‘De Communibus Qualitatibus &c. 6 31

Vitrum dum mollescit est aliquatenus ductile in fila, & diversimo-de formabile, sed simul ac frigescit fit adeo fragile, ut fila nullius sintusus, multi tentarunt, & quidem jactarunt, vitrum polle fieri mal-leabile, quod non est sperandum , considerando constitutiva vitri,concreta scilicet salina & terrestria, qua? sunt maxime fragilia.

Est alia divisio corporum in densa qua? fluidis & firmis, mollibus & 11duris indifferenter competit. In vulgari physiologia communiterobtinuit quod materia habet distinctas partes entitativas & quantitati- *

vas, ita ut sine additione aut ablatione ullius partis materia major quan-titas per rarefactionem, aut minor per condensationem produci pos-set, verum contraria opinio nunc pra?valet, quod rarefactio & con-densatio fiunt per mutationem figura?, ita ut in rarefactione pori & in-terstitia corporum augeantur , condensatione minuantur , subingre-cliente corpore tenuiore in rarefactione, aut expulso in condensatione,quod sensibile est in spongia, quae in liquore majorem molem acqui-rit, & cum compreflione condensatur, liquor expellitur, liberata ta-men expanditur, & rarefit, licet non per intrinsecam elasticitatcm,sed ab aere, &a?there, qui licet non sint visibiles ad oculum , tamenmanifestum est aerem fuisse in interstitiis spongia', quia si spongia sitin recipiente bilanci imposita, exhausto aere lanx illa qua prius fuit inaequilibrio cum altera lance, in communi aere, attolletur: nihil Au-tem de spongia demitur, sed aer tantum , ex interstitiis exhauritur,nec major ratio dubitandi est quod aether locum aeris subit, quam quodaer locum aqua? occupat, nam quod aether diversus sit ab aere clarissi-mis rationibus probavimus, ergo quod aether non sit visibilis non ma-gis concludit aetherem non esse tum in spongia, quam antea aeremnon suisse, cum uterque sit invisibilis, discrimen tantum est, quodaer est gravis, non autem jether.

Atomista? rarefactionem totam attribuunt vacuitatibus, & cum re- i\liquis consentiunt per rarefactionem aut condensationem non mutariquantitatem, sed figuram, quod ex eorum hypothesi sequeretur, sedcum vacuo, quod prxe. Expior, refutatum est, evacuatur.

Contra distinctionem partium entitativarum& quantitati varum , &quantitates ab ipsa extensione materis disputavimus Expior, z. tamendistinctionis causa, & ut vulgaris expressio fano sensu admittatur, di-stingui solet moles a quantitate, moles spectat extimam superficiemcorporis, & quantitatem non solum corporis rarefacti, sed & subtilio-ris