LIBER DECIMUS. SEPTIMUS. 6-

tnr, in radice quercus nascuntur, & transeunt. 14 Non inhumare taleas, aut siccare priusquam serantur, utilius compertum. Vetus olivetum ab xqufiio&Lo verno intra Vergilia-rum exortum 17 interradi alternis annis, melius inventum: 18 item muscum circumdat®radici. Circumfodi autem omnibus annis a solstitio duum cubitorum scrobe pedali altitu-dine: 19 stercorari tertio anno. z

4 - 10 Mago idem amygdalas ab occasu Arduri ad brumam seri jubet. Pira non eodemtempore omnia, quoniam nonxque floreant. Eadem oblonga, aut rotunda, ab occasuVergiliarum ad brumam. Reliqua genera media hieme ab occatu Sagittae, Subsolanum,aut Septemtriones fpedantia. Laurum ab occasu Aquilae ad occasum Sagittae. Connexaenim de tempore terendi xque ratio est. Vere 5 c autumno id magna ex parte fieri decre- ioVere. Est & alia hora circa Canis ortus, paucioribus nota, quoniam non omnibus locis pa-riter utilis intelligitur; sed haud omittenda nobis , non tractus alicujus rationem , 11 verumnaturae totius indagantibus. In Cyrenaica regione " sub etesiarum flatu conserunt : nec-non & in Grxcia: oleam maxime in Laconia. Cos iniula & vites tunc ferit: ceteri apudGrxcos, inoculare & inserere non dubitant: sed arbores non serunt. Plurimumque in eolocorum natura pollet. Namque in Agypto omni serunt mense, & ubicumque imbres13 xstivi non sunt, ut in India & At hio pia. i+ Necefiario post hxc autumno seruntur arbores.

5 - 25 Ergo tria tempora eadem germinationis, ver, Sc Canis, Ardurique ortus. Nequeenim animalium tantum est ad coitus aviditas, sed multo major est terrx ac satorumomnium libido: qua tempestive uti, a plurimum filterest conceptus. Peculiare utique in 20intitis, cum sit mutua cupiditas 16 utrimque coeundi. Qui ver probant, ab aequinodio sta-tnn admittunt, prxdicantes germina parturire, b ideo faciles corticum este complexus. Quiproferunt autumnum, ab 17 Arduri ortu, quoniam statim radicem quamdam capiant, Scad ver parata veniant, atque non protinus germinatio auferat vires. 18 Quaedam tamen sta-tutum tempus anni habent ubique, ut cerasi & amygdalae circa brumam, serendi vel in- 25ferendi. De pluribus locorum situs optime judicabit. E rigida enim Sc aquosa verno conserioportet, sicca & calida autumno.

6. Communis quidem Italix ratio tempora ad hunc modum distribuit: 19 Moro abr ibus Februariis in xquinodium, piro autumnum: ita ut brumam quindenis nec minusi ebu s amecedant. Malis xstivis , & cotoneis, item sorbis, prunis, post mediam hiemem 30m dus Februarias. 30 Siliqux Grxcx , Sc Persicis, ante brumam per autumnum. 31 Nucibus ,juglandi, Sc pinex, Sc avellanx, Sc Grxcx, atque castanex, a Calendis Martiis 31 ad Idus eas-dem. 33 Salici, genistx, circa Martias Calendas. " Hanc in siccis semine, illam in humi-dis virga feri, diximus.

Interpretatio.

a Plurimum. ] Plurimum interest ad conceptum arborum v b Ideo faciles. ] Ideo cortices , arboris pariter O 1 surculi in -

germinationem. /7,, f., r ,b

N o

T Ad.

16. Non inhumare taleas, ] Quanquam ita fieri praecipitColumella, lib. 5. cap. 9. pag. I95. Sed. Oportebit talearum ca-pita c?* imas partes mixto fimo cum cinere oblinere , & ita totaseas immergeri , ut putris terra quatuor digitis alte superveniat. Sedbinis indicibus eiintumare

ex utraque parte humantur , &c. Iu Chiftl.male.

cod.

17. Interradi alternis. ] Quid sit interradi diximus lib- 1?.fest. z. Somniant vocabulaviouuu concinnatores , qui hacvoce prscipi putant, ut qui solet innaici arboribus multuseradatur. Quod Plinius alternis annis interradi hoc loco ait,tonsuram olear alternam vocat ipse sect. 45- cum alteriusnimirum annis amputari ramos inutiles olearum vetustiommjubet, ne alimentum omne in materiem insumatur. Sic Co-lum. lib. 5.cap. 9. de seminariis olivarum

mn etiam, m-

. Cap. 10. Arbores ac fe-> circa Calendas i? idus

, --- Qui. -.

quit, compluribus interpositis annis olivetum putandum efi .

Quod tamen fatis erit 0 flavo anno feciffe , &c.

18. Item muscum. ] Columella , lib. XI. cap. t. Hoc eodemmense ( Maio ) in paflinato seminario novifiima positio esi olearistalea : eamque oportet , cum panxeris , fimo Cr cinere mixtis oblini-re , O 1 superponere muscum , ne Sole findatur , &c.

!?■ Stercorari. ] Colum, loc. cit. Tertio quoque anno fimo

pabulanda sunt olea.

zo ' Mago idem. ] Et Palladius , lib. z. in Januar, tit. 15.P a 8' 65 • Amygdalus seritur mense Januario CSr Februario : item lo-rts calidis Oslcirt c r Novembri. De occasu Arcturi, lib. 1 8.sect. 74 - De occasu Vergiliarum , lib. 18. sect. 59. Sagitta:,sect. 74. Aquila, demum , sect. 69.

II. Verum natura totius. ] In MSS.fot!«!.

2t. Sub etesiarum . 3 De his egimus lib. 2. sect. 47. dicc-mulque iterum hb. iz. f e( q

r;. APstivi non sunt. ] i n m S S. aflivi sunt: Male. IdemPlinius lib. 19. icct. 4. In desertis aduflifque Sole India , ubi noncadunt imbres. Sic etiam Ctesias in eo volumine quod de In-dicis rebus conscripht, cujus exstant fragmenta apud Pho-tium in Bibi, qu* sunt larpius laudata a nobis in hoc opete.

24. 'Necessario. ] Columella, lib.mina cum radicibus autumno ferito, hoc esi,

Oftobris.

2;. Ergo tria. ] Plinius , lib. 16. sect. 41. Sum alia natu-rales quibusdam germinationes , praterque vernas , qua suis con-flant sideribus . Hiberna , Aquila exortu : afliva , Canis ortu ;

tertia Arfhtri : has duas quidam omnibus arboribus communes pu-tant , are.

26. Vtrimque coeundi. J Vel, ut in M S S. utrique, surculoarborique.

27. Arfluri ortu. ] De eo dicemus lib. i8. sect. 74.

28. Quadam tamen. ] Columella, lib. XI. cap. 2. Possuntetiam his diebus (mense Decembri exeunte) cerasi, a? tube-res , ar Armeniaca, atque amygdala , ceteraque arbores » qua pri-ma florent, inseri commode.

29. Moro ab Idibus. ] Colum, lib. 5. cap. 10. pag. zoi.Mala , sorba ,pruna , pofi mediam mesiem usque in lius Febr.seri-to. Mororum ab Idibus Februar, usque ad, aquitioSlium vernum sa-tio est.

30. Siliqua Graea. ] De quibus diximus lib. 15. sect. 16.Colum, loc. cit. Siliquam Graeam, quam quidam mittor vo-cant , C9“ Persicum , ante brumam per autumnum serito.

31. Nt*ci6»s, esrc. J Colum, loc. cit. pag. ZOI. Cum ferulasuerit enata , eam findito , zr in medulla ejus fine putamine nucemGraeam , aut avellanam abscondito , e5- ita adobruito. Hoc ante Ca-lendas Martias facito , vel etiam inter Nonas <y Idus Martias.Eodem tempore juglandem, Cf pineam, O 1 castaneam f‘ r ‘ re °P or 'te t. De his nucum generibus dictum est lib. 15. sect. 14-Lc 2;.

32. Ad Idus easdem. ] Hoc est, Martias.

33. Salici. ] Colum, lib. de arbor cap. 29.nistam crescente Luna vere circa Calendas Martias serito. Salix hu-mi da loca desiderat , genifla etiam sicca.

34. Hanc in siccis'. In montibus genistas sponte nasci Pli-nius ante admonuit, lib. 16. sect. zo. In fluminibus fali-

Salicem C 7 Je-