>

744 ‘ C. PLINII NATUR. HISTOR:

ejus, qui bis in eodem a magiffiatu Sabinos devicerat, 31 adjici decreto, ut domus eo-rum fores extra aperirentur, & janua in publicum rejiceretur. Hoc erat clarillimum inligueinter 31 triumphales quoque domos. lti

7. Non patiemur duos Gaios , vel duos Nerones , ne hac quidem gloria fama: ftui

5 docebimulque etiam insaniam eorum viciam privatis operibus M. Scauri, cujus nelcio an'33 /Edilitas maxime prostraverit mores civiles , majusque lit Syllae malum , 34 tanta pri-vigni potentia, quam proscriptio tot millium. Hic fecit ip stEdilitate sua opus maximumomnium, qux umquam fuere humana mann facta, 3S non temporaria mora, verum etiamaeternitatis destinatione. Theatrum hoc fuit. 35 Scena ei triplex in altitudinem ccclx.10 columnarum, in ea civitate, qux fex Hymettias non tulerat line probro 37 civis amplii-limi. Ima pars lcenx e marmore fuit : media e vitro , inaudito etiam postea genere lu-xurix: 38 summa, e tabulis inauratis. Columna:, 39 ut diximus , 40 imx duodequadra-genum pedum. Signa aerea inter columnas, 41 ut indicavimus, fuerunt tria millia nume-ro. Cavea ipia cepit hominum lxxx. millia: cum Pompeiam theatri toties multiplica-15 ta Urbe , tantoque majore populo , sufficiat large 41 quadraginta millibus. Sed & reli-quus apparatus, tantus Attalica veste, tabulis pictis , ceteroque b 43 choragio fuit, ut mTusculanam villam reportatis 44 qux superfluebant c quotidiani usus deliciis , inceniavilla ab iratis fervis , concremaretur 45 ad H-S. milites.

8. Aufert animum , Sc a destinato itinere digredi cogit contemplatio tam predig«20 mentis , aliamque connecti majorem insaniam e ligno. 46 C. Curio , qui bello civili i sl

Cxlarianis partibus obiit, d funebri patris munere, cum opibus apparatuque non polletsuperare Scaurum , 47 ( unde enim illi vitricus Sylla , & Metella mater proscriptionum4 * sectrix ? unde M. Scaurus pater, toties Princeps civitatis, 49 & Marianis sodalitiis rapi-narum provincialium c linus ? ) cum jam ne ipse quidem Scaurus comparari libi pollet,25 quando hoc certe incendii illius prxmium habuit, convectis ex orbe terrarum rebus, utnemo postea par esset infanix illi. Ingenio ergo utendum fuit : operae pretium est Icitequid invenerit, & gaudere moribus nostris , ac nostro modo 50 nos vocare majores.Theatra duo juxta fecit amplissima e ligno, cardinum singulorum versatili fulpenla libra-mento , in quibus utrifque antemeridiano ludorum spectaculo ediro 51 inter sese aversis >30 { ne invicem obstreperent lcenx : repente circumactis s ut contra starent, postremo jam

Interpretatio.

a Magistratu. ] In Consulatu,b Choragio. ] Apparatu scena:.c Quotidiani. ] Ad delicias quotidianas.'d landn. ] Ludts in funere patris exhibitis.

e Sinus. ] Receptaculum.

f Ne indicem. ] Ne se invicem acto res in scena exaudirent*g Vi contra. ] Ut utriusque theatri frontes adversa: liarent.

No T i«.

nls reportata victoria, vide Dionys. Halic. lib. 6 . Antiq.Rorri.

pug. 34 i>. & 373- . . ,

$i. Adjici decreto , &c. ] Respublica L. Valerio arcam adaedificandum donavit in praecipua parte Palatii: sumptus inredificium prxbuit ex xrario : & hujus domus valva’ lola:, in-ter onmes Urbis & publicas & privatas aedes, dum aperitur ja-nua , revolvuntur in Viam publicani. Ita Dionys. Halic. hb.y. Amiq. Rom. pag. 307.

3r. Triumphales domos.'] Ab his habitatas, qui triumpha-les , hoc est, dignas triumpho reportalicnt. I11 nummo ar-genteo Constantis Aug, OB VICTORIAM T R I V M-P HAI.E M. Est alius argenteus apud Patinutn , pag. 228.nuni. 4. & in Musco nostro quinarius , exhibens una par-te caput Concordix : retro, ROM. Infra, M. CATO 1 ’ROl’R.Marcus Cato Vropr.etore. In altera sedens Victoria, dextramextendit, sinistro humero palmam gerit. Infra, V ICTRIX.Sententia sub his litteris latens hsec est : Vifloria Imperato-ris Casaris Triumphalis Nona. Colligata: hic sunt littera: duie,T & R : quoniam ea: ad eamdem vocem pertinent. 1 M P.C AE S A R nomen fuit Octavii Casatis, post devictum An-tonium , prxlettim antequam Augustus cognominaretur.

35. Aid/litas. J In quod illa tempus inciderit, contra Pi-ghuun diximus, fest. 8.

34. Tanta privigni potentia.] Cxciliam M. Aimilii Scauri,ejus qui princeps Senatus fuit, uxorem, hujus Aidilis Scau-ri parentem, Sylla duxerat in matrimonium. Plutarchus iuSylla, pag. 473.

j 5. Non temporaria. ] Etiamsi non modico temporis ipa-tio, sed in omne xvum destinallet animo id opus duratu-rum. Temporarium pariter Scauri euripum ipse laudat, libro3. lest. 40. _

3tS. Scena ei triplex.] Hoc est, triplex columnatio : ter-geminus sursum versus columnarum ordo.

37. Cius ampli[ftmi. ] L. Craffi, ut dictum est libro 17.fest. i. & libri hujus fect. 3.

38. Summa e tabulis.] Vide Notas & Emendationes nmn.XIV.

sS> Vt diximus. ] Sect. r.

40. Ima. ] Qua: & maximae, ut operis & architcctiua-ratio postulat.

41. Vt indicavimus. ] Libro 34. fect. 17.

41- Quadraginta millibus. ] Minorem dimidio Pompeia» 1theatri caveam suille indicat, quam Scauriani, etii majoretum civium numero, quam *vo Scauri schlier. Vide No-tas & Einend, ntun. X V-

43. Choragio. ] Xogj lymr scenicum instrumentum vocant,quo scena instruitur, & apparatur. Dicitur & choragi"" 3luneris, pro funebri apparatu.

44. Qua superfluebant. ] Qua: redundabant. Sic MSS-

in editis , qu<e superfuerant : forte , post domum urbana 113ex scenico eo instrumento ornatam, qua: supererant, re-jecta in villam ut intelligantur.

45. Ad H S. millies. ] MSS. concremaretur H S. millies. b tlibro 37. fect. 6 Datum mille talentum. Sestertium mühe 9centena millia, (estenim idfe/nper subintelligeiidum) 1,urneta: nostratis libras seu Horenos efficiunt 10000000. ho cest, decem nnlliones.

4 6. C. Curio.] Ad Curionem plurima: Ciceronis exstantepistola:.

47. Vnde enim ille. ] Non erat, inquit, Curioni, ut Sca»ro , vitricus Sylla, tot proscriptor civium : non Metella C*"cilia mater , filia Caecilii Metelli Pii Pontificis, &c.

48. Setlrix. ] Sectores dicti fiunt, inquit Asconius , i"Verr. aestimatores , redemptoresque bonorum damnati, fi 3 "spem luijri sui lecuti, bona condemnatorum semel aucti"'nabantur. Unde Antonius a Cicerone, 2. Philip, mini- 75'sector Pompeii appellatur , quoniam in subhastatione boiiCn. Pompeii redemerat.

49. Et Marianis. ] Marii partes in bello civili sovera 'Jugurthae largitionibus locupletatum , avaritiamque luam ealide occultalle, Sallustius est auctor, in bello Jugurthino*

50. Nos vocare majores.] Nos credere majoribus. 33 . 7pares, nec minus severis moribus : cum limus Curio» 39v® severiores.

f 1. Inter sese averss. ] Ut tergo sese ac posteriore patheatra contingerent.

1