374

M. VARRONIS LIB. III. CAP. XVI.

vt e rore marino. Sic ex alia re, vt e fico mei insuaue, e d cytiso bonum,e* thymo opti-aymum. Cibi pars, quod/potio, & ea iis aqua liquida; vndc bibant esse oportet, eamque

pro«

VARIETAS LECTIONIS,d) *om. I.B.R. e) &I.B.R. f) quoque 1 . 1 -G.

NOTAE VARIORVM.

revocari potest eriee, quae magis aqueis partibu*quam salinis conflantur, sed contra ad Origanum,Serpillum, Maioranatn, Thymum, Rorem mari-num, quae eadem fere facultate praedita propte-rea sunt, quoniam actiuioribus quoque principii«componuntur. At mei, quod de huiusmodi stirpi-bus carpitur, liquidum nequaquam ob salinam ma-teriam reperitur, sed contra spissum. densat enim& spissat sal. Quibus porro rationibus eorumauctorum conuincitur sententia, iisdem etiamClaud. Salmasii refellitur. Hic enim in Plin. exerc.4ir. Ios. Scaligcro non obscure aduersans, aliamvocis sisere emendationem proferre non dubitauit.24ccbene, inquit, Scaliger exeo loco Varronem corrige-bat l. z, cap. de apibus, vbi dicit mei liquidum fieri ex si-sere flore. Corrigit inquam ex sisarae flore, & tandemtntelligit ericem, quam Euboea tcjle Plinio vocabat sisu-ram. Inepte. Vox illa peculiaris Euboeae nec ceteraeGraeciae -usurpata, nedum Latinis fuerit vsitata. Prae-terea mei ex Eriee improbabatur . Hic vero emendatsiferae , Bruschianatn i& Iensoniam editionem inqua sic legitur,non commemorans.Tradidit autemsiseram, quod aliis siser, esse pastinacae genus apibusgratum, paflinacam autem vtramque satiuam nempe& syluestrem a Columella inter stirpes numeratam,quae apibus ad mellificium inscruiunt. Quod sa-ne non ignoro, id enim saepe ap. Colum. 1 . 9. c. 4.me legisse memini. Sed illud inter necessaria estscire, commemoratam esse quidem Pastinacamvtramque, quae inter se cultu tantum disserunt, atnequaquam siseram sine siserum ; nequ e siser pastina-cae est genus. Nec tamen hoc arguo. IUud solum-modo explanandum arripio, neque ex Pastinacisneque ex sisere, fiuevt malunt,//»-» liquidi melliscarpturam fieri. Aromaticae namque hae stirpessunt partibus volatilibus, vt cum Chymicis lo-quar, compositae, salibusque quamplurimis; ideo-que quicquid mellis ex harum floribus conuehiposset ab apibus, spissum esset, vt de eriee ostendi,non fluidum. Accedit etiam exiguum succum de hu-iusmodi stirpium floribus stillari, qui quoniam invmbellam colliguntur & rosacei sunt atque expan-sis petalis, fi quid humoris ab exili & ieiuno ferereceptaculo emanat, statim vel aer rapit, vel solesexsiccant. Quod ipsum Columellam non latuit,cunrin recensendis apum pabulis inter viliores stir-pes atque extremo loco pastinacas adierit. Et ta-men nmlto aptiores ad mellificium censendae suntPastinacae quam siser; illae maioribus petalis gran-dioribusque receptaculis instructos flores produ-cunt : at in sisere omnia minora, tenuiora atqueexucciora. His fatis, vt arbitror, ostensum, atquecomprobatum est, neque ex Erices floribus, nequecx siseris liquidum mei carpi, sed contra spissum:

Nunc ex Crescentio Varroniani loci castigationemadducam. Hic namque 1 .9. c. 10 0. pro sisere Ciceristranscripsit ad hunc modum: Item ex alia re faciutttliquidum mei, vt ex ciceris flore, ex alia e contra spijjum,vt rore marino. Id in vernaculis interpretationibusseruatum video : Ancora dall' aitra cosafanno liquid*mele,fi come dei for dei ce ce, e d'aitra cosafanno it con-trario cioe dei ramerino, ehe l’ fanno speffb. Haecvna lectio si diligenter attendatur, non defensoremtantum inuenire potest, sed etiam, vt mea fert sen-tentia, approbatorem. Cicer quippe papilionaceifloris planta äptillima est, ad mei conficiendum;idcirco aliae item stirpes floris cognatione proxi-mae ad mellificium commendantur, vt: faba, lens,pisum, Medica, cytisus, vt & ab Aristotele prodi-tum memoriae est 1 .9. c. 40.de anim, Huiusmodiflores peculiari naturae consilio forma ad feritan-dum humorem aptiflima praediti sunt, praetereavt leguminum conditio fert, inter omnes succosio-res aquosioresque liquidum mei praebere valent.Hinc legumina omnia damnantur in cibis, quo-niam ob nimiam aquae copiam inflationem indu-cunt , intereanorumque distentionem. Et hac deeeufa fabam Pythagorica sententia improbatamaccepimus, siquidem vt legumen inflat, mentemqueperturbat. Tritus est hac de re ap.M.Tidl. I. dediuin. locus: ^bet igitur, inquit, Plato sic adsomnumproficisci corporibtu afleflis, vt nihil fit, quod erroremanimis perturbationemque afferat. Ex quo etiam Py-thagoricis interdiflum putatur, ne faba vescerentur,quod habet inflationem magnam is cibus, tranquillitatimentis quaerenti vera contrariam. PONTED.Facile largior, verissimam esse, cuiufcuius est,emendationem a Cl. Pontedera probatam: sed aCrescentio profectam ne putem, facit editio anti«quiflima Louaniensis, quae legit exsisere flore.

1<S, 17 CI B l PARS <^V O D POTIO)Neque distincta bene, neque emendata lectio;quam quia, si propius infpiriamus, non ita diffici-lem emendationem prae fe fert, audeo profiteri italegendum esse: Cibi pari quod potio-. & ea iis aquali,cula, vnde bibant, este oportet, eamque liquidam , quaepraeterfluat. Oportet, inquit, esse aqualicula, dequibus bibant, eamque liquidam. Nam quia aqua-licula ab aqua dicta sunt, propterea dixit, eam li-quidam, vt intelligas aquam. Quod saepius fa-ciunt veteres, praesertim Sallustius, & Lucretius.Sic superius cum dealuearibus scriberet, praecipiteas vtiles faciendas esse, eas, scilicet ahios, quia abeis aluearia dicta. Hic est sensus huius loci: quodcibi pars potio, ideo iis aqualicula vnde bibant esseoportet. Nisi potius contendere manis legendumesse: Cibi pars quod potio , eiis aqualicula, &c. Exispro Eis. Scal,

15,27