Band 
Tomus secundus.
Seite
222
JPEG-Download
 

rr,r. D E I D E A R U

spectat, acceptionem c.enseo; qua-re dimissis subtilicadbus, & tricis,quibus Theorici nimio plus le se im-plicant, qu#que non Medicorum,led Logicorum, potius Sophistarumcuncta ad usum consueti sermonis,(quo nihil inconstantius) exigen-tium , Cane; nonnulla advertere li-ceat, praecipue ad morbi definitio-nem exactias, & sine #quivocatio-ne intelligendam , necessaria , quin8c ad Ideam morbi magis adhuccertisicandam facientia j versabun-tur autem praesertim circa verbo-rum significationem, quae exigit li-mitati. Primum est , quod nomeniTotententia, & Impotentia non debethic intelligi pro virtute activa , autpro ejus negatione, sed etiam prodispositione ad patiendum ; nequeenim humanum corpus ad agendumtantummodo comparatum est, sedetiam ad recipiendum actiones plu-rium . tum exteriorum , tum inte-riorum erga ipsum; (ic , nisi dis-positum sic ad dolorem sentiendum,accedente objecto dolorifico, nonpotest dici habere omnes potentiassibi ä natura destinatas; potentiaigitur , & impotentia debent intel-ligi tum activ# , tüm passiv#. In-super utraque debet intelligi proxi-ma, non autem remota ; aliter enimcum corpus #grum possit sanari, &consequenter potentiam habeat ad«sanitatem, ideoque ad actiones fe-cundum naturam , hac ratione fa-num dici posset, quod tamen nonfiet, si potentiam proximam intel-ligamus, & talem , ut ad erumpen-dum in actiones, illi non desit, nisiultimum dererminativum , quo ac-cedente, necessario actio emergit.

M VITIIS, &e.

Pr#terea non ad eosdem absoluteterminos refertur Potentia sanitatis,& Impotentia morbi; ilia omnesactiones fecundum naturam colle-ctive sumptas; h#c vero non om-nes, sed aliquas tantum respicit ;impotentia quippe ad omnes sin-gulaiquc actiones , non morbus, sedmors est; hinc impotentia non de-bet hic fumi pro negata absolute Scex integro, potentia sanitatem po-nente ; sed pro negata ejus integri-tate. Ulterius, cum potentia sani-tatis interna sit, licet ex causis etiamexcernis coalescat , ita pariter im-potentia ad actiones, in morbo in-terna concipitur; hinc impedimentaexterna , veluti si quis vinculis deti-neatur » ita ut moveri non possit,morbi non sunt, quemadmodum nondicitur morbosus ventriculus, quinon concoquit, quia nihil suggeri-tur. Simili ratione cum verba illasecundum nattiram importent desti-nationem Natur#, & h#c non aliaratione nobis constare possit, quärnobservatione eorum, qu# plurimumeveniunt in corporibus, hinc actio-nes, & consequenter potenti# noneodem modo semper computand#sunt, cum non eodem modo sem-per se prodat intentio Natur#. Pro-pterea ad #tate$, ad sexus» ad tem-peramenta, ad regiones, idiosinera-lias, atque alia hujusmodi, exigen-dae sunt res secundum naturam, autnon. Hinc, praeter naturam non eststerilitas in infante, neque men-strualis sanguinis exitus in muliere,neque color niger in iLrhiope, ne-que ira in bilioso temperamentoSimiliter alia & secundum, & prae-ter naturam sunt diversorum respectu.