CALUMNIA SUBLATA. 7
*, CTI NUMQUAM POTUIT ANIMUS VERI TENAX, palamque„ contestatus est Mabillonius, malle se a scribendo penitus„ cessare, quam Ordinis gloriae ultra modum studiosis gra-„ tificando quidquam scribere, quod a veritate, & since-„ ritate, praecipuis Historiae scriptoris dotibus, vel latum„ unguem declinaret: Ut aequitatis amor , ajebat ille in A-„ pologia manu scripta, prima judicis dos efl , fic & re-rum anteaBarum fincera & accurata investigatio Historicimunus ejje debet . Judex persona publica efl ad suum cuiquetribuendum constituta; ejus judicio stant omnes in rebus , dequibus fert sententiam : maximi proinde criminis reum se fa-cit, fi pro virili sua parte jus suum unicuique non reddat. IdemHistorici munus eft » qui & ipse persona publica est , cujusfidei committitur examen rerum ab antiquis geftarum . Quumenim omnibus non liceat eas per se investigare; sententiamejus sequuntur plerique, quos proinde fallit, ni fi aequam fer-re conetur . Nec fatis eft tamen , verum amet & investi-get , ni fi is infit animi candor , quo ingenue & aperte di-cat, quod verum este novit. Mentiri fi Christianis omnibus,a fortiori Religiosam vitam proseffis nulla amquam ratione li-cet , longe minus quum mendacium exitiale, & perniciosummultis evadit . Fieri vero non potest, quin Historici menda-cia vertant in perniciem multorum, qui verbis ejus fidem ad-hibentes decipiuntur, dum errorem pro veritate ampleBun-tur . Non levis proinde ejus culpa eft, quae tot alias fecumtrahit . Debet ergo , fi candidus fit , procul studio partium,certa ut certa , falsa ut falsa, dubia ut dubia tradere, nequedissimulare, quae utrique parti favere, aut adversari pojsint.„ Haec Mabillonii verba, quae quo adfectus erat animo, dum„ scriberet, probant: sed id scripta ipsa verbis omnibus lu-„ culentius demonstrant. Poterat ne Cennius fideliorem ad in-venire consiliarium , qui eum ab hujuscemodi nota inte-gerrimo Viro inurenda deterreret? Sed dicet aliquis, Mo-nachus ita de Monacho loquens suspectus habetur. Finga-mus , rem sic esse. Quidni igitur, antequam de Mabilloniojudicaret, quemvis alium sententiam rogavit, qui nulla ad-fectione commotus ejus scripta diligenter excuderit? Du-Pinium censerem unum ex illis, quibus nihil opponi pos-sit. Attendere non pigeat animum ad ea, quae sempiter-nis monumentis consignavit: {a) D. Joannes Mabillonius est
de
Dissert. r.
comestans mallese a scribendocessare,
quam quidquamscribere. quod averitate, & sin-ceritate, praeci-puis Historicidotibus vei la-tum unguem de-clinaret ;Historicus enimtum res antea-ctas debet since-re & accurateInvestigare , aitVir c).
cuius sententiaestant plerique ,quos fallit , niliaequam ferat,
tum ingenue di-cere verum, aomagis st sit Re-ligiosus ,
quum ejus men-dacia vertamurin pernicie mul-torum . j
Debet ergo cer*ta ut certa , fal-sa ut falsa, du-bia ut dubia tra-dere , tieque_,distimula re,quaeutrique parti fa-vent ,aut adver-santur »
Porro Du-Pi*nilis
Mabillonimiu. »
ta) Jiiblioth. EctltJ. T. i§. S tet. Xl'11,