4.26 Exploratio duodecima
Hic difficultas parum urget,, nam i. calcinatio fit per ignem, &non sine copiosa exhalatione, qua partes aquosae & oleosi in aurasabeunt, semper etiam manet caput mortuum, quod nulla arte in salredigitur, z. licet sulphurea aut pinguia corpora calcinentur, in quibusoleum est admodum impurum, atque file & terra permistum, ta-men purum oleum totum exhalat, sine superstite calce, nec sit ullasubstantialis aut essentialis mutatio per exhalationem olei, magis quamaqui, quae naturaliter in vapores quotidie elevatur, & in pluvia re-vertitur^ artificialiter aqua in alembicis in vaporem excitata per ignemstillarim decidit & restituitur, sine mutatione quantitatis aut qualita-tis, atque sine ulla causa positiva aut efficiente, sed negativa & defi-ciente , viz. remoto igne, & licet restitutio olei non sit adeo frequensaut facilis, cum oleum minimam habet proportionem ad aquam, cer-tum tamen est pluvias quasdam , pruinam etiam»& potiflimum rorem,particulas salinas & oleosas continere , quibus agri pinguescunt, &frugescunt, nec dubium est mineras subterraneas oleosas eatenus sup-pleri, per ampliores terri meatus, per quos oleum gravitate depri-mitur.
2. Est notabile experimentum in Parisiensi academia scientiarummonstratum, & ab 111 . Colberto physici generalis cap. 5. eodemque'modo a Doct. du Hamel in tractatu de consensu veteris & novi Phi-losopbii cap. 3. relatum, ad hunc modum. 10 Unciis crassi A foe-tidi olei de diversis plantis extracti iqualis quantitas aqui communisaddebatur, & quantum olei distillationeinde obtinebatur, iquali etiamquantitate aqui addita de novo distillabatur, quod 24 vicibus reitera-batur, pari semper quantitate olei & aqui, atque post singulas distil-lationes remanebat quantitas aqui volatili sale impregnati, & terra;seu capitis mortui, adeo ut dm tantum uncii olei purificati remane-rent., dicunt etiam purificatum istud oleum repetitis operationibus po-tuisse in aquam sal volatile & terram redigi, unde concludunt oleumnon esse corpus simplex, sed compositum , ex his tribus, & in earesolubile. Quod pace tantorum virorum nusquam sequitur, nam.
i. Non asseritur duas superstites uncias olei purificati in aquam sal& terram redactas fuisse, sed tantum redigi potuisse, ergo conclusionon est experimentalis sed conjecturalis. 2. Oleum electum agnosci-tur suisse crassum & feetidum, ergo impurissimum, atque sale & terramaxime refertum ; cum ergo oleum sit tenacissimum, atque particulas