ZOO C. PLINII NATUR. H I S T O R.

3 species divisere eam Grxci antiquissimi. Crispam, quam lelino'idea vocaverunt , a fimih*tudine apii foliorum, stomacho utilem, alvum modice mollientem. Alteram leam , Ltisfoliis e caule exeuntibus. Unde caulodem quidam vocavere, nullius in medicina momen-ti. Tertia est proprie appellata crambe , tenuioribus foliis, & simplicibus, denfilllmifqne•5 amarior, sed efticacislima. 4 Cato crispam maxime probat, dein lxvem grandibus loliis jcaule magno. 5 Prodesse tradit capitis doloribus, oculorum caligini scintillationique, liennstomacho, praecordiis crudam ex aceto & meile, coriandro, ruta , menta , laleris radi-cula , sumptam acetabulis duobus matutino : tantamque esse vim, ut qui terat haec , Va-lidiorem fieri se lentiat. Ergo vel cum his tritam, sorbendam , vel ex hoc intinctu su*I0 mendam. 4 Podagrae autem morbilque 7 articulariis illini cum rutae, coriandri, & sd )Smica , hordei farina. 8 Aqua quoque ejus decoctae, nervos articulosque mire juvari, 9 &foveantur vulnera , & recentia & vetera , etiam carcinomata , quae nullis alii? medica-mentis sanari possmt. Foveri prius aqua calida jubet , ac bis die tritam imponi. IO Sicetiam fistulas, &c luxata, & humores evocari, quaeque diicuti opus fit. 11 Insomnia etiam»15 vigiliasque tollere decoctam, ii jejuni edant quamplurimam ex oleo , & sale. 12 Tonni'na , li decocta iterum decoquatur, addito oleo, sale, cumino , polenta. Si ita sumatursine pane , magis profuturam. 13 Inter reliqua bilem detrahi per vinum nigrum pota.14 Quin & urinam ejus qui brassicam ditaverit, asservari, calefactamque nervis remedioesse. Verba ipsius subjiciam , ad exprimendam sententiam : 15 Pueros pusillos li laves ea2o urina , numquam debiles fieri. 14 Auribus quoque ex vino succum brassica: tepidum hVstillari suadet. Id que etiam tarditati audientium prodesse asseverat. 17 Et impetigines eademsanari fine hulcere.

XXXIV. Graecorum quoque opiniones jam 6c Catonis causa poni convenit, in d Sdumtaxat , qua; ille praetermiserit. Piles detrahere non percoctam putant. 1 Item alvum25 solvere, eamdemque bis coctam sistere. 2 Vino adversari, ut inimicam vitibus. 3 Ante-cedente in cibis caveri ebrietatem, postea sumpta crapulam diicuti. 4 Hunc cibum &oculorum claritati conferre multum: S succum vero crudae vel angulis tantum tactis cumAttico meile, plurimum. Facillime concoqui, ciboque eo lenius purgari. Eralistrati scho-la clamat, nihil esse utilius stomacho nerviique , ideo & paralyticis 4 & tremulis dari30 jubet, & languinem exscreantibus. 7 Hippocrates coeliacis & dysentericis bis coctam cumlale. Item ad tenesmon, & renum causa : 8 lactis quoque ubertatem puerperis hoc cibofieri judicans , s & purgationem feminis. 10 Crudus quidem caulis II mandatur , partus

N o T A.

hem commeaverant medici , qui in artem redegerunt, quemadmo-dum magno (imitas condet , Cjx peregrina fecum pigmenta attule-rint , ut illis imponerent pretia qu.c\piilent. Ceterum militares Virigloriosas cicatrices gratuito olere curalmut : eodem horto cura ufiad salutem, dum illos pascit, & sanat.

3. Ia tres species, ] Dc his actum elt libro sup. sect. 41.

Grxci vocant live , x.^ 4 fiZloo.

4. Cato crispam . ] De re ruit. cap. 157. pag. 85.

5. ProdeJJe tradit. ] Ibidem, pag. 86 . Hxc ad verbum Pli-nius alter Valerianus, lib. 4. cap. 29. ubi hoc Catonis anti-dotum vocat.

6. Podagra autem. ] Idem Cato, pag. 86. ferum morbumarticularium nulla res tantum purgat , quantum brassica cruda ,fi eam edes cum ruta , C 7 " coriandro concisam. Ita etiam Paxa-inus in Geopon. lib. 12. cap. 17. pag. 337. & Plinius Va-let. loc. cit.

7. Articulariis.'] Ita M S S. omnes. Plinius Valcr. articu-laribus. Qua'dam Catonis exemplaria articularem morbum ha-bent.

8. Aqua quoque eius. ] Plinius Valerianus , lib 4. cap. 29.

9. Si foveamur.] Cato, cap. 137. pag. 85. Plinius Va-lcr. lib. 3. cap. 22. Paxanius in Geopon. loc. cit.

10. Sic etiam sißulas. ] Vide Notas & Emendationes , num.XVI.

11. Insomnia etiam.] Cato, loc. cit. pag. 86.

12. Tormina.] Cato, cap. 136. pag. 84. Lc cap. 157.

pag- 87.

13. Inter reliqua. ] Hxc paulo enucleatius Cato, cap. iy6.pag. 84.

14. Quin & urinam. ] Cato, cap. 1 37. pag. 87.

iy Pueros. ] Cato, loco cit. & Plinius Valcr. libro 4.cap. 29.

16. Auribus quoque.] Verba hi'c sunt Catonis, cap. 137.fere extremo : Auribus ß parum audies, terito cum vino brassi-cam , succum exprimito, in aurem intro tepidum inßillato : citointelliges te plus audire. Habet hoc ipsum Plinius Valcr. lib.r. cap. 12. & Paxamus in Geopon. lib. 12. cap. 17. pag.338.

17. F.t impetigines. ] Cato, loc. cit. Deinde impetigini parcekrajfifam apponito, sanam faciet , Ci* hulcus non faciet . Paxamus

in Geopon. loc. cit. Aatfim jj H-oupe? W tpdxt.a iß&r&<ß°'/ 3 /m. Impetigo , fadatio cutis est , serpens cum pruritu, qu al °alii scabiem siccam, asperam, & prominentem intelligu« t:alii morbum similem scabiei squamosum. Plerique Xox 3 '."Grarcis dici existimant, de quo jam sect. 2. egimus. Deli-cias Turnebus facit, dum porca petigines hoc loco legit.

Sect. X X X I V. i. Item alvum solvere , eamdemque. ]quoque tradit Galenus, lib 3. de simp. med. facult. c a P’iy. pag. 70. & Dioscor. lib. 2. cap. 143. & 146. Brasste ** 1bis deeotlam alvum adjlringcre Celsus pariter admonet, stO'2. cap. 30. movere , fi fubcruda efl, cap. 20. . .

2. sino adversari. ] Si quis dum coquitur brassica , vlt0paululum instillet, minime percoctum iri, ait Geopon- aU 'ctor, hb. y. cap. xi. pag. 13 1. De hac antipathia rurse 01sect. 3 6.

3. Antecedente.] Hoc pariter auctor Geopon. loco citato -Theophrastus, Eubulus, Apollodorus, Carystius, Tini£ uS ’Nicocharcs, aliique apud Athameum, lib. 1. pag. 34 A rl 'stotelcs quoque, sect. 3. probiern. 17. pag. 697. A «t 71 *xpfifidn oruoi rlul ufcwmlALo. E Latinis etiam Cato, ca P’

iy6. pag. 83. Si Voles in convivio multum bibere , canareqt “ 1Lenter, ante canam eßo crudam brassicam quantum volet eXto : CA item , ubi canaveris, comcßo aliqua quinque solid •'dent te quafi nihtl ederis > bibcrifque : bibesque quantum volet'

4. Hunc cibum.] Ita etiam Paxamus in Geopon. lib. Il 'cap. 17. pag. 338. Diosc. quoque, hb. 2. cap. 146.

y. Succum vero cruda. ] Marcellus Empir. cap. 8. pag- f sBraßica cruda, inquit, trita, eum pane candido madefaih s*afla, ac fronti illita, dolorem oculorum plurimum relevat.

6. Et tremulis. ] Diosc. hb. 2. cap. 146. T fo/uudtoty , quio* 0sunt artus tremuli.

7. Hippocrates. ] Libro 2. de morb. mul.

8. Lallis quoque. ] Hippocr. lib. 1. de morb. mul- text

73 - pag- 460-

9. Et purgationem. ] Hippocr. lib. de nat. mul. tex-pag. 376. & tex. 3 1. pag. 391. Item lib. 1. de morb. mul- tC '

74 pag- 461.

10. Crudus quidem. ] Hippocr. loco citato proxime , conmanducatam brassicam menses trahere prodidit : affricat 301 ’partum ejicere,pag. 377.

quoq uC