Band 
Tweede deel.
JPEG-Download
 

X. L«.

Pt.

XXXII.ïig. I.

302 Regtftandigc Persing van de Lugt

ruste in het algemeene gevoelen van den Af keer van het Ledige. TaGalileiis zelf, die de eerste geweest is, welke uitgevonden heeft, datWater in Pompen niet boven de 33 of 34, Voet hooger oprees, danhet Water in den put, waaruit het getrokken werd ( schoon, de Pijpvan de Pomp 4.0 Voet lang waar, en het Emmertje of de Zuiger opdie hoogte werkte) beüoot niets anders uit die Waarneming, dan datde Natuur van V Ledige maar tot zekeren trap een afkeer had;maar zijn Leerling Torricelli , die hem als Wiskunstenaar bij den Her-tog van Toskanen opvolgde, giste, dat de Lugt perste, en bevestigdeliet met een Proef, die hem berugt maakte , en sedert altijd harennaam naar hem heeft behouden. Hij was ’er toe gebragt door zulke ofdergelijke bedenkingen, als de volgende zijn.

2. Zijne gedagten latende gaan over twee Pompen PP en pp(Plaat XXXII. Fig. 1.) van zeer verschillende wijdte en verschillen-de hoogte, zijnde de Pomp PP maar éénen Duim wijd over 't Kruis,en ontrent 4.0 Voet hoog boven 't Water ter plaatiè MM, alwaar deZuiger werkte, en de Pomp pp twintig Voet hoog in nn> alwaar deZuiger werkte, bewegende van m m tot n n , redenkavelde hij op de-ze wijs, Indien de Natuur een afkeer heeft van ’t Ledige, zoo zal ze,dewijl de Ruimte onder het Emmertje .in de Pomp pp 72 maal grooteris, dan de Ruimte onder het Emmertje in de Pomp PP, veel gemak-kelijker de kleine Ruimte vullen, en het Water tot het Emmertje inde Pomp PP gemakkelijker opltooten, dan tot het Emmertje in dePomp pp ; maar toen hij integendeel bevond, dat het Water in dewijde Pomp rees tot mm, en in de nawe hooge Pomp niet hooger,dan NN, ichoon ’er nog zoo lang gepompt werd, oordeelde hij, dathet Water wel opgestooten kon worden door de Persing van de Lugt,die niet verder werkte, dan tot een bepaalde hoogte, evenredig aanhaar gewigt, en dat ’er wel een plaats kon wezen, die zonder Lugtwas, gelijk in de Buis PP tussen MM en NN. Tot bevestiging strek-te, dat, toen ’er Water werd gegoten in de Buis PP tot de hoogteNN van 34. Voet boven het Water in den put (in welke Buis hetwerd opgehouden door liet onderste Klapje ) en de Zuiger neergestoo-ten wercl tot NN, zoodat hij het Water raakte, en weer opgehaaldwerd tot MM, ’er geen Water volgde, maar de Ruimte tussen NNcn MM ledig blees beide van Lugt en Water. Verder bedenkende,

dat,