DE RE RVSTICA.

5Si

ilex steterant. Nam quercus etiam excisa a radices noxias oliueto relinquit, quarum vi-rus enecat oleam. Sed b haec in vniuersum de toto genere huius arboris habui vobisdicere. Nunc per partes culturam eius exsequar.

IX. Seminarivm oliueto praeparetur caelo libero, terreno f modice va-lido , sed ch succoso, neque denso neque soluto solo, potius tamen resoluto, id genus ter-rae fere nigrae est. quam cum in tres pedes pastinaueris , & alta foda circumdederis, neaditus a pecori detur h , fermentari sinito. Tum ramos nouellos proceros, & nitidos, *quos comprehensos manus postit circumuenire [hoc est manubrii crassitudineferacissimosarboribus adimito, & ex c: his quam recentissimas d taleas recidito, ita vt dd ne corticem,aut vllam aliam partem, quam e qua ferra praeciderit, laedas. Hoc autem facile contin-git , si prius varam s feceris, & eam partem, supra quam ramum secaturus es i, foenoaut stramentis texeris, vt molliter & h sine noxa corticis taleae superpositae secentur.Taleae ’ deinde 1 sexquipedales ferra m praecidantur, atque earum ” plagae vtraque parte 3falce leuentur, & rubrica notentur, vt sic quemadmodum in arbore steterat ramus, ita

parte

VARIETAS LECTIONIS.

a) excisas I. B. R. b) Sed defic. 1 . B. R. [C. IX.] f) modo Goef. L. A Goef. Z. a) tra-

ditus L. P. b) detur. Infratturi ramos I. B. R. ater. Erecturi ramos P. pecoria ter inferetur rames L.Goef c) crassitudinem 1 . B. R. cc) ex his 0111. Goef. d) recentijstmo Goef. dd) vt om. I. B. R.e) quamquam serra P. quam serra I. B. R. quam quae ai. f) vara P. L. varia I. B. R. aream margo Asc.g) efl. P. h) vtP. i) Tali P. I) inde I.B.R. m) terra L.l.B.R. n) illae I.B.R,

NOTAE VARIORVM.

8, 7 Habvivobis DICERE) Tovobis vitiosum iudico ; legerem habui quae dice-rem. Nunquam hac voce vsus est Columella; si-quidem ad quos referatur non induxit, cumpraecepta haec per interlocutiones, vtM. Varro,tradere non instituerit. Ponto. Quid sioblitus Columella, ad Siluinum se scripsisse li-bros suos, hic lectores in vniuersum suoscompellet i

9, i Confer cum hoc capite, quae habet Di-dymus Geopon. 9,5 & d.

9, a [Hoc est man. crass.] For-mam glossematis ista videbantur habere. Nequeenim rxoromyiu opus hic esse putabamus, conf. 5,10, 6 & Pali. Mart. io, 1.

9, a Feracissimos — recen-tissimas) Feracijjimis — recentijjimis le-gendum. Vrs IN. Confirmat hanc emendatio-nem Didynius, qui plantaria desumenda scribitauro tüv ve«v fAaifiv Yjf It/pofwv. SCHOETTG.Nihil mutandum. Non modo arbor ipsa vt fru-gifera fit videndum, sed etiam ille ramus, quoad semina vti volumus. Vide similia de viteC. 3, 10.

9, a QV A M <^V A SERRA PRAE-CIDERIT) Vix opus esse videtur, huius ra-tionem mutationis reddere: ita lenis est, ct ita,quod mihi quidem videtur, certa.

9, aSl PRIVS VARAM FECERIS)Quid sit in rusticatione varumfacere sine varium,vt apud Iensonium & Bruschium, prorsus me la-tet, Planius fortafle quondam scriptum : si prius

quam secueris, eam partem supra quam &c. Hoctamen in loco meam non interpono sententiam,neque ita coniecturis indulgeo, vt vera haec essequae subieci, contendam, satis superque conten-tus meliora quaerentes de vocis obscuritate mo-nuisse. Illud etiam non subtraham quod a peri-tislimis agricolis in deponendis oleis vsurpatumvidi, quodque vsu confirmatum habeo. Ante-quam enim taleam a ramo praecidant, eam par-tem per quam serra est ducenda, tenui funiculocingunt, & funiculo tenus hinc & hinc acutoscalpello vsque ad materiam corticem vndequa-que secant. deinde, remoto funiculo, circumci-sam partem cortice nudant. Hac ratione certiorad dirigendam serram patet arboratori via, nul-lumque subest periculum ne cortex aut vlla aliapars praeter illam per quam* ferrum impellitur,laedatur. Quapropter taleam sic delibrare for-tasse variam facere dixerunt veteres coloni ; fitenim colore varia, vnde & vuae variae & vari-antes oliuae cum maturescere incipientes colori-bus distinguuntur, appellantur. Ponted.Si prius varam feceris , hoc est, si vi ad te ra-mum flexeris; nam hoc modo distentis fibris, quaeper longitudinem in materiam exporrectae ia-cent, rami facilius praescinduntur. P O N T E D.a.Vara est pertica furcillata, cui imponitur ramusdesecandus paullo infra eum locum, vbi ferra ap-plicanda est. Imponitur autem subiecto foenoaut stramine &c. Haec nominis vara significa-tio fatis in Fabriano thesauro est exposita & il-lustrata.

Sb3