LIBER TRICESIMUS SEXTUS, 74,

fluctus, 17 pugnautque diversi aquarum impetus intus: St tamen obnixa firmitas resistit. a Tra-huntur moles interna: tantae, non succumbentibus 18 caulis operis: pullant ruinae spontepraidpites, aut ^jipactx incendiis: quatitur solum terrae motibus: durant tamen a Tarqui-nio Prisco annis dcc. prope inexpugnabiles: non omittendo memorabili exemplo, veleo magis, quoniam celeberrimis b rerum conditoribus omissum est: cum id opus Tarqui- 5nius Priscus plebis manibus ficerct: essetque labor, incertum longior an pcriculolior , paiiim' s conscita nece, Quiritibus tqpdium fugientibus, novum & inexcogitatum antea postea-que 80 remedium invenit ille rex: ut omnium ita defunctorum figeret crucibus corporaspectanda civibus, limul & feris volucribusque laceranda. Quamobrem pudor Romani no-minis proprius, qui fxpe res perditas servavit in praeliis, tunc quoque subvenit: c sed illo iotempore imposuit , jam erubescens , cum puderet vivos , tamquam puditurum essetextinctos. Amplitudinem cavis eam fecisse proditur, 11 ut vehem feni large onustamtransmitteret.

4. Parva sunt cuncta, quae diximus, & omnia uni comparanda miraculo, antequamnova attingam. 11 M. Lepido, Catulo Cois ut constat inter diligentistimos auctores, i$domus pulcrior non fuit Romae quam Lepidi ipsius. At hercule intra annos xxxv. eademcentesimum locum non obtinuit. Computet in hac aestimatione, qui volet, marmorumMolem, opera pictorum, impendia regalia , 13 < 5 t cum pulcherrima laudatissimaque certan-tes centum domos: posteaque eas ab innumerabilibus aliis in hunc diem victas. Profectoincendia puniunt luxum; nec tamen effici potest, ut mores aliquid ipso homine mortalius rointelligant.

5. Sed eas omnes duae domus vicerunt. 2+ Bis vidimus Urbem totam cingi domibusPrincipum 25 Caii & Neronis, & hujus quidem ( ne quid deesset ) aurea. 16 Nimirumsic habitarunt illi, qui hoc imperium fecere, tantas ad vincendas gentes triumphosque re-ferendos 17 ab aratro aut foco exeuntes, quorum agri quoque minorem modum obtinuere, rzj" quam sellariae istorum.

6 . Subit vero cogitatio, quota portio harum suerint areae illae, quas invictis Imperato-ribus decernebant publice ad aedificandas domos: summusque illarum honos erat, 19 sicutin L. Valerio Publicola, qui primus Consul fuit cum L. Bruto, post tot merita, 30 Sc fratro

Interpj

a Trahuntur. ] Trahuntur intus purgamentorum moles in-gentes , nec tamen parietes formcefque succumbunt, quibusfulcitur opus. Pulsant urbem ruma; domorum qux aut spon-te aut incendiorum vi cadunt, &c.

No

tibus collectisque corrivati. Nam vis ingens aquarum , quseaquxductus m usum civitatis effluxit, receptacula , quo1 llabereuir, poscebat. Ex his prxeipua septem fuere, minu-tiora plura.

17. pugnant que diversi.'] Firmitatem operis commendarea ggreditur , caufafque quatuor commemorat , quarum velsinguli firmiflima opera evertant , cum universi non la-befactent illud. Nimirum, pugna aquarum, & copia intus :*11 oles purgamentorum ac lapidum quas aqui volvunt: rui-

varii &, pondera incidentium idihciormn : denique validi■aliquot terri motus.

18. Causis operis , &c. ] Ita M S S. omnes, frustra rescri-bente Rcinesio , lib. 2. Var. lect. cap. 7 - pag. 175. cavis® feris: quanquam & cavas suille cloacas per se satis intelli-S>tur , & mox a Plinio cavorum ejusmodi amplitudo de-scribitur.

ip. Conscita nece. ] Voluntaria morte quifita, tidio operis.

, io. Remedium invenit. ] Refert hoc quoque Tarquinii sa-pam ex Callio Hemina Servius. Simile eil quod de Mi-lesiis virginibus Gellius & Plutarchus narrant , omnibusn otum.

n. Ft vehem seni. ] Prodidit id quoque Strabo, lib. 5.

Marlianus, qui dimensus eil , pedum sedecim la-«tudinem se rcperiUc ait. Cum hoc autem opus Tarqui-? u jam duraife annis DCC. Plinius tellatur, cum hic icri-ber et, hoc est, anno Urbis D C C C X X X. manifeste indi-f at > eceptum saltem hoc opus a Tarquinio suille anno Ur-ls ^ X X x. ac proinde regnare cocpilfe eum circiter in-Untem annum Urbis CXXVIII. Non obiit autem antennum Urbis C L X X X 111 . ut diximus ad lib. X V. scct.

• Igitur regnavit annos LVI. vixit annos 1. XXXVI. siegnum suscepit annos natus j ut verisimile est , tricenos :

X c I. si triginta quinque. Inde ci certe Prifis cogno»r J n vcm 's existimamus inditum , quam ex eo quod alte-f f co 8 no mincm Tarquinium priceslit : nam si hic cait-t>i; orct 1 tantum Tarquinius prior, ut Africanus prior, anI ° 5 s? rCt ^° > diceretur.

‘ Le P'do. ] Anno post Syllx obicum; Urbis, DCLXXVl.

: E T A T I O.

b Rerum. ] Historiarum.

c Sed illo. ] Sed imposuit illis pudor, ipse jam erubescens,cum ob eam rem puderet vivos, quod, ut quidem rcbantur ,puditurum eilet txuuctos.

T A.

23. Et cum pulcherrima. ] Cum M. Lepidi domo.

2.4. Bis vidimus. ] Vulgatum illud in eam rem de Neronecarmen recitat Tranquillus , in ejus vita, cap. 39.

Roma domus fiet : Veios migrate , Quirites:

Si non & Veios occupat ista domus.

13. Caii , er Neronis. ] Caii Germanici Cifaris, & Ne“ronis. Domus illius in (Palatio fuit: istius, a Colle Palati"no - Palatioque Principum , totas fcrmc Exquilias occupa-vit : ut 11011 immerito de ca Martialis cecinerit in Spectae,libro, Epigr. i.

Vnaque jam tota siahat in Vrhe domus.

Simile istud Olympiodori, in llibl. Photii , cod. I. XXX.pag. 197.

Eis Jb/tcof «f« otA« . rroXit ttfit». ftvg/ta, riupgt,

Vna domus urbs est : urbs oppida plurima claudit.

Suetonius , in Nerone , cap. 31. Domum a Palatio Exquilias usi.que fecit , quam primo tranfitoriam , mox incendio absumptam , resti -tutamque , Auream nominavit , &c. Et in Othone , cap. 7. Quin*genties sestertium ad peragendam Neronis Auream domum Othofubscnpstt.

26. Nimirum . ] Dictum tipnvtua;.

27. Ab aratro aut foco. ] Ab aratro , ut Quinctius Cin-cinnatus, de quo lib. 18. scct. 4. A foco , ut Fabricius, dequo Seneca , lib. de Provid. cap. 3. Infelix est Fabricius ,quod rus suum , quantum a Republica vacavit , fodit ? quod bellumtam cum Pyrrho , quam cum divitiis gerit ? quod ad focum ccenatillas ipsas radices , Cr herbas , quas in agro repurgando triumphalissenex Vulsit ? &c.

28. Quam sellaria istorum. ] Loca in quibus scdes disponiscient. Vide Notas & Emendationes, num. XIII. SimilisValerii Maximi sententia, legitur, lib. 4. Exemplorum,cap. 4. Anguste Je habitare nunc putat , cujus domus tantumpatet - quantum Cincinnati rura patuerunt.

29. Sicut in L. Valerio. ] Publium appellat Livius , lib.2. pag. 23. non L. hoc est , Lucium , ut Pliniani libri omnes.Hoc adjutore Junius Brutus Consulum primus, ejus collega,reges ejecit.

30. Et fratre ejus. J M. Valerio , de cujus gemina e Sabi-