Weerstand

IX. Les.

Van den WEERSTAND van Vloeistoffen.

Alle lighamen, die in Vloeistoffen bewegen, lijden Weerstand, die

uit

„ dunne roede van geel Koper, Ijzer of„ Hout gezet worden in het midden van,, de Buis, van het ééne end tot her an-,, dere reikende, met een Knop aan haar„ boven-end , zoo om de roede aan dat,, end in ’t midden van de Buis te hou-„ den, als om ze te bevrijden van be-,, smeerd te worden door de wanden van,, de Buis, wanneer ze 'er uitgetrokken„ wordt, om door het merkteeken van„ de vettige stof aan de roede te zien ,„ tot wat hoogte het Water in de Buis„ opgeperst geweest zij.

. ,, 7. Oen ínhoud van de Buis moet„ men meten met 'er Water in te gieten,,, wanneer de roede en metalen Middel-„ lijn op hare plaatsen gezet zijn.

,, 8- Dewijl nu de koperen Bol onder-,, iteld wordt negen maal zooveel Lugt,, te bevatten , als de Buis, ’twelk het-,, zesde is, als of de Buis negenmaal lan-,, ger waar, zoo zal gevolgelijk de Lugt,,, in dien Bol besloten, niet in de Ruini-,, te van de Buis geperst worden, voor-,, dat het Werktuig gedaald zij tot de,, diepte van negen Kolommen, of ne-„ gen maal drie en dertig Voet : want„ dan zal de Lugt samengeperst zijn in„ één Tiende van de Ruimte, die ze eerst,, besloeg.

,, 9. Onderstellende derhalve, dat het„ Werktuig gedaald is tot de diepte van,, negen en negentig Kolommen van„ Water , os negen en negentig maal„ drie en dertig voet, dat is, 3267 Voet,,, zoo zal de Lugt samengeperst zijn in,, T a T ste gedeelte van vijf honderd Duim,, (want de ínhoud van het geheele vat„ was ondersteld evengelijk te zijn aan

,, een Buis van die lengte) dat is, op„ vijf Duim na aan den top van de Buis,,, en gevolgelijk zal de roede bevonden,, worden met den geverfden Olij be-„ smeerd te zijn tot op vijf Duim na aan,, haren top.

,, 10. Onderstel weer , dat het Werk-,, tuig gezakt is tot de diepte van hon-,, derd en negen en negentig Kolommen ,,, elk van drie en dertig Voet, dan zal,, de Lugt samengeperst zijn in het sieste,, gedeelte van ’t geheel, dat is, ten naa-,, sten bij tot derdalven Duim van den,, top van de Buis. In dit geval zal,, bet Werktuig gedaald zijn 6567 Voet,,, dat is een [Èngelse] Mijl en een Vierde,, en honderd en twee en dertig Voet.

,, ii. Onderstel weer, dat het Werk-„ tuig gedaald is tot de diepte van drie„ honderd en negen en negentig Kolom-,, men , dan zal de Lugt samengeperst,, zijn in het gedeelte van ’t ge-

„ heel, dat is , ten naasten bij op vijf,, Kwartier Duims na aan den top van de„ Buis. In dit geval zal het Werktuig,, op drie en vijftig voet derdaive Mijl,, gedaald zijn , hetgeen men met waar-„ schijnelijkheid wel mag stellen de groot-,, ste diepte van de zee te wezen.

,, 12. Indien het egter noodigwasgroo-,, terdieptens, dan deze, te peilen; kan„ men begrijpen, dat het met dragelijke,, naaukeurigheid kan geschieden door ver-„ groodng van het klootte lighaam , het,, welk gedaan kan worden zonder het,, van te veel beslommering te maken.,, Indien de Middellijn van de Buis on-,, trent | Duim was, namenlijk gemeene„ Musket-loops wijdte en de Buis vijf-

„ c-L