D-? Gravitate & levitate. 295
pondio, & si pondo quiescat ad tres digitos designat tripondium, &sic in sequentibus.
Vectis figura & usus communiter sciuntur, solet cx serro aut clia- ---6lybe fabricari, ne magnis oneribus flectatur , crescit etiam in crassitiea capite ubi operarii manus applicantur ad pedem, quod oneribus ele-vandis imponitur, habet etiam calcem unde instar prisinatis ad aciemterminatur, qux per minimam rimam intrat, 8 c calx fulcro solido in-sistit, in qua positione maximam habet vim, sed nequit pondus ele-vare ultra longitudinem pedis, atque ita lapidesdisriimpit, & aliquan-tulum attollit, qui injectis lapidibus in hiatu detinentur in ista positio-ne , donec alrius fulcrum calci applicetur, unde fit nova elevatio , &ita successive per alsiora siilcra onus erigitur.
Potest etiam fulcrum ad quamlibet partem vectis applicari, unde fisalsior elevatio sine novo fulcro, sed vis decrescit, quo longius fulcruma pede distat. Vis etiam minor est cum operarius locat vectem, ita utcaput sit multum supra horizontale, crescit tamen prout versus hori-zontale deprimitur, & si subito pulsu deprimatur, depellet aerem , &inde projectio orietur, & crescet, unde vis multum angetur.
Causa horum phcenomen&m pater ex iis qux de rota & statera dictasunt, nam centrum vectis est in summitate fulcri, unde sunt duo ra-dii , brevior ad aciem pedis, longior ad caput vectis, & proportio pon-deris quod elevat correspondet distantix a manu operarii ad fulcrum,nam ut se habet longitudo vectis supra fulcrum, ad longitudinem ejus-dem infra aut nitra fulcrum, ita se habet vis trahentis ad pondus ele-vatum , nam respectus tantum habetur ad vectem ubi manus operariiest, sed pars supra manum nihil importat. Distinctior notitia propor-tionis ponderum fit , si loco operarii pondus appendatur summitativectis.
Ergata constat ex plurimis radiis xqualibus eident modiolo infixis, <*7& a rota tantum distert quod solida margine caret ; & minoribusimpensis paratur, in aliis omnibus cum rota convenit, & eosdem habetusus: inde materia: aedificiorum ad loca elevantur ubi sunt construen-da , inde etiam demitti poliunt onera a locis alsioribus, & quo lon-giores sunt radii, & quo graciliores,-& politiores axeveo vires augentur.
Cochlea est poteutiisimum & utilissimum instrumentum mecha- 118nie uni, e jusque sunt tres species communis, perpetua, & aquatica.
Cochlex communis seu vulgaris figura est spiralis, & uniformis,
per