3i4 trs. via.
accommodasset; cum ca consuetudo vim legis haberet.
7 Ludouicus Capellus ait Iudasos Alexandrinas,& aliosConsultiores Tabularum Astronomicarutn diem XV. Ni-tan ex Syzygia JLunari, velexmedijs motibus computas-se, & cum his Christum Pascha celebrasse, alios vero Iu-dasos, iuxta ritum proprium ludasorumex
nas, dies mensis Nisan computasse , sed quid Christo cumAlexandrinis*? nonne oportebat eum ludasorum communesritus potius seruare? & non dare occasionem Ierosolymi-tanis principibus Sacerdotum accusandi ipsum tanquamperegrina:, ac nouas sectas addictum ? Qmjnquam inuerili-mileestin eadem Vrbe Icrosolyma fuisse toleratum hocSchisma, & totis illis diebus Azymorum diuerlis diebus sa-crificia , & reliquas cairemonias peractas ä diuerlis Sectis.Denique ex Euangelistis limul collatis infra constabit eo-dem dic Christum» & Iudasos Ierosolymis Pascha egisse.
8 Vuilhelmus Langius lib. 2. de annis Christi part.z.
cap.6. docet, licut olim ex Ioscpho, Pharisasi, & Essasi tra-ditiones sequebantur, Saducasi vero solas Scripturas , ita_»
postea omnes Iudasos in duas Sactas dinisos fuisse , nempeTalmudicorum , & Karr&orum . Talmudici, seu Traditio-nalcs traditionem ita venerantur, vt Scripturam illi postpo-nant, vel ex traditione explicent; at Karrasi»seu Scriptura-rij scripturas primo loco habent, secundo autem traditio-nes, & placita maiorum. Vtrique tamen in determinandisNeomenijs Phasi prima Lunae vtuntur, sed diuersb modo,quando Phasi* haberi non potest* Siquidem Talmudici,quando Luna die yo. non apparet, vel de hoc non sunt te-stes idonei sufficienter examinati, Mensem illum dierumyo. statuunt, ita vt dies; i. fit Neomenia mensis sequen-tis . Karrasi autem expectant diem} i. & si eo die Luna vi-deatur paucis horis ante occasum Solis,dies antecedens proNeomenia est habendus,& dies, quo sic visa est Luna, estsecunda dies mensis. Hinc fit, vt aliquando dies qui fecun-dus estKarrais,sitTalmudicis primus. Anno itaqueChristi»ait Langius die 19. Marti) Nauilunium verum Ie-rosolymis contigit post meridiem hor. 2 J-. nec illo vespereLuna videri potuit, ideoq; Talmudici Neomeniam Nisanconstituerunt die ro. Marti), Si diem 15. Nisan»idest pri-mam Azymorum celebrarunt die y. Aprilis. Sed quia die10. Martij Luna videri potuit duabus circiter horis ante oc-casum Solis, ideo Karrasi Neomeniam Nisan statueruntdie 19.Martii ,&diem 15,Nisan die x, Aprilis, Christusautem, cum Karraeis celebrauit Pascha, Si neutri errarunt.Sed Langius tria probare debebat, quas dissimula uit. Tri-ind scilicet duas has Sectas extitisse, aut tales regulas obler-uastc tempore Christi ; Secundo visam suisse de facto Lu-nam die 20. Marti] ad vesperam, non valet enim argumen-tum a possibili ad de facto ; nam potuerunt obstare nubestoto illo die, quo casu Karrasi cum Talmudicis conuenie-bant inNeoriicnia fecunda; Tertio Christum adhaslissejKarrxis potius, quam Talmudicis,praesertim cum Langiusexpresse dicat. Membra prxcipua Synedrij traditionummaximi studiosos fmffe. Er go potius TraditionarijsTalmudicis debuit se conformare Christus, Scdquandiunon ostenditur oppositum,esto post destructum Templum,& dissipationem ludasorum lectas diuerfas ortas sint, & indiuerlis locis ali) aliter Pascha cclebrarint, aut NeomeniamNisan instituerint, tempore tamen Christi non possum_»credere Pontificem ludasorum, & praecipuam partem Sy-nedri) pormisilse vt diuerso die fertum Azymorum cele-braretur, Sc aliter, quam ipsi statuissent.
Terti* pars affirmatiua solennst atis Sei eiusdemPascatis d CHZISTQ omnibusueludiis celebrati «
9 'T* Ertia itaqj opinio est eadem prorsus dic CHR I-S T V M Dominum Pascha celebrasse,quaIudasireliqui; ita supponit S. Chylbstomus homil. 8r. Lc 8s. in_.Mauharum» & ex Chrylottomo Phochis num. J1 6. dicens,Considerare oportet enim , quod Chryfostomus , & Ecclesiadicunt eum perfecisse mysticamccenam legitimo tempore > ScS. Ambrosius Epistola 8y. S, Augustinus Epii. 86. S. Grc-gorias Nazianzenus orat, 2, dePaschate, Theophilus Alex.Epist. ad Theodosium apud Ledam de ratione temp. c, 57,
DE TEMPORE HAT IVIT. MORTIS @rt.
Anatolius Laodiccnus apud Eusebium lib. 7. cap. l6- Vi-ctor Antiochenus in cap. 14. Marci, Theopnilactus in Mat-th. 27. Theodoretus in Exodum q. 24. Origencs tract. y y.in Matth. S. Cyprianus Scrm. de e cena Domini, S. Anlel-tnus lib.i. de Imagine Mundi cap. 17. Leda supra, Si Ru-pertus in Expolit. Euangc!. Abulcnsis 2. parte defensori)cap. 8. Baronius Anno Christi 3 4- num. 29. Emmanuel Säin notis, Tolctus in cap. 1 y • & 18. Ioannis annot, y. Si J«Suarez tom.2. in 3. par. difp.40. sect. 4. Baradius torno 4.lib.i. cap.6. &üb.7. cap.y.Salianus tomo 6. in prasfat. &ad Mundi annum 4086. num. 29. Pintus in Christo Cruci-fixo titulo 5. loco 2. Grandamicus Ci. Euang. dc die su-premo »& Natali Christicap.4. parag.2«nu.iy.
I o Trimo hasc lententia colligitur ex Euangelistis , qui
de die illa, in qua Christus e cenam Paschalem peregit, lo-quuntur tanquam de die vulgo nota , & deputata ex com-muni sensu ad solemnem agni Paschalis esum, Si eodemmodo CHRISTVS ipse locutus est Matth.26. dicens; Sci-tis quia post biduum Tafcha jiet ; non dixit faciemus, sed fiet ,nempe ab omnibus, & communiter ; Sc vndenam sciebanthoc discipuli cius, nunquid ex peculiari documento Chri-sti ? minime; sed ex notoria consuetudine, Si publica noti-tia ; Si versu 17. Trima autem die jtsQmorum accestermtdiscipuli ad IESVM dicentes } vbi vis paremus tibi comede -reTajcha} prima dies Azymorum erat 14. dies Mensis,quaoportebat exterminare Ici mentum, iam ergo illa dies adue-ncrat, & hanc esse primam diem Azymorum sciebant, acsupponebant ,vt rem notissimam, idcoque non interroga-runt de tempore, dc quo ne suspicandum quidem erat, sedde loco vbi, et apud quem vellet agere Pascha. Et versu 19.Mpud te facio Tafcha cum discipulis meis, idest tccum,&eo die, quo, & Tu. Marci vero cap. 14. versu 1 2. scriptum -est: Etpnmo die JLxymorum quando Tafcha immolabant&c. Grasce ro' Uetg-^a. tSvov, idest omnes simpliciter,Si sine vlla restrictione j et Lucas 22. versu 7. Venit autemdies ^4 gy morum, in qua necefieerat occidi Tafcha ; qua_,quaeso necessitate ? nonne legis, quas omnes obligabat? vbiprasclare Hilarion ait S. Lucam ostendere necessitatem le-gis, non libertatem voluntatis, additq; ex mente Theologo-rum lapientium , definiendum esse Christum Crucifixumpropria die Luna 1 s. quas erat Parasceue. Nec aliter loqui-tur, aut supponit S. Ioanncsnam c. 11. ait versu 5 s. Troxi-mum autem erat Tafcha ludxorum , etc.ii.IESVS ergo antefex dies Tafchx venit Betbaniam , et versu 1 i.In Craslimmautem turba multa, qux venerat ad diem festum &c. vbi ce-lebritatem palmarum dcscribit;supponit ergo notum diemPasebatis, alioquin non satis docuisset quodnam esset illudPaicha, ante quod sexta die venit Christus Bethaniam , etdie sequenti, idest quinta exceptus est cum ramis palma-rum ingresfufq; Ierololymam; sed quia id notissimum erat,Ecclesia in S. loanne fundata celebrat palmarum festiuita-tem die Dominica, nempe quinta ante Pascha, idest ante_*feriam 5. in cuius vespera comedendus erat agnus Pascha-lis. Quando autem capite 1 y ait Christum ccenasse, MntediemfeslumTafcbxi accuratissimi locutus est; non dixitenim ante Tafcha, sed ante diem festum Paschas, quia dies14, Nisan ad cuius vesperam pertinebat esus agni Paschalisnoneratdies festus, et nomen significat celebrita-
tem , quas de die facienda erat die 15. Nisan.
II Secundo aliter idem ex Euangelistis confirmatur:Nam Matth.27. veisu j s. narratur: Ter diem autem fo-lemnem confueuerat prxfes populo dimittere vnum vinftamquem voluissent: congregatis ergo illis &c. & idem refertMarcus c.iy. num.y. ctS. Lucas cap.2y. num. 16. T^ecejjcautem habebat dimittere eis per diem festum vnum • Ergoet Pilatus, et Populus sciebat communiter, illum diem elfediem festum solemnem, et solito ritu recurrentem, quo ne-cesse erat dimittere vnum vinctum,nec poterat differri in alsterum diem, Alioquin Pilatus expcctafsct sequente diem, "sciret Iudasosnondum manducasse agnum Paschalem, s e< *perendinassc, et tranitulilse solemnitatem Azymorum in-'diem sequentem. Sed et ipsi Principes Sacerdotum, et Se-niores populi adeo certi erant diem illum, quo apud Pt‘ a 'tum satagebant, vt Christus ab eo reus mortis iudicaretuf»esse diem testum , vt ad vitandam irregularitatem , et im-munditiam legalem, quam contraxissent agendo parte® aC 'cusantium, et in loro contentioso, et quasltione crimin® **vt noluerint ingrodi prastorium, attestante loanne cap* 1
versu