Vacuo. 6ij

iemissa, onde magna probabilitate consequi videtur, omnes alias muta-tiones fieri per atomorum effluvia.

Et nisi novis detectionibus antea incognitis istae consequfcntia: con-vellerentur, proculdubio post detectam vacuitatem physiologia peri-patetica , vacuum & atomi Epicurea: quas tam docte & subtiliter Gas-sendus prosequebatur pra?valuissent.

Verum (ut frequenterfieri solet) structura super insolido fundamentonon solum collabitur, sed vicinorum ruinam infert, ita sequelae ex in-strumento Torricelliano (quibus atomistae nimium fidebant) fallaces re-perta? sunt, st tota physiologia atomica corruit, & Cartesiana prar-valuit, atque peripatetica; a picrisque non nimium pra?possessis erudi-tis substituta est.

Prima detectio inconsequenti* orta est a multiplicibus tentaminibusexperimenti Torricelliani, per tubos diversissinra? longitudinis, & am-plitudinis , in quibus omnibus Mercurius easdem stationes jugiter tene-bat, unde manifesturn erat vacuum coacervatum extendi posse ad libi-tum , nam in omni lorlgitudine & amplitudine tubuli pari facilitate va-cuum producebatur', quod nequit consistere cum atomis, qua? quidemex diversis posituris ut diversimode locantur possunt majus vel minusspatium occupare» ad certam tamen mensuram & latitudinem, quamnulla concussione excedere valent«

Obvium etiam erat inquirere, quare Mercurius in certa statione sus-penderetur , aliquantum variabili pro temperatura vi cisii aeris, & qua-re Mercurius altius ascenderet in aqua quam in aere.

Unde statim animadversum est aerem esse corpus maxime condensa-bile, & cum ipse aer sit invisibilis, probabile censebatur esse aliud cor-pus aere subtilius, sed minus sensibile, quod aeris interstitia replet,de quibus condensatione expellitur, & rarefactione intruditur, cumergo substantialia effluvia lucis possint transire poros vitii, & tamenesse visibilia, nihil vetat esse aliud corpus invisibile aere subtilius, quodeadem facilitate vitri poros transire posset, adeo ut cum decasu Mercu-rii vicinus aer necessario debeat comprimi, subtilius istud corpus ex aereexpulsum debet per poros vitri impelli, simul & semel, per circui-tum motui necessarium.

Regerebatur tamen, possibilitatem ejusmodi corporis acre subtiliorisnihil probare, nam quod possibile est este, s*pe etiam possibile esiHon-este, atqui prxsumptio est pro negativa parte.

Ii ii

Pro