D’E PRINCIPIO SULPHUREO

54 +

kur. Id unicum vide tur ä recta ra-tione alienum , quod natura caloristanquam in genere statuatur in ef-fluvio ; nam st hoc nomine fuma-tur juxta propriam significationemactus effluentis, vel juxtä figuratamid quod efduit, neutrum horum adnaturam caloris essentialiter pertinet,non illud quia etiam citra effluxumpalor conupi potest ; non hoc »quia calor non est corpus , sed actus,aut actio corporis. Hinc sequituraccuratam caloris physicam Sc rea-lem definitionem , qua? Sc merha-phylica eile potest , r fle primo ad-ductam , scilicet, (alcr eß motusceler , & perturbatus particularumsulphurearum elementarium 5 in hacenim quidquid attinet ad motum ,generis proprii, Sc proximi rationemhabet, reliquum vero respiciens essen-tiam, seu, quod idem est, molem, fi-guram, & reliqurs efleetiales proprie-tates materi e mota? , vices gerit es-sentialis differentia?. Si veto rerumcontenti . verborum nimiam acri-viam fastidiamus , quod aiioquin.summis viris solem ne est , idemerit calor ae Effluvium sulphu-reum.

Patet igitur revelatam esse calo-ris naturam, &,profectö in se, id estrespectu materia? propriae , & mo-tuum eilentialium , Sc quidem prae-scindendo ab agente producente ,loco , & subjecto productionis , &ab effectibus illi familiaribus , ideo-que considerandum esse, ut actio-nem quandam absolutam, incen-sioni Sc remissioni obnoxiam , utcaeret* quaeque in se ipsis spectatae,s^ntumvis autem calor una sic

actio, non ideo tamen sequitur effe-dtus ejus diversos elfe loh poste , va-riantur enim quarurriibet actionumeffectus ä diversis dispositionibus cor-porum , quibus applicancur. Siceodem fluminis motu , & naves ra-piuntur tectä in declive, Sc molen-dinorum rota? circumaguntur , exquibus molitur triticum, folles re-ciprocantur , elevantur mallei ad me-talla , pannos, aliaque tundenda.Pari igitur ratione idem ^calorificusmotus incurrens animalium sensoria,ea excitat ad certi generis sensatio-nem. Applicatus pinguedini & cersliquationem eisicic, Sc metallis fu-sionem ,» si necellariam nactus fue-rit activitatem ; quemadmodum , stcommunicetur aquae, ejus particu-las dissipat, si parietibus potorum ,qui in corporibus sunt, eos ampli--stcat, unde rarefactio; Sc sic ratio-cinandum de quibuscumque effecti-bus , qui varii sunt, Sc diflormesjuxta variam corporum dispositio-nem , licet eadem, Sc in variata siccaloris actio. Hinc ad determinan-dos quidem caloris effectus, prastatnpvisse qualia sint corpora in quaeagere debet,; Ht non exinde permutationes corporum k calore fa-ctas calor definiendus ut k Peripa-theticis, non relate ad agens pro-ducens ut k Democriticis , neque re-late ad -sensorium ut a Carretunis »sed absolute , Sc in se ; idem enimest calor, sive unum, sive alterumproducat effectum; idem etiam ,sive ab igne , sive k terra, sive acorporibus animalium, sive etiam dsole , Sc syderibus prodite videatur.

Verumtamen ad clariorem inteUligentiam,» St ad removendas as*

quivocacio-