HISTORIE VAN JAPAN* 4 7*
het grootste gedeelte arm volk en vis- Ischers, verzamelen het van het Lichaamvan een zonderlinge visch met een langekop, in haare taal genoemt Buskoppe ,welken raam ook een der Ey landen draaagt,zynde het uytterste naar het Noorden,omtrent ’t welke deze visch in groote me-nigte word gevangen: Ik ken geenescnryvers die van dit laatste soort vanSperma Cetï melden: ’t geen ik 'er vanhebbe, en bier den Lezer mededeele, ismy verhaalt door een zeer eerlyk man,die my verzekerde , dat hy , naby dezeEy landen schipbreuk geleden hebben-de , niet alleenlyk had gezien, maarzelf die soort te gelylc in gezelschap metde Inboorlingen den tyd van zes maandendie hy by hen was, verzamelt had. Ver-der verhaalde hy my, dat deze visch eenman in lengte en grootte te boven ging,dat de kop inzonderheid monstreus grootwas, en rontom en voormmentlyk aande kaaken bedekt met eene groote menig-te van deze slymige vettige stoffe,dewel-ke door de visschers word afgeschrapt, ennadevhandt schoongemaakt en bewaartvan rantzig te worden door een stérkeloog, en door in de zon te droegen.Wanneer de Zeeluyden Haayen die naastde krokodillen, de stoutste verslindenstezeedieren zyn, vangen, en die zeer veel enmenigvuldig zyn in de Indische Zeen,zoeken zy altyd naar eene uytnemendevette stoffe , die verkocht word voorSperma Ceti , en in de kop gevondenword, schoon het ten eenemaal een ver-scheide ding is van de herffenen van ditSchepsel,welke ik bevonden heb uytne-mende klein te zyn. Deze stoffe had by-na dezelfde pisdryvende hoedanighedenmet de Sperma Ceti , hoewel ze eigentlykte fpreeken, niet tot deze soort behoort,zynde weinig anders dan een poeder, enten eenemaal zonder dat lymachtige vet,het welk gemeen is aan de verscheideverschillende soorten van Sperma Ceti.De zaamgestremde bovengemelde stofwelke ik m myne eige bezitting heb, endie alle de kenteken en hoedanighedenvan de Sperma Ceti heeft, schynt my toete behooren tot de eerste der drie boven-genoemde soorten , in zo verre dat ikmeene, dat het zou kunnen verkochtworden voor de oprechte Sperma Ceti ,indien het slechts tot een poeder wasgebracht. Ik moet bekennen, dat ik hetveeltyds gebruykt heb in plaats van deSperma Ceti , en met den zelven goedenEenig ver- uytslag. De Succimm of Pruyslifchehaal van Amber is met veel meer schyn van re-Amber. den, door verscheide Natuurlyke Histo-rie schryvers, onder de soorten van Amber
Gris gctclt geworden, zynde mede een on-*deramisch smeer, niet ongelyk de Am-ber Gris , maar doorschynend, en ge-droogt op de kusten zeer op dezelve ma-nier, door bloodt te leggen in het zandvoor de Lucht. Ik heb het dikwils, nietalleenlyk zien byeenzamelen op de Pruy-slische kusten, daar het (door de zee op-geworpen was, maar ook zelfs zien op-graaven in de mynen van dat Ryk.Maar deze gegraavene soort gemeenlykzeer teer en bros zynde, legt men in zee-water om harder te worden. Indien deHeer Denys dit geweten had, zoude hyzo veel moeyte niet hebben behoeven tedoen om het te haaien uyt de bosschen enWildernissen van Zweeden aan de Pruy-JJifcbe grenssen. De verst afgelegene vol-keren van het oosten, en inzonderheid deJaponeescn schatten den Amber veel meerdan de Amber Gris , ja zelf, ze waarderenze hooger dan de kostelyke gesteentens(’t rood koraal alleen uytgezondert) vanwelke zy zich weinig ol niet bedienen.Maar van alle de verscheide soorten vanAmber , word de gecle doorschynende,die zo gemeen en weinig by ons geachtis, het meeste door hen gezocht en ge-wist , waar voor zy byna al geven zul-len wat 'er voor word geeischt, van we-gen haare volmaaktheid en oudtheid,.welke zy aan dezelve toeschryven. Allede andere soorten van Amber worden doorhen veracht, in zo ver dat ik pogendehen te overtuygen van hunne quade keur,en hen reden te geven , waarom zy zynen behoorden hooger geschat te wordendan de geele, uytgelachen wierd, en be-vond , dat ik de moeite met zo weinigvrucht genomen had, als of ik een Eu-ropeer had willen overreeden, dat hetGoudt van minder waarde was dan hetzilver. De zwarte Natiën van Afta , opwelker kusten de Amber Gris word ge-vonden maken geen gebruyk van het zel-ve. Het is wel bekent, dat wy Euro-peaanen het in de Geneesmiddelen ge-bruyken. Doch het grootste vertier vanhet zelve is in Per/ten , Arabiert , en hetLand van den Grooten Mogol, daar hetgebruykt word in meest alle soorten vanbanket. De Chineesen, Japoneescn, enTonquineesen, houden het nergens anderstoe, dan om het te mengen onder wel-ruykende speceryen, gelovende , dat hetniet alleenlyk aanzet, maar vastzet en ves-tigt de aangenaamheid van de reuk, dieandersins van wegen de groote vlugheidder riekende deeltjens,al te ras vervliegenzoude. Deze oogmerken waarlyk is ’twaarschynlyk dat de Amber Gris beant-woordt , gelyk het uyt zich zelf een zeerOoo L groote