Z4 NATURALIS HISTORIA LIB. II.
que paginam facit. Adeoque obnoxia fumus sortis, ut forsipsa pro deo iit, qua Deus probatur incertus.
Pars alia & hanc pellit, astroque suo eventus assignat ,& nascendi legibus ; semelque in omnes futuros unquamDeo decretum, in reliquum vero otium datum. Sederecoepit sententia haec, pariterque ct eruditum vulgus & rudein eam cursu vadit. Ecce fulgurum monitus, oraculorumpraescita, aruspicum praedicta, atque etiam parva dictu inauguriis sternutamenta, &c offensiones pedum. Divus Au-gustus laevum pfodidit sibi calceum praepostere inductum ,quo die seditione militari prope afflictus est.
Quae singula improvidam mortalitatem involvunt , so-lum ut inter ista certum sit, nihil effe certi, nec miseriusquicquam homine, aut superbius. Caeteris quippe animan-tium sola victus cura est, in quo sponte naturae benignitassufficit. Uno quidem vel praeferenda cunctis bonis, quodde gloria, de pecunia, amatione, superque de morte noncogitant.
V erum in his deos agere curam rerum humanarum credi,
(zz) Selon Pline, la prescience desOracles & les prédictions des Arufpi-ces, ou du moins la foi qu’on y ajoti-xoit, avoientlem? source dans le,dog-me précédent, qùiétablissoit que tousles événements possibles avoient étéàu commencement ordonnés, dispo-sés , & réglés par la Providence unefois pour tout- i’avenír. Prédise, pré-voir, , pressentir, cétoit donc ,'i feloiilui, eíitrer dans le secret dss'çhosesarrêtées ùhèfois pour toutes par laProvidence : entreprise qu’il regar-doit avec raison "comme absurde.
(z 3) Pline écrit Divus Augustus ,c’est-à-dire ? le Dieu Augusts, parçç-
qu Auguste avoir été mis au rang desdieux. Lorsque nos Traducteurs ren-contrent une de ces expressions pro-pres aux Latins , ils l’omettent dans latraduction, parcequ’ils la jugent im-possible à rendre autrement que parnotre, mot Saint 3 ce qui seroit ridi-cule. Cependant, le parti qu ils pren-nent est fort mauvais , parcequ’enîniíle occasions cette épithete de Di-vus , on ajoûte au sens de la phrase ,òu y est .absolurtíent essentielle ; outrequ un Traducteur fidele ne doit rienomettre' sans nécessité. Je crois doncqu’il est indispensable de traduire cetteexpression D'tyus à l’égard du petit
faiç