92

M. CATO

CAP. CXXXII.

CXXXII. [CXXXIII,] Dapem hoc modo fieri oportet. Ioui dapali culignamvini quantum vis polluceto ", Eo die feriae bubus & bubulcis, & qui dapem facient.Cum pollucere * oportebit, iic facies. Iupiter dapalis, quod tibi fieri oportet, in domofamilia c mea culignam vini d dapi, eius dd rei ergo f macte hac iliace dape pollucenda / esto.a Manus interluito. Postea vinum sumito. Iupiter dapalis, macte istace dape pollucen-da/ esto. Macte vino inferio s esto. Vestae si voles dato, daps h Ioui asiaria pecui-na vrna vini Ioui caste. Profanato 1 sine 11 contagione. Postea dape facta serito mi-lium , panicum, alium m , lentim.

CXXXIII.

varietas lectionis.

[C. CXXXII.] a) poluceto a. V. b) polucere a. V. c) familiamque a. V. d] vini. Da dapem omnisrei non macrem. Ergo haec illa dapes pollucenda Ioui eßo IV. dd) ei P. e) Matte vino inferiori <fio infer, a. V.f) polucenda a. V. g) inferiori omnes praeter P. & Pepmae tres, h) dapfiom aßaria Pol. r. i) pecuniaI. B. R. 1) Prophanato I. B. R. 11 )sua P. m) lentim , allium a. V. allium etiam M.

NOTAE V

IZI RVDEATA ARENOSA QJV E)Haec enim facile verti aratro possunt, cum den-siora terrae genera, quamdiu madent ab hyeme,tractari nondum queant.

132, ilovi dapali) Iupiter dapalis di-ctus , quod amplis dapibus sacra illi fiebant cubantiin lectulo, cumlunone&Minerua, sedentibus insellis, vt refert Arnobius Lib. ; Sic dapalis coena,magnifica & splendida. Nonius. Po P M A.

IZL, llN DOMO FAMILIA MEA)Amarunt veteres in formulis praesertim solemni-bus asyndeta, vt in ruta caesa,sartum tettum, tri.umuiriauro, argento , aeri flando &c. Vid. Ind.Voc. asyndeta.

IJMDAPI, E 1 VS SEI ERGO M A-C T E) An recte ita distinxerim, iudicent, quipossunt. Ante erat, dapi eius rei ergo. Matte.Protasis est, mea quidem sententia, Quod tibi - -dapi ; apodosis, eius rei ergo matte &c.

IZ2, 2 Manvs interlvito) Vete-res soliti in sacrificiis manus Iauareaqua perenni,& ad eam rem Malluuium vasculum, autore Festo.Tibuli, l.i. de ambaruali sacro ; Cafiaplacent fu -peris, pura cum vefte venite , Et manibus puris sumi-te fontis aquam. 'Hoc amplius intelligitur ex hocloco, idem illos factitasse in singulas libationes.Popma. De hoc more copiose Broukh. adTib-4,4, 24.

132, »Macte hac illace) Seru.adAen.9, 641 in Pontificalibus sacrificantes dicebantDeo Macte hoc vino inferio esto,quo loco de mattus vel matte plura disputat.

132,2 Macte vino inferioEsto) Quae in duobus veteribus libris proinferiori, occurrit lectio, inferio , vera eile vide-tur. Inferiae a Graecis %ox} dicuntur, vnde iii-telligi potest, quid sit vino inferio. VRSI N.V. C. inferiori. Inepte. Quid sit vinum infe-rium, ex Festo & Arnobio nostro nimis est notum.M E v R s. Ita omnino legendum, cum ipse Co-dex Mediceus, quo vsum puto Victorium, ita ha-beat, quod praeteruisum ab optimo sene, & alio-quin oculatissimo, nemo nisi ingratus indignatur.

A R 1 o r v M,

Ita legendum docet primo Arnobius, qui referthanc formulam & ridet 1 . 7 p. 236 fq. Operaepretium est, quaedam illius verba adscribere.Operae pretium efi, ille ait, etiam verba ipsa de-promere quibus , cum vinum datur , vti ac supplicariconsuetudo efi. Mactus hoc vino inferio esto.Inferio, inquit Trebatius, verbum ea causa efi addi-tum , eaquc ratione profertur, ne vinum omne omni-no, quod in cellis atque apothecis efi conditum , ex qui-bus illud, quod effunditur, promtum efi , effe sacrum' incipiat , it ex vfibus eripiatur humanis. Addito er-go hocverbo,solum erit, quod inferetur, sacrum, necreligione obligabitur caeterum. Aperte indicat, infe-rium vinum dici ab inferendo , vel offerendo. De-inde inferium vinum est etiam apud Seruium, cu-ius verba nota proxima laudauimus, itemqueapud Festum , vel illius Paulum mutilatorem,eamque veram lectionem agnoscit ad Varronemde L. L. Scaliger coniect. -p. 75. ante quem iamPaulus Leopardus emendatt. ig, 6 inferium vinumArnobii ac Ferti auctoritate restitutum Catoniiuerat. adde Cuiac. Obs. 2,12 Lud. Carrio einend.2, 3 1 . N. Loens. rnisc. epiphyll. 3,12 quos iamSchoettgenius ad hunc locum laudauit.

132, 2 Vestae, si.voles, da-to) Credo hoc sibi velle Catonem, Vestae etiam,antiquissimae Deae, dari poste dapem Ioui alio-quin sacram.

132, »Assaria pecvina) Ajsariacaro hic non est astata, sed apta & parata aslurae:etsi nonnulli hanc vocem tollunt, & totum lo-cum ita rescribunt: Daps louiAjfira pecu in vrnavini cafie : Quam lectionem probare nondum pos-sum. quae enim estetista daps, sanguis pecudiscum vino* permixtus ? aut cur tam multisverbis Cato vfus, cum vno potuisset dicere AJfi-ratum ; de quo ita Festus : Affiratum apud anti-quos dicebatur genus quoddam potionis ex vinosanguine temperatum, quod Latini prisci sanguinemAJfir vocabant. POPMA.

132, 2 V R N A vini iovi caste)Legerim vrna vini. Ioui cafie profanato. Profa-nare hic est sacrificio pollucere, dc quasi fano con-secrare