CHRISTI, ET MARIAE VI 7t G.

Lidasid illos celassat. Igitur nemo non dicam pius, sed neptudens quid em,ac sanae mentis admiserit Christum seien-ss'r praruaricatorcm legis adeo solcnnis fiiiflc, & a legiti-nio Paschatis agendi tempore recessisse. Cum Numeror 9.dictum siti Si quis mundus fuerit > & non occupatus itine-re , omiserit celebrare Tuschs, anima cius eradicabitur dpopulo fuo, eo quod non obtulit Sacrificium Domino temporedebito . Quare ii quid tria illa Ioannis loca , & paucorumPatrum probant,dicendum potiusest Christum legitimoquidem tempore Pascha comedisse, Iudaros autem vitioaliqtio postposuisse in manducando Paschatc vnum diem,sed reuera illa loca neutrum euincunt, & cx dicendis con-tra secundam opinionem a fortiori destruentur fundamen-»ta prima: huius.

Sccundet pars mgatiua. poflpofitwnis -

z ^PEcunda opinio est, Christum quidem legitimo die*3 Pascha celebrasse ad vesperam diei 14. sed visumanticipare, quia ludari postposuerunt vno die, causam au-tem postpo (itionis alij aliam adducunt, omnes tamen vimmagnam faciant in verbis S. Ioannis pro prima opinione^adductis.Quidam dicunt a tempore templi secundo instau-rati , introductam fuisse consuetudinem transferendi feriasad vitandumconcurfum duorum festorum immediate tibialioqsin succedentium, illo autem anno decimamquartamLuna: diem cx Cyclo, vel Phasi prima xstimatam, incidis-se in feriam quintam, & futurum suisse, vt festum Azymo-rum caderet in feriam 6. immediate ante Sabbatum, quierat femper festus dies, ideoque quod faciendum erat seria5 * translatum fuisse in feriam si. inciusq; vespera Pascha-lem agnum manducatum esse a ludaris, & diem festum—»-Azymorum in Sabbatum concurrisse , & propterea lcriamo. denominatam fuilic tanquam decimamquartam Lunam,quae alioquin fuisset dccimaquinta. Ita fere ex nescioquoGamaliele Paulus Burgcniis in cap. 26. Matthari, fo. Hen-lenius prarfationc ad Euthymiiuu , Paulus Forofempro-niensis Episc. par. 2. summa: lib. $. subsinem, Gagneiusincap. 18. Ioannis, lanteniusin Concordia cap. 4 u & 128.Catharinus Ub 2. contra Caictanum , Io. Lucidus de verodic Pastionis Christi c.9. Iosephus Scaligcr lib.i.de emend.temp. pag. 106. & lib.ö. a pag. s66. & in prolegom. p. 28.Emmiuslib.4. rerum Chron. Sigonius lib,?. de Rep.Hcbr.cap.y. Georgius Heruartus cap. 177« tuat nouL ChronoUvbi ex Seder Olam refert c-iusam esse, ne dies solemnis Pa-scha: in feriam 2. 4. aut 6. celebraretur, Maldonatus in c.2-si.Matth. 8c Mariana in notis,. Onuphriulq; inclinat lib. 2.in Fastos ad annum Vrbis 786. sed prarter argumenta infra,adducenda pro identitate dici celebrati Paschatis a Chri-sto »&a ludaris; affirmat Pctauius lib. 12. cap. 1 f. consul-tos a feHebrarorum peritistimos dixisse morem hunc tran-sferendi ferias fero, & multo post Christi tempus introdu-ctum, & alij quidem sexto Christi fccuio, alij multo feriuseam excogitatam aiebant. Langius quoq; lib. 2. de Annis,Christi parte 2. cap.si. docet ex ipsa Milchna, & Talnmde,non fuisse hanc translationem feriarum antiquam , cumThalmudici in Cod. Pcsachim cap.7. de agno proripiant:Ofsa,& nem,&reliqua comburunturxv}.i^if a n,&fica,ftf SabbathumXVlI. fi 1 ö-'Hisanefl Sabbathum, ergo 15.Niian est seria sexta, & dies fessus Azymorum . Alia mul-in hanc rem profert Langius, L prarcipue illud AbellaL«ra in c. 2;. Lcuitici.. Quoniam ex Mtscbna , & Talmudetoanifoftnm eft, Tascha in Bedity seu feriam secundam, quar-tam , & sextam incidisse , & librum qui nomine Gamalielisc,r cumfertur, suppositicium esse.

^ Alij autem putant Iudoos procrastinasse Pascha obc *traqrdmarimn occasionem , quam obtulit illis ludasca-Piendi,& interficiendi Christum , in quo negotio occupati»terendam agni Paschalis manducationem in crastinum«deruerunt. Sed h®c causa omnino improbabilis est.j m biduo ante Pascha consilium fecerant, vt 1 ESVM do-j? ttn erent ,& occiderent, sed non in die scito , ne fort d tu-.&j S fieret m populo, vt narratur Matth. 16- & Marci 14.

fucarer, dicitur eos timnißc plebem ; Multo ergoma-^ ^stmuifsent tumultum, si in tanto concursu sudatorumcrosoly mam> U ntum odium in Christum manifestassem,^'dinem dierum festorum, ac solemnium perturbarent;

Z!Z

illi praesertim qui videri volebant non odio persona: Chri-stum persequi, sed zelo boni publici, & legis seruandar.Nec vero aut tempus sufficiens, aut vlla raiio probabilis'suppetere potuit,vt tanta: multitudini persuaderent transla-tionem diei festi,cum poslent facilius detinere Christum mcustodia per duos treluc dies. Ad harc antequam ludas ex-plorassct locum vbi Christus manducavit Paschalem agnü,

& oppurtuaitatem illius capiendi manifesta flet ipiss, accc-pissctq; ab cis Satellites, nescire poterant, quo determinatotempore captura illa esset successura, ipfisqucex inspera-to accidit illa nocte, qua iam ad vesper am agnus Paschalismanducandus fuerat; ergo iam illum manducauerant, necantea potuerant facere decretum de translatione festi, cumpotius decreuissent ne caperetur in die festo.* Cum autempraeter intentionem, ac spem oblata esset occasio , time-rentq; ne die sequenti vulgata captura populus, & plebs totmiraculis , ac beneficijs Christo obstricta, & devota illumliberare conaretur , prarcipitanda omnia duxerunt, & mane -inito consilio, illum adduxerunt ad Pilatum, & quia eratdies festus Azymorum , quo non licebat ipsis in foro judi-ciali criminalem causam intendere, ac mortis reum pera-gere quenquam, ideo no lierunt introire in protorium , neirregulares fierent,& immunditia legali contracta,non pos-sent reliqua Sacrificia paschalia celebrare. Ergo si erat tl-.le dies festus Azymorum, non procrastinarunt illum, vel fi*procrastinarunt illum, iam non erat dies festus, & potuis-sent introire prstorium. Quod argumentum militat con-tra quamcunquc causam excogitabilcm translationis illiusfesti, vitra diem debitam. Audiamus tamen quid alij di-cant .

s Petaniuslib.x2.de doctr. temp.c.x 5. & 16.existimatIudaeos non omnes, sed plcrosque (illum enim, cum quoChristus fecit Pascha in ipsius ccenaculo legitimo temporecclebrafle ) Pascha postridie, quam oportebat celcbrasstL*cx vitioso Cyclo, nititurque auctoritate Epiphanij explica-ta in animaduersioaibus, vbi Petauius pag. 18$. incerti tu-dinem Neomeniarum Iudaicarum probare contendit exeo, quod Synedrium toto dic tricesimo considens, fi nullustestis aduenissct affirmans visam sibi primam Lunae pha-sim, surgerct, & mensem iuxta regulas kalendarij fui de-terminaret summo mane neomeniam indicendo die trigesi-ma prima; at si post aliquot dies testes de longinquo adue-nissent,&seuerisfimeinterrogati affirmassem, visam tibinocte tricesima Lunam,tum Synedrium corrigendo initium,mensis iubebant a nocte illa tricesima numerari dies men-sis . Sed hinc potius oppositum cius, quod Petauius inten-dit , probaretur. Nam fi Christus quartam decimam diem,numeraverit a Neomenia correcta iam per Synedrium, er-go cum ludatis Pascha cclcbrauit; at si numeravit a Neo-menia non correcta, sed indicta a Synedrio prima vice, ipsiautem a Neomenia correcta, & retrotracta, ergo illis dies.14. procedit diem 14. a Christo numeratam, & ita ludoinon postposuerunt, sed anticiparunt,& pridie quam Chri-stus, manducarunt agnum Paschalem.Deinde Christus nonse accommodando correctioni Synedrijpcccaffet, aut sal-tem dedisset magnam occasionem scandali, & accusationislui, quod nefas est dicere; quam porra implicati sint Cy-cli, quos Petauius cx Epiphanio deducere conatur, & ipseEpiphanius horesi 51. docet Langius lib. 1. capite de Anno,ludaico . Interim fatis est scire, si ludaei biduo errarunt inanticipando Paschatc, vtex Epiphanio colligit Petauius,.multo magis errasse Christum ( quod impium dictu est)vno die ludoos anticipando, sic enim erraffet triduo. , ^

6 Gerardus Vossius in tractatu de annis Christi vnacunPetito censet, Iudseos vno die post Christum Pascha cele-brasse, quia ante Atquinoctium Pascha nolebant agcr.e, an-no autem illo, ssiem XlV. Nisan incjdifsc in diem aq.Mar-tij vno die ante Aiquinoctium civile ; supponit autem Vos-,sius Iudseos vsos Octaeteride Clcostrati, & huius Cyclumincccpilseab Annolu!iano45. Qü^S rat | s sunt, &contra veras regulas Kalendarij Hebraici , tarn recentis,quam antiqui, vt patet cx Maiernontac tn Klaus hahodes,cap.4. parag. 2. vbi praecipitur . Si Tekupha 'btjsan (idestvernum/Equmoctuini )incidatinXIV. Jsisan autpoft , in-tercalandum illo anno mensem , & ex Tsisin faciendum se-,eundum */idar • Sed nunquam ratione xfiquinoctij praeci-pitur, aut permittitur intercalatio vniusdiei. Piactcrcasihoc receptum fuisset vsu communiChristus quoque se illi

R r accom-