DE IDEARUM VITIIS,&c,
modum Physicorum in conspectumposuerint} multo minus, ubi nomi-nis ethymon diligenter & erudite inmorem Philologorum consui siverint,& invenerint; sed ubi tantum ta-lem de morbo ideam composuerint,quae ad finem Artis , inventionemvidelicet opportunorum remediorumfacile manuducat ingenium; hac ete-nim sola morbi idea medica constat,haec sola morbi medicam elsentiamaut naturam complectitur; Non i-dem tamen reliquarum idearum , lo-gicae praesertim, & physic^ examen,& legitimam constitutionem impro-bo ; quin immo primam in omnibusscientiis authumo necessariam; secun-dam vero in re medica, si non ab-solute necessariam , saltem utilemcenseo; ex eo etenim sqpe numerogradus fit ad medicam ideam invenien-dam , immo sine ea nunquam perfe-cte h xc potest haberi.
26. Veruntamen ne generalibustantummodo rem velle transfigerevideamur, operae pretium est ulte-rius progredi, inquirendo quomodostatuenda sit morborum natura rela-te ad Artem medicam, seu qyod i-dem est, in ordine ad eorum cura-tionem, in quo quidem agendo, nonmodo communia vitia sermonis, sed& ea, qu? in hac materia potissimumoccurrunt, corrigere tentabimus, aut(ältern indicabimus, {perantes eorumcognitionem id efficere polle , utquandoquidem non licet in pleris*que loquendi formulas, & vocabu-la immutare, saltem ita utamur, uterrores ex iis in mentem non irre-pant Artis fini officientes. At quo-niam non specialem de morbo aliquouactationem instituere animus est*
sed in genere de iis, quae attenden-da sunt in cujufque morbi natura in-quirenda, ä generali idea morbi au-spicabimur ; quam primo quidem,quantum fieri potest, certificabimus,mox rectificabimus, inde , quo adpatietur ejus universalitas, suo ob-jecto conformabimus, & postremoad finem medicum referemus ; adeout tandem conster, & quid sit mor-bi generaliter sumpti essentia, &quonam pacto procedendum sit inmorborum specialium , & singula-rium natura statuenda; qui enim cir-ca generalia progressos, recto trami-te ducit ad propositum finem , isiple paucis mutatis idem efficiet cir-ca specialia , prqrerquam quod, quaratione ab universalibus ad particu-laria descendendum sit, subinde indi-cabimus.
27. Ut igitur ad cettifican dammorbi generalem ideam accedamus,observare licet, ante ullam Artismediae notitiam, procul dubio ho-,mines egrotafse, ideoque nomen, quoad exprimendum aegrotantium statum'usi sunt, non alium potuisse usumhabere, quam ad distinguendum sta-tum corporis aegrotantis ä statu fani.Hujusmodi diitinctionis radix sanepetenda erat ä cognitione utriusquestatus, non integra tamen , cum tamin uno, quäm in altero plura oc-currant communia; plura item quaemutari poisont etiam in opposita,,absque eo quod status sanus in mor-bosum, & contra morbosus in fa-num convertatur, aut ä se ipso di-versus fiat ; Prima sunt, quq essen-tialiter competunt humano corpori;Secunda vero , quae accidentaliter ipsiadvenientia ad alterutrum statum