Buch 
Scriptores rei rusticae veteres latini : Cato, Varro, Columella, Palladius, quibus nunc accedit Vegetius de mulo-medicina et Gargilii Martialis fragmentum, cum editionibus prope omnibus et mss. pluribus collati, adiectae notae virorum clariss. integrae tum editae tum ineditae et lexicon rei rusticae / curante Jo. Matthia Gesnero ...
Entstehung
JPEG-Download
 

DE RE RVSTICA,

73

grana 111, herbae fabinae plantas 11 i.rutae folia 111, vitis albae caules 111, fabulos albos 111,carbones viuosr i j. vini s. 11 x. Haec omnia sublimiter 4 legi, teri, darique oportetIe. *iunus fiet qui dabit. Ter triduum de ea potione vnicuique bouidato. Ita diuidito, cumter vnicuique dederis, omnem absumas. Bosque ipsus, & qui dabit, facito vt vterquesublimiter stent. Vase ligneo dato.

LXXI. [LXXII.] B o s si aegrotare * coeperit, dato continuo ei * vnum otiumgallinaceum crudum, integrum facito c deuoret. Postridie caput 4 vlpici conterito ‘,cum hemina vini, facitoque/ebibat, sublimiter terat 5 & vaso ligneo det. Bosque ipsus,

& qui dabit, sublimiter stet b . Ieiunus ieiuno boui dato.

LXXII. [LXXIII.] Boves ne pedes subterant, priusquam in viam quoquamages pice liquida cornua insima vnguito.

LXXIII. [LXXIV.] V b i vuae variae coeperint fieri, bubus medicamentum da-to quotannis 0 , vti valeant. Pellem anguinam vbi videris, tollito & condito, ne quaeras

cum

VARIETAS LECTIONIS.

d) sublimid W. e) oportet iulus ieiunmque W. [C. LXXI.] a ) aegrotauerit I. B.R. b)fi om. i id.e) facito abest /. /, facito vt a. V. d) vnum ins. l.B.R. Ba-G. e) & id vase ligneo terito, & ins.I.I-G. f) facitque olebibat P. facito bibat a. V, g) terat & - - det desunt I.I-G. h) flent Bas,[C.LXXII.j a) agat a, V. [C. LXXIII.] a) quot annis diu. l.B.R, quod annis P.

NOTAE VARIORVM.

ceperit caulis prodire, proculca, succus reuertetur adspicas. Succus itaque, si Salmasio credimus, ad-'allii membranas reuertetur, & hac ratione capita-tum habebimus allium succisioribus tunicis refer-tum. Quo quid pollet dici ineptius ? Praetereaaduersus gallinarum pituitam haec praecepit Coi.8 , 5 i 21 Quodfi tamen peßisperuaserit , sunt, qui spicasallii tepido madesaflas oleo faucibus inferant. Quod re-medium excerpens Palladius i, 17 pro spicat alliumexpreffit, non autem tunicas: haec (pituita) leuitervnguibus vellitur , & locus cinere tangitur, & allio tri-te plaga mundata conspergitur. His fatis, ni fallor,ostenditur, spicas nucleos vocari, nullumque inhuiusmodi lectionibus latere vitium. Nunc ad Ca-tonis locum redeo, qui simillimo ex Columelladepromto exemplo confirmatur; hic enim de bo-uis aegrotantis cura verba faciens, non sticas, sedipsa vlpici capita, quae nucleis seu spicis fiunt,conterenda docet: postridie caput vlpici conterito cumhemina vini. Spicarum itaque nomine exposito,fibrarum etiam vt explicem, inter necessaria essevideo ; tenuissimas enim porri radiculas, aut quiditem perexile danda bubus a Catone praeceptumcredidisse videtur Salmasius, dum haec adiecit:Sed inquiet aliquis , cur tunicas tantum allii ac vlpiciin illo medicamento dari praecepit Cato, & non po-tius nucleos ipsos & capita? Quaeram ab ipso vicijfim,cur idem Cato solas porri fibras tres , i? non potius ipsacapita danda praescripserit ? Sciendum itaque est,porri fibras folia dicta apud veteres inuenio, quaeangusta essent, oblonga, & in mucronem fastigiata,

atque, ut posteriores vocant, Graminea Coi. 11,1,9Eorumque tempeßiua farritio eß, cum enata frumentaquatuorfibrarum esse coeperunt. Idem 1,12,4 Triti-cumque & adoreum, cum quatuor fibras habere coepe-rint , (sunt sarrienda) hordeum, cum quinque. Quodsic Pallad. 2,9 signisicauit: Sed triticum & far far-ritur quatuor foliorum, hordeum quinque. Quoniamautem & lactuca, dum tenera, folia angusta fert,& acuminata, idcirco Columella de hortorum cul-tu v. nr. dixit : lam teneris frondens lafiucula fibris.Iam vero illa, quae supra adduxi; deinde cum ternasfibras emiserunt allii & vlpici spicae, item haec II, 3, 31 :in eo autem (porro) quod magni capitis efficere voles,seruandum fit, vt antequam translatum deponas, omnesradiculas amputes, & fibrarum summas partes inton-deas, nonne fibras & allii, & vlpici & porri deni-que folia esse ostendunt? Quapropter recte dixitCato : allii & vlpici spicas tres, porri fibras tres,quarum rerum dationes non adeo ob parilitatemcontemnendae sunt, vt censet Salmasius. PON-TE D E R A.

70, 2 Haec omnia svblimi-T E R) Fere mutassem subtiliter, sed obsistunt,quae hoc & sequenti capite sequuntur. Expli-candum ergo erit ita : qui medicamentum hoc le-get, teret, & dabit, eum stare oportet sublimem,(iue erectum. Causam vero eius rei me fugerelubens profiteor. SchoettG. Quid sisublimiter omnia fieri oportet, h. e. a stantibus&, quantum potest erectis, vt etiam bos ne de-cumbat? hem astutias!

71 A-

K