of Aardryh-heschryvìnge . 157

indien men dan by stil weer naauwkeurig afmeet, hoe diep hetzelve zig onder water bevind, en dan zoo náa als ’t mogelyk is,den Ínhoud zoekt van ’t lighaamlyk gedeelte, ’t welk beneden deoppervlakte van ’t Water gezonken is, zoo moet dit vermenigvul-digt worden , door de ponden, die een cubicq voet Water op dieplaats weegt (ƒ) ; dan zal men de zwaarte van ’t geheele Schiphebben Om nu te weeten, hoe veel gewigt of zwaarte, dat ineen leedig Schip gelaaden moet worden , op dat het zelve niet teveel of te weinig belast word, daar omtrent is men nog niet eens jin de Memorien van de Fransche Academie (g) vind men , datMr.LaMothe, den 1 sten January, ifiT’. geschreeven heeft aan de.Raad der Zeezaaken, in Vrankryk, dat de Hollanders voor omtrent30 Jaaren deeden werken , aan een manier om de Scheepen temeeten, daar men zig in ’t Jaar ijzi nog van bediende; dat eenigeWiskonstenaars 18 Maanden tot dit werk gebruikt zyn, en dat devericheide werkingen , die zy daar over gedaan hebben , meer als400000 livres gekost hebben ; dat zy een korte manier gevondenhadden, die zoo zeker was als dezelve kon zyn; dog dit komt mygantsch niet waarschynelyk te vooren • zou men m het geld ook eennul of twee te veel geschreeven, of gedrukt hebben? De Graaf vanToulouse , groot Admiraal-van Vrankryk , heeft deeze manier uitHolland ontbooden ; dog indien dezelve zoo was , als men daarvan opgeeft, hoe komt het, dat men die in Vrankryk niet gebruikt?Men heeft my berigt, dat men eens eenige kogels, daar h gewigtvan bekend was, in een Scheepje gedaan heeft, om te vinden, hoeveel zwaarte, dat men daar ordentelyk in kon laad en ; maar ppverre na is zoo veel tyd, nog geld daar aan verspilt, als hier bovengemeld is. Voor ieder fatzoen van Scheepen dient men een by-Zondere Regel te hebben : indien men hier een manier had diet’eenemaal zeker was, hoe komt het, dat, nog niet lang geleden,de Westindifche Compagnie alhier, met die van Zeeland, daarovereenig verschil gehad hebben? de Admiraliteit van Amsterdam heeft®en andere manier van meeten als de Weflindische Compagnie;

by

(f) Een cubicq voet, Rbynlandsche-maat, Regenwater, weegt, in de Zomer,omtrent 64 pond, en ’s Winters byna 65 pond; ’t Zeewater weegt omtrent 2 pond;meer, te weeieo, omtrent onze Gewesten

l (g) Memoires de l’Acad. Royale des Sciences, Ao. 172,1, pag. 127, Amst.