Band 
Erster Band.
Seite
11
JPEG-Download
 

Schachmythologie.

11

Andern der Dinge, Polydori Vergilii Urbinatis de rerum inventoribus(Lib. II. Cap. XIII.) das lesende Publicum, dass das Schachspiel von demWeisen Xerxes , zur Zeit Alexander des Grossen, im Jahre der Welt 3635erfunden worden ist 10 ).

Jelian de Meung (in seiner zugleich langweiligen und sinnlichenFortsetzung und Vollendung von Guillaume de Lorris ' allegorischem Romande la Rose, zwischen 127284, c. 1280): Als Attalus sich mit derZahlenkunst beschäftigte und darüber schreiben wollte, erfand er, wie manaus dem Policraticus ersehen kann, das schöne Schachspiel, das er danndurch Darlegung erprobte. Hier nennt also einer der Mythenschöpferselbst seine angebliche Quelle, und es ist für ängstliche Gemüther äusserstheilsam, darin einen Blick zu werfen. Johann von Salisbury (c. 11201180), der gelehrte Bischof von Chartres , schrieb um 1156 gegen dieThorheiten der Zeit und die Lasterhaftigkeit der römischen Curie (im Jahre1160 war er bereits 10 Mal in Rom gewesen) : Policraticus seu de nugis Curi-alium et vestigiis philosophorum. Der Autor sagt: ,;Nonne tibi videturaleator ineptus, qui tesserarum non tarn vivit quam perit ex gratia etomnem jactum sortis suae praesulem facitV estne ars accommoda rationicuius quanto quisque studentior tanto erit extudiosiorV Attalus Asiati-cus, si gentilium historiis creditur, hanc ludendi lasciviam dicitur invenisse,ab exercitio numerorum paululum deflexa materia (cf. Wegener, de aulaAttalica, literarum artiumque fautrice, Hafniae 1836; Attalus L, Hürne-nes II., Attalus II. regierten um 241138 vor Chr.) . . . Huius volup-tate certaminis Ptolomaeum, Alexandrum, Caesarem, Catonem, ipsum quo-que Samium graviores operas legimus temperasse, quo etiam inter luden-dum id agerent, unde essent Philosophicis negotiis aptiores. Alea veroexciso regno Asiae inter manubias eversae urbis non sub una tantum speciomigravit ad Gruecos. Hinc tessera, calculus, tabula, urio, vel dardanapugna, tricolus, senio, monarchus, orbiculi, taliarchus, volpes, quorum artemutilius est dediscere quam docere. Dem Schach muss unser Secretär desErzbischofs von Canterbury, Thomas Becket , und dies ist auffallend genug,

I6 ) In drei Büchern (in Quart) erschienen Venet. Christ, de Pentis 1498,1499, Parisiis 1502, Argent. Mart. Schurii 1509, 1512; in acht Büchern Lugd. Bat.1644, 12mo., Amsteld. apud Dan. Elzevir. 1671, 12mo. Französisch erschien dasBuch 1521, 1541, 1555, 1576, 1582; italienisch 1546, 1587, 1592, 1680 (vgl. Schach-zeitung 1848 p. 56); spanisch (Anvers, Martin Nucio) 1550; romanisch, Medinadel Campo 1599; englisch 1546, 1551; deutsch 1537, 1544, 1603, 1615 (ohneSchachstelle). Vgl. auch: 9Inb tf(ere tna§ founbe bl) clerfcS full prubent || 0f ttje djeffcttje plag mofte glorgouä, || toljiclje [o fotitt anb fo meruaglouä || ®f)at it roere fjarbctf)e matter to biferpue, || gor tfjougfj a man ftubieb Ijiä Itjue. || §e ftjatt at)e fgnbebtjuerö fantafgeä, || of toarbeä [= put] ma?gng anb neme iupartieä (= '.Probleme), |j$pere i§ tljeriti fo great biuerfgtie, || Slitb it toa§ fgrft founbe in tpib t£itic. || Suring tljefijege Igfe a3 fat)tt) gugbo [©olumna), 'Hut jacobuS be bttriaco |©effoleH]contrart) in pi§ opgitgon. || gor tife a§ pe mafetp ptapnlg mencion, || Slitb afftirrnetb) atfult in piä abupfe, || §oto ippilometer a ppifofopper topfe, || Unto a fijnge to ftgntc pi§cruettee, || gouttb firft tpiä plage anb ntabe it in ©albcc. || 2tnb into ©rece front tpenccit toa8 fent. flgopn Sipbgate, §iftorg of tpe@iege of ®rope, um 141420, gedruckt1513. Als geschichtliches Factum steht die Sage z. B. in einer Baseler Chronik von1481:®a§ fcpoffjabelfpicl mirb fuitbeit non X'etfe be uatürlidjen 'Dteiftcr umb ftroffteilte ©Bit 'JJierobad) bc§ tnütridjä ber in gciuoiitjeit pat, baä er fin nteifter uub toifenertöb; burd) föttiep Sooft unb lürjitiit toarb er gezogen je befferuug.