D<? Calore & Frigore. z 59
loris ab aliis a sale desumitur, id«oque theoriam fermentatioais postcontemplationem falis profequemor.
Qure de calore dicta sunt, plurimum facilitabunt explicationem fri-goris, circa quod plures sunt pbysiologorum controversia;, quam cir-ca calorem , non tamen de phaenomenis frigoris, sed de ipsius natura,in qua ejus edentia seu idea consistit, praesertim num sit positivum,an 'sit tantum negatio aut privatio istius motus in quo calor consistit.
Aristoteles definit frigus qualitatem qua tam homogenen quam he- 1 3terogcnea congregantur , sed non inde distincte ostenditur specialismodus quo frigus producitur , frigus etiam quandoque heterogeneadifgregat, ut in exemplis contra definitionem caloris z. patet.
Atomici frigus fieri docent per atomos frigorificas, quarum nec fi- 14guram nec specialem pressuram aut motum determinant, ideoquehrec-explicatio est procedenti generalior, & indistinctior.
Cartesiani frigus locant in quiete, quam tenent este positivam , sed 1 5nec hoc explicatio est distincta & sufficiens, quia in quiete non so-lum frigus sed firmitatem & duritiem ponunt, non dubium est tamenquin inter frigus firmitatem & duritiem sit disterentia, nam metalla ca-lefacta ante fusionem manent dura,non tamen frigida,ergo debuitdeterminari in quanam specie aut gradu quietis frigus consistit, ut a du-ritie discriminetur, aut ab unione quam etiam in quiete ponunt.
Et ut non est distincta hoc explicatio, ita nec vera est, quies enimnullos admittit gradus, & est mera negatio aut privatio motus, ut ex-ploratione tertia F.80. ostensum est, atque ita frigus esset mere nega-tivum , & improprie diceretur habere gradus, nisi differat tantum a ca-lore, ut levitas a gravitate, ut frigidum eslet tantum minus calidum, un-de gradus non essent in frigore sed in calore.
Manifestum est & ab omnibus agnoscitur calorem & frigus esseopposita, controvertitur tamen num contraria, an tantum privantiasint.
Colbertus & Mariotus tenent esse tantum privantia, adeo ut frigus 16sit solum absentia caloris, simpliciter, aut in certo gradu.
Honoratus Fabri tenet frigus, quod circa marmor aut metalla senti-1 gjtur, oriri a quodam corpore tenui", per eorum poros tranfpirante, namnon solum sentitur frigus in contactu istorum corporum, se d juxta istacorpora, quod fieri nequit nisi aliquid corpus subtile de istis corporibus
pro-