrim-que ansata > qua pavitores utuntur , ut pavimenta magna viin terram adigantur. Pavitores Galli vocant Hir, aut Demoi-seile.

31. Quod Cato. ] Cap. 28. Oleas, ulmos, ficos ..cum pones .... operito terra radicibus feni , deinde calcato pcaibibene , deinde fistucis , veßibusque calcato, quam optime poteriserit ei primum. Post hxc arbores crassiores digitis quinque qnx erunt,eas prxeisas serito, oblinitoque fimo summas , CJ" foliis alligato.

32 .A trunco. ] A summo trunco > ubi plaga deputati ca-cuminis.

Se(l. X V 11 .1. Quidam Punicas, C rc. ] H*c Theophr. lib.2. histor. cap. 7. & uti prolixius multo tractantur , lib, 3. de

causis , cap, 8. pag. 272.

1. Malos amplius, c rc. } Theophr. locis citatis.

1 scrobeus

li