w DE IDEARUM VITIIS, &c.

debent habere ad invicem, & juxtaomnium concursum in perficiendotaliter homine, ut respondeat in-tentioni Naturas , ad hoc ut perfe-ctiffime estentiam absolutam sani-tatis dicamur cognoscere. 'Quoniamtamen talis cognitio in vulgu prre-sumi non potest, ejuem & maximapars hujusmodi facultatum latet > Scquas mediis actionibus , aut effe-ctibus cognoscit , non fatis fecun-dum gradus fano corpori congruen-tes , novit definire, factum est,, utad statuendum statum corporis fani,non universum complexum, autpotentiarum , aut actionum adhi-buerit , sed illas tantum potentias,quae referuntur ad actiones magismanifestas; quales sunt , quae adusum vitae pertinent, aut quae maxi-me ad vitam sine dolore degendamspectare comperta sunt. Et re ve-ra , notante Galeno de dtjs. morb . cap.i. in hac idea videntur omnes ho-mines concordare ; tunc enim sanosse se existimant , cum partium sui cor-poris ministerio ad eas , ejua in vitasunt necessaria aüiones ,fine aliquo vi-tio perfungi potuerint ; quae tamen ideanon videtur ex integro statum sa-ni corporis repraesentare, sed ex par-te tantum, aut potius componi excriterio, per quod corpus fanumexistimatur, non raro etiam falla-ci j dantur enim qui ad omnes fun-ctiones vulgo notas sat recte se ha-bent , & tamen sani non sunt, eoquod aliqua ex potentiis internis indebito statu non sit , quemadmo-dum frequenter contingit in Ictero,Palpitatione cordis Ac. Licet igi-tur idea vulgi alligata sit potentiistantummodo sibi cognitis; obligan-

da tamen videtur iis omnibus, quaehomini ex natura , seu ex institutoCreatoris debentur; quod sane tan-to securius faciendum, quanto cer-tius est , non consilio aliquo, sedpotius ex ignorantia, homines ali-quibus tantum potentiis, ad cogni-tas actiones relatis, ideam sanitatisaffixisse , futurumque fuisse ut adomnes alluissent, si cognovissent,quemadmodum factum novimus postGalenum ab omnibus fere Medicis.Ccrtificanda igitur idea vulgi, & asua imperfectione liberanda per col-lectionem omnium potentiarum iNatura humano corpori concessa-rum ; quam si illi ineste intellexeri-mus fanum dicemus , ideoque sta-tus fani corporis ille erit, in quoomnes potentias humano corpori de-bitae fecundum naturam fe habue-rint.

3o. Hanc ita certificatam ideamrecto ordini congruere , ostendit ejusextensio ad alia praeter corpus hu-manum ,• pari enim ratione fana di-cicuntuu brutorum, & plantarumcorpora , quin (licet juxta eum, quinunc viget, loquendi usum , meta-phorice) etiam inanimatis, natu-ralibus aeque, ac artefactis, atqueipsis etiam spiritibus sanitatem at-tribuimus ; ita ut horum omniumstatus sanus ille dicatur, qui est com-paratus ad actiones sibi destinatas,aut ab Arte, si artefactum , aut &Natura si naturale sit subjectum: Ecsiquidem ab Arte, cum exploratafit artificis intentio , nulla difficul-tate dignoscitur , q.uae sint actionesilli destinatae > in naturalibus vero,non alia ratione fe prodit intentioNatura: ,quam observatione eorum,