7 it C. PLINII NATUR. HI S T O R.

tis laudantur. Retinet hanc nobilitatem & 11 Arretium in Italia: 13 & calicum tantum, Surrest'tum, Asta, Pollentia : in Hispania Saguntum, in Alia Pergamum. Habent & Tralles operasua, Mutina in Italia: quoniam Sc lic gentes nobilitantur. Haec quoque per maria terrafqucultro citroque portantur, insignibus rotae officinis. 14 Erythris in templo hodicque ostest'5 duntur amphorx’ duae propter tenuitatem consecratae, discipuli magistrique certamine, utertenuiorem humum duceret. Cois laus maxima, 15 Adrianis firmitas: nonnullis circa hoc seve-ritatis quoque exemplis. IS Q^Coponium invenimus ambitus damnatum, quia vini ampho-ram dedillet dono ei, cujus suffragii latio erat. Atque ut luxu quoque aliqua contingat anclo-ritas figlinis: 17 tripatinum, inquit Feneltella, appellabatur summa c oenarum lautitia-io Una erae murxnarum, altera luporum, 18 tertia myxonis piscis, inclinatis jam scilicetmoribus, ut tamen eos praeferre Graeciae etiam Philosophis postimus. Siquidem in Aristo-telis heredum auctione 19 lxx. patinas veniste traditur. 10 Nam nos .cum unam Asopitragoediarum histrionis 11 in natura avium diceremus festen is centum stetiffe, non dubitoindignatos legentes. At hercules , 22 Vitellius in principatu suo 13 x 7 H-S. condidit F a '15 tinam , cui faciendae fornax in campis exaedificata erat: quoniam eo pervenit luxuria, ctetiam fictilia pluris constent, quam tnurrhina. Propter hanc Mucianus 14 altero Consulat 11suo, in conquisitione, exprobravit patinarum paludes 25 Vitellii memoriae: a non illa se^diore, cujus veneno 25 Aiprenatirco Castius Severus accusator objiciebat, interisse cxxx-convivas. Nobilitantur iis oppida quoque, ut Rhegium, 27 & Cumae. 28 Samia testa20 Matris Deum sacerdotes, qui Galli vocantur, virilitatem amputare, nec aliter citra perni'ciem, M. Caelio credamus , qui linguam lic amputandam objecit 29 gravi probro , tast'quam 6 c ipse jam tunc eidem Vitellio malediceret. Quid non excogitavit ars? fract' setiam testis utendo lic , ut firmius durent tusis calce addita, 30 quae vocant Signina.genere etiam pavimenta excogitavit.

CAp.x1u.25 XL V II. Verum & ipsius terrae sunt alia 1 commenta 2 Quis enim fatis miretur pe se'

Interpretatio.

a Non 'Ala. ] Cmn non esset illa Vitellii Imp. patina foedior, quam illa Asprenatis hominis privati, cujus venefic * 0 d 'Castius objecit, &c.

N O T s.

U. Arretium. ] stude vasa Arietina a Martiale commen-dantur, ur dicemus m Notis & Einend, mini. X V 111 .

13. Et calicum tantum, Surrentum , &c. ] Ut vasorum ficti-lium , inquit, in esculentis nobilitatem retinet Arretium inItalia : ita, sed calicum tantum nobilitate commendan-tur, m eadem parte terrarum, Surrentum, Asta, Polien-tia: in Hispania Saguntum, & c. Vide Notas & Emendat,mim. XIX.

J4. Erythris. ] In Ionia , lib. 3. fest. 3 I.

1;. Adrianis. ] Ab Adria Italiae oppido. Sic ipse de gal-linis, lib. 10. sect. 74. Adriants laus maxima. Vi Je qua: dixi-mus in Notis & Einend, ad librum 10. num. L X V 11 .

16. £>. Capamum. ] Ex Coponia gente Titum, Marcum,Caimn , apud vetustos scriptores repetimus. Quintum adhucnusquam: notus co tantum nomine est, quod, ut CyprianiVerbis utar , multis emit /ordibus , ut fulgeret.

17. Tripatinum. ] Nomen inventum a patina tergemina.<Jt porro lancibus cibi simplices apponebantur , ut carnesassa , sructufquc : lic patinis condebantur pisces , tyrotari-cha , & similia. Atque ut f.ovmhc Grx’cis , ita patinae quoquehabent operculum, quo lances carent, stnde parccmia, Di-

j pium patella operculum.

18. Tertia myxonis. ] Sive bacchi, de quo lib. 32. lib. 23.& lib. 9. sect. 28.

1 L X X patinas. ] Ita M S S. non LX. Laertius lib. 5. inAristotelis vita, pag. 117. Mmtsxc mnedruf, patinas pluri-mas, minime definito numero repertas post ejus obitum ait.

20. Nam cum nos unam. ] In iEsopo histrione patinamlinam ferre vix potuimus: in Philosopho J. XX. quis ferat?

2,1. In natura avium. ] Libro 18. sect. 72.

22. Vitellius. ] A. Vitellius Imp. cui Vespasianus succes-sit. Ante Vespasianum quipisccllerunt Augusti, Principes aPlinio tantum appellantur , numquam fere Imperatores : quacausa, incertum. At illud in confellb este oportet, Princi-pibus Imperatoribulquc ipsis superiorem semper exstitisseRempublicam : Principes appellatos fuisse, quoniam essentSenatus principes, ut fuere in Hollandia Stadhouderi : Im-peratores, quod exercitibus Reipublicas praestent , quosGalli dicimus, Generalijfmes. Testes prarter alios innumerosnummi sunt quatitor: Hadriani, Commodi, Gordiani, &Probi; in quibus Augusti stantes nudo capite, ab Romasedente & galeata, orbem Romanum regendum accipiunt:adstantibus vel Pace cum Victoria , vel Prxtorianis mili-tibus. Hadriani nummus est ex arte magno , in Museo no-stro, & apud Angcioni, pag. 147. Commodi, ex a:re ma-tum» , in Gaza Regia : Gordiani Pii Felicis, ex xic simili,

apud D. Vaillant, pag. 229. Denique Probi, ex eodem V e ’in Thesauro Regio. Alia lunr ejus rei argumenta plurima»sed non hujus loci.

23. X. H S. ] Sic Reg. 2. & alii ; non, ut editi, C C. fif e ltiis. Sic etiam Budams in vetustis exemplaribus vidit, * 1 ’ita prodente, lib. 4. sol. 112. Hoc est, decies sestertium-quod idem est, decies centenis millibus sestertium. M 0 ‘ ,c ,t* nostratis liLc efficiunt libras-, ut vocant, 100000. D 0 ; 1 'patina Suetonius in Vitellii vita,cap. 13. Famofifiinnt fist^ceteras fuit etiena ei data adventitia a fratre .... Hanc quO‘j lie ' y,superavit ipse dedicatione panne , quam oh immensam mag» 11 ’*' 1 'nem clypemi Minerva , adstou yrc'A 1 u ytu dt ditabat. In hat

rtwt jecinora , &c. Etcap. 17. ubi de conviciis, quibus a P‘ L "be moriens incessebatur , Patinarium nuncupatum tradit-

24. Altero Consulatu fito. J De Muciano diximus in Am 3

rum Indice. Defecerat is a Vitellio 1,1 Vespasiani partes- >de Sueton. in Vespas, cap. 6 . Si 13. .

25. 1 'itellii memoria, j Jam enim poenas Vitellius/

derar. Patinarum autem paludes sigmate dixit, allm 101Pontinae paludis , cum patina ipsa fictilis esset & lutea-Pontina seu Pomptina palude, quem locum olim trig 111trium Urbium Mucianus ter Consul prodidit, Plinius Im- Vlect. 9. j

26. Af/ratati. ] Suetonius in Aug. cap. 5 6. CumC-N 1 ’’“Ajstrenas ardius ei jundus ( Augusto ) causam veneficii - accujCa/Jio Severo , diceret: consuluit Senatum , quid ojficii fi’. ;

ret , &C. g

27. Et Cuma. ] Martialis, lib. 4. Epigr. 114. cui l en 'inscriptum , Patella Cumana :

Hanc tibi Cumano rubicundam pulvere teftam ,

Municipem mißt cafla Sibylla suam. , j,,

28. Samia testa. ] Testatur id quoque Martialis, sed 0scekiio carmine, lib. 3. Epigr. 81.

29. Gravi probro. ] Castius aiebat linguam amputa 0

ejus pudendi criminis reis, quod B.etico Martialisloc. cit. quod libidinis genus & in Vitellio tacite arguitloco Plinius l itemque Tranquillus , cap. 3. & 4. , u „

30. Qua vocant Signina. J A Signia Itahx oppido, ‘> c i jlib. 3. in Geographicis diximus. Signini operis mentio yColumellam , lib. 1. cap. 6. Signino alveo deductus

nam aquas prodidit Cassiodorus , lib. ;. Var. epist. J®- ■ ,, e

Sed. X L V 11 I. Alia commenta. ] Sic Reg 2 - LCte ' )I(J ,M S S Recte : nunc terra: ipsius commenta laudantur, ut fxime ante artis Editi, figmenta , male. , . f e i

2. Quis enim fatis.'] Planius ha’C traduntur a Vitruvi 0 ^^

eadem tamen, lib. 2. cap. 6 . pag. 24. Est «liamgem» /"j

\