De Mare. z8/

Crescit autem pedetentim fluxus ab ortu luna: ad meridiem,Lc pede- $tentim decrescit a meridie ad occasum, quod etiam accidit apud anti-podes.

Sed est perpetua varietas singulis diebus, quoad quantitatem aqua*,qua: ad littus volvitur, aut inde revolvitur, nam in littoribusplanis,mare uno die plus excurrit quam alio, & ubi littus altius est quam mareunde non possit ita excurrere, profundius fit singulis vicibus, circa pleni-lunia & novilunia cestus sunt maximi, & circa quadraturas minimi, at-que proportionalster crescunt & decrescunt inter utraque.

Parum cestus percipitur in Mare Mediterraneo & Baltico,&nul-idlus certus cestus in Archipelago, & in Mari Mediterraneo, & L asticomulto plus aqua: ingreditur per fluxum, quam per refluxum exit. Vixpercipitur cestus in Sinu Adriatico, nisi ubi mare arctatur ab insulis &cedificiis Venetis,

Nihil est in natura circa quod plures sunt discrepantes opiniones,quamde causa cestus maris, in eo fere omnes consentiunt, praecipuamcausam esse a luna,'quia mutationes cestuum in libero mare sequunturcursum luna:, & licet causalitas ex connexione non necessario infera-tur , in dubio tamen ubi evidentior causa non occurrit causalitas pra:-sumitur, tres tamen opiniones recenter offeruntur, qua: causam a?stu shaar non attribuunt.

Prima est Doctissimi Senguerdii, qui libere & distincte Philoso- j ipliatur»& causam cestus ascribit fluminibus, qua: se exonerant in mare,ex impetu quem decurrendo acquirunt, debent aquas suas in vicinomare supra libellam accumulare , sed cum gravitas ibi excedit viraimpetus, aqua: debent ad littus recurrere, unde sit perpetua recipro-catio recessus & accessus aquarum ad littora.

Agnoscimus quidem flumina causalitatem in cestu exerere, qua* ubisunt rapida debent impedire fluxum maris, ideoque plus temporis requi-ritur ad complendum fluxum, quam refluxum, qui a rapiditate flumi-num properatur ^ atque inde prcedictis phaenomenis quibus fluxus diu-turnior est refluxu satisfit.

Verum non minus adversantur contraria plrcenomena, in quibusrefluxus est fluxu tardior,in iis enim casibus origo fluxus non potest eflea fluminibus, sed arstus fit äbipso mare, & si sit cestus in asto mare lon-ge a littoribus, fluminum efficacia non potest eousque pertingere, nec

C c c z ulla