176 DE BESCHRYVING EN GESHIEDENIS

ben eene vaste en onafgebrooke achtingbehouden zedert meer dan twee duyzendjaaren herwaards, en worden gelooft uytden Hemel neder gedaalt tezyn, gelykoudtyds de wysgeeite van Socrates inGriekenlandt.

Zo in China als in Japan word doorhooge en laage Stands-Persoonen , eendiepe eerbied voor zyne gedachtenis be-toont. Noch onlangsch heeft de Keyzervan Japan twee Tempels voor hem latenbouwen in zyn Hoofdstad fedo, na wel-ke hy in persoon ging, zo ras als zevol bouwt waren, en by deze gelegent-heid met een aangenaame cierlyke aan-spraak aan zyne Hovelingen uytbreidede verdiensten van dezen grooten Man,en van de byzondere uytmuntendheidvan de maximens der Regeering doorhem voorgestelt. Men vergunt aan zyneschildery de aller eerlykste plaats in debeste vertrekken der huyfen van Filoso-fen en van alle die zich op de geleerd-heid uytleggen, nooit zynen naam noe-mende dan met byzondere tekenen vanachting. Het was dan geen wonder,dat de herfienfehimmige, en in verscheidtbyzonderheden onbegrypelyke leere vanHoos niet in staat was stand te houdentegen de redelyke, en lieffelyk zeedigevan Confutius , maar gelyk als in baarekindsheid stikte,enongevoeliglyk afnam,na mate dat de aanhangers van Confutiustoenamen • na welken een toevloed wasvan alle gedeeltens van het Ryk , meerdan men zich byna zou kunnen verbeel-den. Hy stierf in ’t drie en zeventigstejaar zyn’s ouderdoms , achter latendeveele braave Mannen, die zyne leere enFilosofie voortzetteden , niet alleenlykdoor dezelve aan andere te onderwyzen,maar ook door alle zyne wyze spreuken,en zeedelyke lesten , welke hy hen byzyn leven mededeelde, in een boek byeen te verzamelen, ’t welk genoemtword S'mdo, dat is de Filosofische vvyze vanleven , of gedrag van leven aangenaam tnetde veysgcerte , ’t welk zedert altoos, nuzedert meer dan twee duyzend jaaren,aangezien word,als een onvergelykelykevolvoering in zyn soort; een boek datgeprefen word niet alleenlyk door deliefhebbers van Confutius , maar waarover zich , wegens deszelfs zedelyke enstaatkundige Maximes , zelfs de aanhan-o-érs Van de Budsdo en andere Godtsdien-sten verwonderen , net op dezelve wy-ze, als over de schriften van de oudeGrieksche en Romeynsche Filosofen,die de algemeene schipbreuk van dentyd ontkomen zyn, dewelke ten verwon-dering strekken van geheel Europa, en

tot eeuwigduurende gedachtenis van denuytmuntenden geest hunner gróoteSchryvers.

Ter zelver tyd dat de leere en wel- iegeval lige wysgecrte van Confutius in jf a ' vafl ‘ |pan begon te bloeyen , en zich te vei' fc™jjfpreyden in het nabuurig Ryk van Japen, Jwas het niet gezien dat de Leere el1Godtsdienst van Siaka, toen reeds dóór-gedrongen zynde tot in de Koninkrykeflvan Stam ende Laos , zeer aangenaamzoude worden ontfangen in dezen afge-legensten hoek van het Oosten. Indienwy geloof mogen geven aan de Japan-sche Gefchichtfchryvers, quam de eerste, !die deze Religie in China leerde, der-waards over omtrent het jaar Christi drieen zestig, en verkreeg verlof om eenTempel te bouwen, die noch genoemtword Fakubaft , dat is de Tempel van hetwitte Paard, om dat de Kio, of’tHeyligBoek van Siaka overgebracht wierd op ieen wit Paard. De grootste zwaarigheid, 1met welke de Predikers van deze nieuweLeere daar begeven te stribbelen hadden,was de W ysgeerte van Confinius , toen inhaaren vollen luyster uytblinkende, enin ’t algemeen by yder een goedgekeurtwordende. En het blykt ook waarlyk, \

dat de Godtsdienst van Siaka in eenigehonderden van jaaren een zeer geringenvoortgang gehad heeft, tot dat ontrenthet jaar Christi yi8. eene Davma, eertgroote Heylig, en drie en dertigste op-volger van den Heyligen Zetel van Sin-ka, van Seitenfiku over quam in China,(Seitenfiku drukken ’t de Japoneeiên uyt,waar mede zy verstaan dat gedeelte derwaereld, ’t welk ten westen van Japanlegt) en om eygentlyk te ípreeken deeerste en vaste gronden ïeyde van hetBudidoistische gevoelen ín dat machtigRyk. De Faam van Zyne waardigheiden Heyligheid, de strengheid van zynelcvenswyze , zyne vuurige onverflaau-wende Godtvrucht, welke zo krachtigwas dat hy in zyn grooten yver nietschroomde zyne eige oogleden af te fny-den , om dat die hem eens getrokkenhadden uyt zyne geestdryvende overden-kingen in flaap , brachten met ’er haasteen grooten toevloed van menfehen byhem, die zich over hem verwonder-den. Maar de krachtigste en overtuy-genste bewysredenen , van welke byzich bediende , om de menschen aan teipooren tot de aanbidding der Goden »waren de leere van de onsterfièlykheinder zielen, en de beloften van eene b e 'looning in het toekomende leven, welkehen niet misten kon te verkrygen, indien

zy de zelvenstechts wilden dienen en aan-

bidden»