De Eigen-schappenvan deAmberGris.

AANHANGSEL VAN DE

474

om vervalst te worden, wanneer ze vcrichop strand geworpen is, zynde als dannoch week, en van een meelachtige stof.Daar is niets bequamer, gelyk de ver-valfchers zelve aan my beleden hebben,om onder de Ambergris te mengen, dande bloem van rysthaauwkens, dewelkehet te gelyk geeft een lichtheid en eengraauwe koleur, doch dit bedrog kanniet lang verholen blyven, nadien 'er deworm lichtelyk inkomt. Het is geenlichte zaak uyt te vinden of de Ambergrisvervalscht is door een bydoening vanBenzoin , Storax , en andere welruykendedingen. Het is min moeyelyk de op-rechte Ambergris te onderscheiden vandat valsche soort, ’t welk een kunstigzamenmengicl is van Teer, Wasch, Hars,Storax en diergelyke, welker verscheldebykomende middelen zeer klaarblykelykzyn aan het oog, het gevoel en de reuk.Beide deze soorten zyn my dikwils tekoop geveilt, terwyl ik m het Land was.Het is de gewoonte der geenen, die Am-bergris op, de kusten vinden, verscheidekleine stukken in een groot stuk te druk-ken het welk, in dien het te mismaakten te zeer uytgestrekt is, verder gedrukten gemaakt word in de gedaante van eenronde bal, waar door deflèlfs gevaarte ver-mindert en deflèlfs gewigt vermeerdertWord,evenwel zonder benadeeling van des-ièlfsdeugdzaamheid.Een der zekerste en ge-meenste middelen, om te beproeven of deAmbergris vervalscht is of niet, is, om wei-nige greyntjens te leggen op een gloeyendeplaat, door welk middel, indien 'er ee-nige vreemde stoflè ondergemengt is, hetzich ontdekken zal door den rook, of an-ders deflèlfs goedheid blyken door deweinige aflche. De Oostersche volkerenover de G anges nemen deze proefgemeen-lyk op eèn dun stukje Goud geld , vaneen eironde gedaante , Koohahg genaamt,het welk zy by der hand hebben, en totdat einde op kooien leggen, met eeniggeschrapt Ambergris. Onder de goedesoorten van Ambergris houden de Chinee-sën dat voor het beste, ’t welk geschrapten in heet kookend water gedaan en toe-gedekt Zynde, het beste en ’t gelykstesmelt. Ik heb hen deze proef zien nemenin porceleyne schoteltjens, uyt welke zyhaare Thee drinken. Het flechtste ibortvan Ambergris is, dat gevonden word inde ingewanden van den Walvisoh, daarhet veel van zyne krachten verliest. DeTValvisch, in wiens ingewanden het ge-vonden word, word in de Taal van ’tLand genoemt Mokos : Deze visch is drieof ten hoogsten vier vademen lang, enWord zeer dikwils gevangen in alle de

Zëen omtrent Japan. Wanneer zich byhet openen der darmen aan het oog ver-toont een kruymelachtige stof, na Lymgelykende, is het een teken, dat zy ookwaarschynlyk Ambergris zullen vinden.Dit soort van Ambergris , en dat, hetwelk somtyds word gevonden op de kus-ten geworpen, te gelyk met den drek derwalviflehen, terwyl ze noch leeven,zynbeide zeer gemeen in Japan , en door deInboorlingen genoemt Kunfnramfun , datis, Walvijch drek , welken naam somtydsgegeven word aan alle soorten van Am-bergris in ’t gemeen. Somtyds word ’ereen zeldiaame vette stof door de zee op-geworpen op de zuyderlyker kusten vande Oost Indien, welke na alle uytterly-ke schyn, naby de Ambergris gelykende,deflèlfs vinders veeltyds bedriegt. Zulkenstuk, ’t welk gezegt wierd te zyn ge-vonden op de kusten van Luzon of dePhilippynfche Eylanden , wierd my te koopgeveilt voor oprechte Ambergris , maarbevindende dat het witachtig, sponsach-tig, bros, en van eene quaade reukwas,gelyk rans of garstig spek, zo zag ikhet aan voor walvisoh spek, dat zo ver-andert was door een lange wyl op hetstrand te hebben gelegen, en ik wees hetdierhalven van de handt. Ik heb nochdiergelyken stuk, dat my geschonkenwierd voor een stuk oprechte Ambergris ;het is van een zeer mismaakte gedaante,’t weegt omtrent dríe ponden , en is ge-vonden op de kusten van Banda. Ik bou-de het voor een soort van talk, of dier-gelyk soort van vet of fineer, ’t welkScbroderus witte Ambergris noemt, endoorgaans bekent is. onder den naam vanSperma Ceti, ’t welk op de oppervlakteder zee dobberende ergens by een ver-gaart ( misschien aan een rotz ) en nader-hand door de hitte der zon gesmoltenword tot in een stuk. Drie soorten vanSperma Ceti zyn ter myner kennis geko-men. Het eene soort word vlottende ge-vonden op de vlakte van ’t water in deNoorder Zëen, en word verzamelt inmandjens van tienen gevlogten, gelyklang bekent is geweest door de verhaalenvan verscheide persoonen,die oog-getuy-gen daar van geweest zyn. Het tweedesoort is die, welke volgens ’t verhaal vanBartholinus , Woram'ms , en van de geen dienaar Groenlandt zeylen , op de walvilch-vangst, in groote menigte gevonden wordnj de kop van een zeker soort van wal-viflehen, bydeLatynen Qrca , endoorà Nederlanders Potvis genoemt. Hetderde soort word vergadert aan de FarmEylanden ver benoorden Schotland gelegen.De Inwooners van deze Eylanden, voor

het