21 1
*De Coeli.
giof est ab occasu ad ortum, quam ab Austro ad Boream, ideo hzc di-citur latitudo, illa vero longitudo, unde loca qua: per 15. gradus suntmagis orientalia, per horam citius conspicient eclipses; quia terra suarevolutione 15. gradus ob occasu ad ortum peragrat, undesol&pla-neta: 15. gradus eodem tempore ab oriente ad occidentem conficerevidentur. Ideo cum sol aut luna sunt in eclipsi,prius attingunt orientem,meridianum , aut occidentem locorum orientaliorum, inde certumest, quod si per integram horam prius videant, per 15. gradus distareversus orientem , & proportionaler in longioribus aut brevioribustemporibus 5 sed longitudines magis observantur ab eclipsibus lunse,quia sunt frequentiores, & facilius observari poterunt ab ortu & occasusatellitum jovis, qui singulis diebus occurrunt, e. g. si initium eclipseoslunaris aut ejus exitus conspiciatur Constantinopoli hora sexta, Parisiisvero hora octava, inde infertur Constantinopolin. 2. gradibus Parisiisesse orientaliorem, singuli autem gradus continent 30. leucas Gal-licas.
Secundo utraque eclipsis in eo conveniunt, quod tam lucida quam 115obscura pars rotundam figuram lern per exhibet, ut cum t in eclipsi solisin perigseo lucidus circulus circa marginem solis undequaque conspici-tur , medium a luna obscuratum perfectum circulum exhibet, namdifferentia: extuberandarum in tanta distantia non percipiuntur, sedcum partialis fit eclipsis solis, sive major, sive minor, proportionalstermajus aut minus segmentum circuli videtur, ad juncturam lucis & um-bra:. Similiter in eclipsi luna:,si sit partialis^umbra terra:,segmentum cir-culi in luna describit. Idem obtinet etiam in totali tam in ingressuquam exitu, unde demonstratur terraqueum globum & lunam eslecorpora undequaque rotunda. Quod de ferta diu disputabatur adeovehementer, ut inde schisma in eclesia oriretur , aliis affirmantibusterram esse rotundam , &esse antipodes , quorum pedes nostris di-recte opponuntur , aliis id negantibus, ex quibusdam metaphoricisscriptura: locis male intellectis, ut quod terra dicatur innatare aqua:
Lee. atque id ipsum confirmarunt argumentis a sensu, quod terra, nisiquantum montes aut valles spectat, videtur omnino plana, sed pr«-cipueidem phantasia roborabant, nam imaginari non poterant antipo-des, quin in coelum necessario ruerent.
Parum est dissimile,quod hucusqueEcclesiaRomana inter hsereses autschismata collocat opinionem de motu terra: , Sc damnavit opinionem
D d z Coper-