OPUS MAJUS 257

stoteles dicit in i° Metaph. quod visus solus ostendit nobis rerum diffe-rentias : per illum enim exquirimus certas experientias omnium, quae incoelis sunt & in terra. Nam ea quae in coelestibus sunt, considerantur perinstrumenta visualia, ut Ptolemaeus & a eae ter i docent astronomi. Et si-militer ea quae in aere generantur, sicut cometae & irides & hujusmodi.Nam altitudo earum super horizonta, &■ magnitudo, & figura, & multitu-do, & omnia quae in eis sunt, certificantur per modos videndi in instru-mentis. Quae vero hic in terra sunt experimur per visum, quia caecus ni-hil potest de hoc mundo quod dignum sit experiri. Et auditus facit noscredere, quia credimus doctoribus, sed non postumus experiri quae addis-cimus nisi per visum. Si autem allegemus gustum & tactum & olfac-tum, tunc induimus bestialem b sapientiam. Nam bruta circa gustabilia &tangibilia versantur, & olfactum exercent propter gustum & tactum, sedvilia sunt, & pauca, & communia c brutis, de quibus certisicant hi sensus,& ideo non d assurgunt in dignitatem e sapientiae humanae. Caeterumpropter necessitatem & utilitatem & f difficultatem constituuntur scientia?,quia ars est de difficili & bono, ut Aristoteles dicit 2° Ethicorum. Si enimfacile est quod quaeritur, non oportet scientiam constitui. Similiter etsisit difficile, s & non sit utile, non fit scientia de eo, quia labor stultush esset & inanis. 1 Etiam nisi valde esiet utile & multas & praeclaras k ha-beret veritates, non debet scientia separata constitui, sed sufficit, ut in ali-quo partiali libro vel capitulo determinetur cum aliis in scientia commu-ni. Sed de solo visu scientia separata constituitur apud philosophos, utperspectiva, & non de 1 alio sensu. Quapropter oportet quod sit specialisutilitas sapientia; per visum, quae non' reperiatur in aliis sensibus. Etquod nunc in universali jam tetigi, volo in particulari exhibere revolven-do radices hujus scientiae pulcherrimae. Potest vero aliqua scientia estem utilior, sed nulla tantam suavitatem & pulchritudinem utilitatis n habet.

Caput IL

De virtutibus animes sensitiva interioribus , qua sunt imaginatio & sensus

communis .

Q

Uoniam vero nervi optici, id est, concavi facientes visum, oriuntur acerebro^ atque auctores perspectivae virtuti distinctivae mediante vi-

Edit. nobis & brutis.

d Har. &% Deest

a MSS. alii edocent. b Har. scientiam. - _ ...

Reg. cadunt. <= Har. scientia. f Ita MSS. omnes, Ed. dignitatem.

h Har. eß. * Har. Et. k Ed. habeat. 1 Mag. aliis

le imus " * ta MSS. omnes, Ed. major. n In MS. Magd. post illud habet addita

egimus, quae sequuntur. Et ideo eß flos philosophiis totius , & per quam , nec fine qua , alusscientiis /ari ponunt■ J J r ^ ’ .... .. . ,

io pu r 'juendum autem quod Aristoteles primo composuit hanc scientiam , de qua loqui-

yj orum , quod subalternatur res, & in libro de sensu & sensato , £s t redarguit De-mocritum , quia non nominavit r,- «■ „ . J . . s . . .

... - , . „ . vn J ra eliones, reflexiones visus de opticis & de nervis concavis vi/ua-

Um ,u, ,fi rinjlxu, „ Laü„„. p. ß AI J, , ui hatM s J.

ImdtmmMmim mm alu,,, w uhm it

U u u

su