z86 Exploratio nona
quandoque siuut venti fixi, atque ubi nullus ventus sensibilis ocamitorientalis aura naves perpetuo versus occidentem devehit, tamen exastrolabiis accurata observatione percipi poterit, num sit alia ulla na-vium de vectio, atque ita num sit asstus, nam in sex horis naves propeIittora eo usque dilabuntur,.ut astrolabiis percipi possit, idem etiam oc-currere debet in altissimo oceano, praesertim circa tropicos.
ytstus circa Iittora non ubique aut semper eodem modo procedunt,sed ubi vastus oceanus adjacet, nec majora flumina sunt propinqua,stuxus& refluxus sunt tempore aquales, licet non sint asquaies quoadexcursum aut profunditatem aqure, at inter vicina Iittora inter conti-nentem & insulas, aut ubi inatqualis est fundus maris, ratione rupiumaut cumulorum arenas, multiplex discrepantia fit fluxus & refluxusquoad tempus, qui tamen in iisdem locis parum variatur, licet isthicinaequalitates quoad excursum & profunditatem occurrunt.
6 Prope magna flumina fluxus & refluxus sunt inaequales, ad oramAquicanire in Gallia accessus Maris ad littus 7 horarum spatio peragi-tus, recessus vero quinque, sed juxta magnum fluvium Canadam istAmerica 5 horas fluit, & 7 refluit, ad littus Guineum 4 horis accedit,& 8 recedit.
j Tuto supponere licet has inasquales varietates oriri a specialibus im-
pedimentis fluxus & refluxus, ideoque causa prascipue inquirenda estasstus in aperto oceano, ab his impedimentis libero, de quo communi-ter observatur, quod per sex horas fluit atque iz minuta sine perceptibilimotu quiescit, dein per sex horas refluit & per totidem minuta postrefluxum quiescit, ac post fluxum, atque ka perpetuo procedit, undespatio 14 horarum & 48 aut 50 minutorum bis stuit & bis refluit,ideoque cum 4 aut 5 partes horas plus temporis requirat quam motusdiurnus, tardius singulis diebus fluxus & refluxus recurrunt.
8 In mare libero plenum mare est, seu fluxus perficitur cum luna attin-git meridianum, refluxus autem perficitur cum luna est prope horizon-tem, oriendo vel occidendo.
Et quod magis mirabile est, idem est asstus in oppositis terraqueiglobi hemisphasriis, adeo ut cum luna attingit circulum meridianum,mare plenum est ubique, tam ubi luna est in meridie supra horizon-tem, quam apud antipodes, & cum luna attingit meridianum apudantipodes apud nos mare plenum est.
Cre-