PRAEFATIO I,

I.

XXIX

GEORGIVS * ALEXANDRINVS

BERNARDO IVSTINIANO

EQVITI ET SENATORI FACVNDISSIMO,

S A L V T E M.

P isistratus Atheniensis patria sua per tyrannidem potitus, fiue vt aliquid faceret, quo tyrannicumscelus minus inuidiosum foret, fiue Homerica maiestate motus, vatis praeclarissimi carmina disper-sa, atque membrati m per vniuersam Graeciam dissipata, ad se proposito praemio deferri curauit.Sed quum illa lucri cupiditate indistincta, promiscua & temere cumulata,plurimi attulissent,gramma-ticos accerfiuit, qui tunc eruditissimi habebantur, id oneris iniungens, vt illam carminum molem indi-gestam accurate excuterent, penitus rimarentur, & prudenter reuolutam apte distinguerent. Qui ty-ranno obsequentes, versus, quos tanti vatis non putauerunt,omnino a familia Homericasubmouerunt,vtpote subditicios, & in Homeri domum mendaci inscriptione ingressos; aliis afteriscum imposuerunt,qui lucis indigerent; alios, qui infra poetae dignitatem viderentur, obelisco confoderunt. Vnde factumest, vt diuini poetae opus, quod prius ordine fortuito legebatur, Pisistrati impendio & acri grammati-corum indicio commode diuisum, purum, candidum & ex omni parte speciosum habeamus, quod induo diuisum volumina de facti nomine (K-lnfliu; Graeci dixerunt. Quam vellem, vt nostra aetas ali-quem Pisistratum sortita esset, qui praemiis hos ad veterum scripta indaganda incitaret, vt libri in te-nebris iacentes a situ & foedo tinearum atque blattarum morsu vindicari possent; illis mandaret vt stu-diose, qui in lucem prodirent, quique in manibus habentur, eos perlegerent atque emendarent. Quodsi nobis concederetur, quorum saeculo ars haec imprimendorum librorum excogitata atque in summumculmen enecta est, forsan maxima illa Latinarum literarum jactura plurima ex parte reparari posset. Sedproh dolor res in contrarium cessit. Nam docti pariter & indocti ad corrigendos libros passim concur-runt, quasi in compitis & in plebe vulgaria illa decantentur, quae felicioribus temporibus remotiora &recondita, mediocriterque doctis incognita fuerunt. Quare quum res difficillima sine cura discriminis& sine indicio fiat, vix ausim dicere, obfueritne magis, an profuerit latinis literis nonum istud artifi-cium, nisi copia librorum ingenia multorum acuet, solertiamque excitabit, qui costatis libris depre-henfisque erroribus, meram veritatem quandoque assequentur. Igitur cum Nicolaus Ienson Prisci Cato-nis librum viri censura triumphoque insignis, & sui confessione aeni optimi sine aemulo agricolae impres-surus esset, nec non & tres doctissimi illius Varronis libros, qui potius par quam aemulus Graecorumscriptorum in quocunque disciplinarum genere fuit ; etsi hujusmodi recognitionem saepe recusassem,quod peritissimi antiquarii & otiosi hominis foret: non potui satis honeste bonis & studiosis viris id pe-tentibus negare, praesertim quum se vereri dicerent, ne temerario devehit sacrilego quorundam conatude maiestate Catoniana, Varronianaque doctrina, plurimum nobis tolleretur. Idqtioddeprehendebantex quibusdam exemplaribus, in quibus pauca admodum, quae vere Catonis atque Varronis dici possent,offendissent. Quae res hoc item effecit, vt in prima vtriusque scriptoris parte nonnulla putem alitfcrlegi posse. ** Sed nostra haec correctio primum repentino &graui morbo intermissa, tum ne impres-sorum operarii cum dominorum noxa feriarentur, praecipitata fuit, alioquin diligenter examinanda &pro varia & recondita priscarum rerum, veterumque vocum copia maturanda. Nam quid Catone, no-strarum literarum parente (vtPlinius ait) antiquius? Apud quem multa in literis remotissima, & ipsispontisleum libris obscuriora, nostris hominibus, tum ignorata, tum desita leguntur. Quare studiosum& accuratum lectorem rogamus, vt si vel legendis veterum libris, vel vsu aliquo rei rusticae, prisca-rum dictionum significata cognouerit, hunc antiquum & adorandum patrem iuuet. Hoc idem de Var-rone dico, *** qui tribus libellis omnem agricolationis rationem subtiliter & prudenter diuisam cu-mulate in dialogi morem absoluit : abs quo non pauca Mantuanus vates in Georgicum suum carmentranstulit, atque ita longe Hesiodum reliquit, praecepta rustica in partis quatuor partitus, ratione di-uersissima ab ea, quamSeruius Virgiliamis interpres, alias doctissimus, in explananda Georgici carminisquadripartita propositione tradit. In qua re plurimum dissererem, nisi ex iis libris,qui nunc frequen-tissimi habentur, id luce clarius constaret. Sed vt lector laetior ad haec legenda accedat, quaedam an-

d 3 notaui-

* Habetur inlensoniana editione 14.72 (ffin Bonon. 1494 sol. pertinet ad Catonem & Varronem.

* * An hoc vult dicere , se non fiatim in principio ad hanc editionem ornandam aduocatum. eoque dete-rius aliquamdiu rem gestam ejfe t

*** Ad haec verba ista Politianus adfiripfit: Fortajfe hoc Varro non in his libris exposuit, sedtn oecono-micis potius, quorum primus liber Matrisfamilias officia, secundus Patrissamilias continebat : tertius agri-culturae rationem, vtSeruius docet in primum librum Georgicon , post prooemium.