2^o Exploratio quinta

gna cum admiratione , & delectatione sepe etiam cum utilitate & lu-cro , in his ut in geometricis nullus est inventionis aut demonstrationisfinis. .Unde tam mirifica artificia nova indies ostentantur , ad pompam& usus.

4 Non est nostrum institutum ista insequi, sed steriliori altiori tamen& gratiori contemplatione naturam gravitatis investigare , ejufqueveras & proprias causas assignare: ubi cardo controversia" est, num gra-vitas & levitas sint ipsis corporibus gravibus & levibus intrinseca princi-pia,in quibus active se habent,motusque sursum & deorsum producunt,an vero sint a principio extrinseco, adeo ut gravia passive se habeant,& potius moveantur quam moveant, nec solum premant, sed preman-tur, & si ita res sit , quodnam illud est quod primo premit, & quo-modo motum & pressuram in aliis corporibus producit.

^ Gravitas & levitas sunt praecipua naturae phaenomena-communiaplerisque corporibus, nec aliorum explicationem prarrequirunt. quamqure jam premissa sunt, prassertim de circulatione aetheris, ideoquetractatui de cethere hanc explorationem de gravitate & levitate subje-cimus.

Causa gravitatis & levitatis maximas inter phy siologos lites exci-tavit , de nullo alio tot sunt diverse sententia;.

Isedium inferret magis quam usum omnes recitare, eas tantumprosequemur, qua; a celebrioribus authoribus tenentur, presertim aperipateticis, atomieis, &• Cartesianis.

6 Omnes fere consentiunt gravitatem & levitatem oriri ab insensilimateria, non autem a perceptione, aut ab anima, licet quidam (quiomnia phaenomena uni forma: ascribunt) gravitatem animalium &volatilium levitatem anima: attribuunt, quasi essent voluntaria:, autper instinctus,fatis esset ridiculum asserere hominem exalto laben-tem, licet quantum insse sit anima conetur casum pra:venire, ipsiustamen casus causam esse.

7 Nonnulli gravitatem luci seu radiis soliaribus deorsum pellentibussolidiora corpora, qua: transitum negant, attribuunt, sed ista opinio cumnocte obtenebrascit,nam licet minima aut nulla lux sit, nulla tamensit ponderis diminutio, sed potius incrementum.

8 Secunda opinio est eorum qui tenent gravitatem fieri per virtutemmagneticam, qua terra attrahit sibi corpora gravia, ut magnes attra-hit ferrum, qua: pluribus rationibus est rejicienda.

I. Id