3 3 i DE PRINCIPIO

calore facta , quae necessario concipidebet ut aliud quid ab ipso calpre.Generalirer ergo , cum calidund ef-ficit aliud a calido , passio ab au-ctione diversa est , & efsectns^aequi-vocus nuncupatur. Hinc sequitur,quod ur modus actionis inrelligatur,hic potius in agente inspiciendus est,licet 8c pastum connotetur tanquamterminus ejusdem actionis.

Quas cum ita se habeant, patetmodum illum actionis, quae calorest , primo in agente die inqui-rendum ; deinde videndum quidproducat in pasto : sed cum hocpostremum a pasto determinetur,

& multiplex este possit, & conse-quenter modo illi , qui in agenteest , extrinsecum , nullam afferrepoterit utilitatem ad constituendam,utique vero ad indicandam ejusnaturam; Quod cum a Philoso-phis non fatis observatum sic , prae-stat fontes errorum , in quibus deli-querunt , detegere » ut appareat,quam diversa, atque ac erronea viaprogressi fine , & consequenter cau-1a, cur de natura Caloris adeo in-constanter loquantur.

Democritici non distinguentesagens ab actione, ex quo observa-runt nullum ignem sine calore aucexistere , aut esse posse , ignem &calorem unam eandemque rem fe-cere ; hinc caloris naturam in efflu-vio quarumdam particularum, quasigniculos vocant , posuere , quat,in quocumque corpore fuerint, ca-lorem faciunt, & effectus caloris,si c corpore calido igniculorum ef-fluvium dimanet. Sed hi errantnianvfefUslimc , confundentes calo-rificum cum calore 3 agens cum

S ULP HURE O

actione , cum tamen distinguendasint, quandoquidem alia est Ignis,alia Caloris idea , eo pacto quoalia est mobilis , alia motus. Sci-licet si ignis e stet eadem numero rescum calore, cessaret quidem que-stio cur ignis calidus sit; sed exindededuceretur, quod ubicumque ignisest, ibi lemper esset calor, & quem-admodum non est ignis sine calore,ita nec calor esset sine igne. Pri-mum sensuum testimonio , & ipsaDemocriticorum confessione saliumest ; concedunt enim in corporibussumme destagrabilibus , ur oleo ,sulphure , bitumine &c. ingentemvim igniculorum esse , ex eorumenim exsolutione tam prompte flam-ma excitatur, & tandiu conserva-tur; ea tamen actu calida non sunt,cum , si non omnia, saltem plera-que sint obnoxia congelationi ; qua»verb congelationis sunt expertia nonrenuunt frigus suscipere incensissi-mum , qure duo cum calore starenon possunt. Igitur igniculi suntsine calore , & consequenter ti li-num sine alio esse potest , sequi-tur calorem quid ab igne diver-sum este , ab hoc realiter , ut a-junt , auc saltem modalster distin-ctum. Et siquidem reponant requi-ri in igniculis libertatem ut caloremexerant , vel ex hoc ipso arguiturigniculos non esse calorem , jisenim in mixtione fepultis aliquiddeest , quo carent in mixtione,quodque acquirunt, cum a mix-tione solvuntur ( sive libertatemdicas , sive actum , sive mo-tum , seu * generalius?- modum )illud est. quod caloris naturam facit*

id est