Buch 
Physiologia nova experimentalis : in qua, generales notiones Aristotelis, Epicuri, & Cartesii supplentur, errores deteguntur & emendantur, atque clarae distinctae & speciales causae praecipuorum experimentorum, aliorumque phaenomenōn naturalium aperiuntur : ex evidentibus principiis, quae nemo antehac perspexit, & prosecutus est / authore D. de Stair ...
JPEG-Download
 

6 32 Exploratio 2 t . 'De Communii?. Qualit. &c.

ris corporis subingressi, unde major fit corporis circuitus, idcoquein rarefactione & condensatione moles mutatur, seu quantitas pro mo-le accepta, sed non propria quantitas rarefacti & densati, sed quanti-tas complexa ex & eis ex corpore subtiliore, poros & interstitia intran-te,& exeunte.

Est & alia distinctio corporum in aspera &Isvia, aspera sunt quorumsuperficies inaequalis est, & cavernulis & extuberandis abundat, l$viaergo sunt quorum superficies est sine palpabilibus inaequalitatibus, at-que politum seu glabrum dicitur, sed nullum est corpus exacte Ixve,quia rnicroscopio in politi/limis inaequalitates cernuntur, atque orifi-cia pororum, q ius in omnibus corporibus reperiuntur cavernulas ne-cessario efficiuntclarum ergo est asperitatem & 1 aevitatem a figura par-tium cujusque corporis originem ducere.

23 Alia est distinctio corporum in elastica & non elastica, elastica suntquorum ordinaria figura mutata ultro restitui videtur, ita ignis fupres-sus cum extricatur femet expandit, aer compressus remota vi dilatatur,ac etiam spongia compressa, lamina ferrea horologii portatilis helicessuas expandere continuo nititur, & ista presiione rotulas horologii cir-cumagit, partes plantarum & animalium compresse aut distenta; re-mota vi ad naturalem figuram redeunt, gladius incurvatus ad rectitu-dinem recurrit: horum omnium & similium nulla est causa sensibilis,sed physiologi causam ratione inquirunt, peripatetici consueto moredicunt, haec fieri per potentiam restitutivam seu elasticam, quä cor-pora figuram sibi aptam affectant, & appetunt, verum inde nihil specialeaut distinctum affertur.

Cartesiani restitutionem soli materia subtili seu a;rhen attribuunt,qui omnia corpora pervadens per meatus ordinarios facilius transit,& cum vi mutantur eosdem restituit, nullam tamen elasticitatem natu-ralem a principio intrinseco agnoscunt.

Nos saepius supra elasticitatem aliquantulum explicuimus, quia inmultis pheenomenis occurrebat, ideoque brevius hic explicamus.

Advertimus insignem esse differentiam elasticitatis, alia enim estquae cessat, & tempore amittitur,alia vero quae nullo tempore perimi-tur, illa fit ab ingressu attheris, ha;c a principio intrinseco, igniculissc. vel spiritibus. VideExpl. 3. §.z6, 6;. Expl. 6. §.6q. Expl. 21.§> 23.

IN-

F I N l S.