Vuur en Hette,

380

x. Lei. Een ijgelijk, die de Vegetabk Staticks van Dr. Hales [ of deszelfsGroejende Weegkunde] met aandagt leest, zal wel haast van een an-der gevoelen zijn.

39. Wijle

„ zwaren reuk geeft, maar in de vlam„ zijnen reuk 'verliest door branden, en,, naar den aart van den rook is de vlam„ van bijzondere koleuren, gelijk die van„ Zwavelblaaw, die van rood Koper ver-„ beten met Sublimaat groen , die van,, Smeer geel, die van Kamfer wit. Rook„ door een vlam gaande moet noodzake-„ lijk gloejend worden, en gloejende rook,, kan geen andere vertooning maken, dan„ van vlam.

,, Maar de Heer Lemery , de Jonge,,, zegt , dat de Stof van Ligt Zwavel,, voorbrengt, gemengd zijnde metmeng-„ fels van Zout, Aarde en Water , en,, dat alle vlambare Stoffen alleenlijkzoo-„ danig zijn uit kragt van de Vuurdeelt-,, jes, die ze inhebben: want in de Ont-„ binding [ Analyfis ] brengen zulke vlam-,, bare lighamen Zout, Aarde, Water en,, een zekere fijne Stof voort, die door,, de digtste vaten vliegt, zoodat, hoe-,, veel moeite een Kunstenaar doen mag,,, om niets te verliezen, hij evenwel al-„ tijd een merkelijke vermindering van3 , gewigt vinde.

3, Deze Beginsels nu van Zout, Aarde„ en Water zijn werkelooze lighamen,3, en van geen gebruik in de samenstelling„ van vlambare lighamen , dan om de3, Vuurdeeltjes vast te houden , die de3, wezenlijke en èenige Stof van Vlam„ zijn.

,, Het blijkt derhalve , dat dat gene de„ Stof van vlam is, ’twelk de Kunstenaar,, verliest in het ontbinden van vlambare,, lighamen. Mem. de l’Acad. Royale.„ Anno 1713. "

Maar uit velen van de voorgaande Proe-ven is het klaarblijkelijk , dat de Stof, inde Ontbinding dezer lighamen verloren ,veerkragtige Lugt is, een zeer werkzaamBeginsel in Vuur, maar geen hoofdstoffe

lijk Vuur, gelijk hij onderstelt.

,, De Heer Geoffroy heeft een Zwavel„ samengesteld van zuur Zout, Bitumen,,, een weinig Aarde en O lij van Wijn-„ steen. " Mem. de l’Acad. Roy. An.1703. In dezen Olij van Wijnsteen is veelLugt volgens Proef 74., welke Lugt zon-der twijfel door hare Veerkragt zeer veeltoebragt tot het vlammen van deze doorKunst gemaakte Zwavel.

Indien Vuur een bijzonder onderschei-den soort van lighaam was, inhangende inZwavel, gelijk de Heeren Homberg , Le-mery , en eenige anderen zig verbeelden,zouden zulke zwavelagtige lighamen ,wanneer ze aangestoken zijn, al de om-ringende Lugt verdunnen en uitzetten;daar het integendeel door velen der voor-gaande Proeven blijke, dat zure zwavel-agtige brandstof altijd een groot gedeeltevan de omringende Lugt aantrekt , enverdikt; een bewijs, dat 'er geen Vuur,met bijzondere hoedanigheden voorzien,in de Zwavel inhangt, als mede dat deHette van Vuur voornamenlijk bestaat inde schielijke slingerende of drillende Wer-king en Tegenwerking tussen de veerkrag-tige wegdrijvende Lugt en de sterk aan-trekkende zure Zwavel, welke Zwavel inhare Ontbinding bevonden wordt eenvlambaren Olij,'zuur Zout, en zeer vasteAarde en een weinig Metaal te bevatten.

,, Zwavel nu en Lugt worden onder-„ steld bewerkt te worden door die he-„ messe £ Etbereal ] Middelstof, door,, welke (naar ’tgevoelen van den groo*,, ten Newton) Ligt gebroken en terug-,, gekaatst wordt, en door welker Slin-„ gering of Drilling Ligt Hette meedeelt,, aan lighamen , en gebragt wordt tot,, beurten van gemakkelijke Terugkaat-„ sing en gemakkelijke Doorschieting.,, Brengen de Drillingen van deze Mid-

„ del-