Buch 
Regiae scientiarum academiae historia : in qua praeter ipsius academiae originem & progessus, variasque dissertationes & observationes per triginta quatuor annos factas, quam plurima experimenta & inventa, cum physica, tum mathematica in certum ordinem digeruntur / autore Ioanne-Baptista du Hamel
Seite
47
JPEG-Download
 

ACADEMIA HISTORIA. Eis. I. 47

nmenrum : vas cylindricum aqua repletum est, tum ope penduli quantum Hy-temporis impenderet effluxus per apertum in basi foramen , fuit obierva- drojt*tum : eodem temporis spatio e vase femper pleno alterumtantum aquae nc*.effluxit. Est enim aequabilis aquae motus ex eadem altitudine , cum vasscrnper plenum eft. ^>ed continuo decrescentis motus prioris eft tantummo-do subduplus. Quemadmodum triangulum in eadem basi , & in eadem al-titudine cum parallelogrammo est pars hujus tantum dimidia. Cum iguucunius velocitas alterius sit dupla, eodem tempore duplum aquae per idemforamen vasis femper pleni exire necesie est.

XI. Alterum quoque experimentum factum est circa theorema a Castel-lo propositum, quod nimirum velocitas aqua: per inclinatum planum de-labentis altitudini ipsi respondeat : ita ut in eadem canalis latitudine, cumaltitudo aqux dupla est , tum quadrupla fu aquae profluentis quantitas , i«ratione scilicet duplicata. Id primdm demonstrare conatus est, sed in pa-ralogismum incurrisse postea ipse animadvertit. Quare ad experientiam pro-vocavit. Tubus quantum fieri potuit, ei similis quem pag. 95. describit ,paratus est. Sed experientia: ipsi cum enuntiato minus convenire visum est t

n arn ubi quadruplam aquae effluxit, altitudo quoque pene quadrupla reper-ta est.

CAPUT V.

Idem Argumentum continuatur.

I. \ Lind experimentum iisdem pene diebus frun di in

qui ex aqua: lapsu multum venti emittunt. Illud a D. de Rfuerat ante propositum , & D. Couplet follium paran ori diductodemandata. Tubus hanc in rem ex ferro albo in lamin ^

paratus est , cujus diameter erat 7. fere pollicum , a ti u p P jaut circiter cum duplici diaphragmate . uno in fupremapene tubi parte,tero in parte inferiore aptato. utroque in fui me 10 P diaphragma

Amplius quoque ille rubus paulo lupra infenu» !Tep^m, :aut ^

aliquot in locis sic erat perforatus,& tubuli us foram , .p p^ilc

«t occludi & reserari quasi totidem Ipstom.a , vulgo despossent, aeri nempe ad arbitrium retinendo , aut emuten o P c

fundibulum oblongioris colli & cum aperto superioris diaphragmatmine arcte conjunctum affusa, aer magno impetu per ""um ex epi 01apertum erupit, ac ventus ille tamdiu duravit, quamdiu arrula el qUnius aut alterius pedis altitudine delapsa. , < cmod

Hujus eff ctus fatis probabilem causam attulit O. de Roberva^,^aqua lapsu suo multum aeris fecum abripiat : ea quidem a

partem pr^ceps ruit, sed aer prae sua levitate sursim ^ u f orame n majoris

fistulam infundibili remeate nequit. Unde per ap^. loco in insum in-tubi cum impetu erumpit. Quo autem aqua * S . cui,,

fundibulum decidit, hoc majore vi aer pellitur. q .