110
Exploratio quarta
nse, nam si per 14, gradus ab ecliptica distet, umbra terra: ipsam ndhattingit, sed si in plenilunio luna sit ecliptica: propior, tum eclipsinpatitur, tanto majorem quanto ecliptica: propinquior est, & potestesse totalis luna: eclipsis, unde tota inumbratur licet luna non sit di-recte in ecliptica , sed cum est directe in ecliptica , non sylum fiteclipsis totalis, sed longa, adeo ut per aliquot horas tota luna tenebro-sa fit.
11 o Luna in eclipsi etiam totali est visibilis, aliquando subnigra, aut sub-rubicunda , ideoque reflectit evanidum lumen , ortum vel a fixis ,vel per secundam reflexionem ab aliis planetis , aut ab ipsa terra,aut Atmosphxrä.
jjj Licet umbra lunae ad terram solam protenditur , ipsum tamencorpus luna: non solum tegit solem , sed nonnunquam alios plane-tas, & siepius quasdam stellas, fixas Ita in Ephemeridibus Societa-tis Londinenfis refertur,quod Oxonix primo feptembris Ann. 1676.Mars eclipsin passus est ultra horae spatium, & CaiJinus 5°. Maij 1679.observavit Jovem in eclipsi per horam ab interveniente luna, & verisi-mile satis est alios planetas inferiores superioribus eclipses inferre, cumsint inter superiores & terram, omnesque saepius quasdam fixas obte-gere licet rarius observetur.
112 Ex eclipsibus solis & lunae manifestum est lunam multo minoremesse terra, quia conus umbrae terrae ubi eam luna pervadit, multo ar-ctior est sua basi, segmento scii, terrae obscuro,quod tamen maximo ter-rae circulo minus est, & cum luna duas aut tres horas delitescat in umbraterrae, ipsam pervadendo, evidens est lunam esle terra longe minorem,
HZ Nec minus est evidens, solem esse terra longe majorem, nam siterra esset soli mole aequalis non projiceret umbram conicam, sed cy-lindricam , quae nunquam terminaretur, sed perpetuas eclipses plane-tarum & fixarum efficeret. Sed cum longitudo coni umbrae terrestrisnonpoflic martern attingere,manifestum est terram esle sole multisparasangis minorem.
114 Conferamus jam eclipses solis Sc Iunx, & in hoc conveniunt, quodin locis terrx ejusdem longitudinis, licet diverse latitudinis, eclipses si-mul conspiciuntur, tam in introitu, quam in exitu, atque exindt. lo-corum longitudines inveniri possunt, longitudo enim aestimatur per/Equatorem aut parallelas ab occaso adortum, initio sumpto ab insulaFerrea, qux est una Canariarum, & quia cursos solis & planetarum lon-gior