AD M. CATONIS CAB.LVII.

17.6

mensibus reperiuntur congii dumtaxat triceni,quia singulis mensibus dantur sextarii quini <fcquadrageni, ex quibus congii septem & semiffisconficiuntur, qui numerus quater sumtus trice-narium constituit. Sed voluit Cato his quatuormensibus quasi auctarium, in singulos congiummedium dari, fierique integram amphoram, quaocto & quadraginta sextarii continerentur, licetratione eius, quod in singulOs dies dandum di-cebat , quinque supra quadraginta sextarii dum-taxat fierent. Cum igitur habeamus congiosquinquagenos septenos vel integros, vel dimi-dio minus, haec summa septem amphoras vixvno sextario superat. Legitur tamen non esse ni-mium in annos singulos quadrantalia, seu am-phoras decem bibere, quia igitur multum inter-estinter septem ac decem, visum est satis Iocun-do, &Budaeo (vt puto) si tantum adderetur, vtocto quadrantalia implerentur, atque ob id prodecem legendum, IIX. existimarunt, fortasse Ca-to tam liberalis visus non est, vt tres vini ampho-ras impendere in vsum familiae in annos singulos

vitra communiorem mensuram voluerit, nihilo-minus tamen perpendenda sunt ea verba: Vti quk-quid operis facient proportione addito. Nam pro-portio, vt opinor,: tum personas, tum temporarespicere debet ; personas, vt qui plus ope-ris faciunt, plus accipiant; tempora, vt aliismensibus minus, aliis vero plus addatur ; ficu-ti constat ex ipsius Catonis verbis, prioribusmensibus minus, posterioribus autem plus da-tum esse. Ergo, n, vt par est, addendum ali-quid est habita personarum ratione, atquetemporis; idque non certo anni tempore sed per-petuo faciendum; non est adeo magnum, nouemmensibus tres amphoras adiicere, ad eas, quae vul-garibus operis dari consuerant quotidie, videlicetmensurae dictae auctarium modicum adiiciendo:quam ob rem dictum est a Catone, nimium notiesse, si decem in singulos annos amphorae biban-tur ; atque ideo mutationem illam verborum aIocundo propositam minime necessariam esse arbi-tror, quod vero amphora idem esset, quod Qua-drantal Festus auctor habetur.