Band 
Tomus secundus.
Seite
203
JPEG-Download
 

AD STATUEND. &c.

scilicet non errabit, qui Tullium , &Virgilium homines dicet, sed inter-rogatus cur Tullium hominem dicat,respondebit fortafle quia in eo simi-litudinem agnoscit cum ceteris, quoshomines ■ dici audivit; Rursus ve-ro ii perconteris cur & ceteri, homi-nes dicantur, herebit procul dubio,incertus, an a figura , an ab alia ali-qua corporis scniibili proprietate,an vero a facultate sentiendi, & ra-tiocinandi , denominationis hauriatfundamentum. E converso , qui-nam iit idea - circuli noverit apertis-sime Geometra, v. figura plana mi-ca linea contenta , in qua qui a cen-tro fiunt radii , omnes fiunt aquales ,

3c ab hoc non disconveniet quispiam;sed interrogatus , an papiro , circulolimi lis descripta figura , circulus sit,dubitabit sane an linea illam com-plectens sit una , potius quam plu-res, dantur enim poligona , qua;nullo sensu discriminantur a circulo;an omnes radii exactam habeant in-ter se aequalitatem, dantur enim el-lipses adeo modice a circulari figuradeflectentes , ut nullum sensibile cri-terium ad distinctionem sufficiens es-se possit: qua de causa sit, ut in de-monstrationibus cogantur Geometraesuppositionibus uti ad schemata de-terminanda. Postremo in determi-nando corpore, tam juxta mathe-maticam, quam physicam rationem,haesitabit nemo qui sciverit, ideamcorporis in trina dimenfione , aut inimpenetrabilis at e consistere, cum du-bitare nequeat, an in objecto trinadimensio , & impenetrabilitas exi-stant; Et tandem infinita sunt, quo-rum neque idea certa est ; nequecertum > an ea, qualiter cunque con-

MORBOR. NAT. roz

cipiatur, in objecto reluceat, ideo-que in hoc casu incertus pariter &instabilis est usus nominum.

6. Veruntamen non hae solae suntvulgi idearum, imperfectiones, sci-licet cum ideae sint proximum,& immediatum principii cognos-centis objectum , iliique submi-nistrentur plerumque sensuum mini-sterio , sit ut sirpe numero idea com-ponatur , non tantum ex iis , qua;objecto incise percipiuntur ; verumetiam ex passionibus, quae ab eo sen-sibus imprimuntur ; quae quoniamobjectum idem , tanquam causamoccasionalem'agnoscunt, hinc a men-te plures objecto tribuuntur affectio-nes , illique^tanquam conjunct? con-cipiuntur, quae tamen extra ipsumlocantur : Immo cum non omneside? sint de objectis sensibilibus, sedplurimae de intellectualibus , vulgus-que has ab illis non distinguat, fitut sepe numero,' quae intellectualiasunt, ad modum sensibilium conci-piantur , cum tamen plurima inter-cedat differentia, tam inter objecta,quam inter earum ideas; ille siqui-dem qu? sensibilibus respondent,Nobis & brutis communes sunt; qu?vero intellectualibus, hominum pro-prse ; ilse potenti? imaginatricis, h?intellectricis opera; ilse ad modumsimulacrorum efficta; , ha; in purisconceptibus, & attributis, sine simu-lacro subsistentes, nisi quatenus pererrorem hoc illis permiscetur. Cumigitur magis menti familiares sintsensibilium idea;, fit, ut qua; intelle-ctualium sunt, facile ad modum il-larum effingantur; prateipue cum a>que ab utrisque fiat ad nomen trans-itus , & d nomine ad objectum.

Cc z Quin