*

J

pnn«

An-

oncffl

PSALMVS IV'.

43

Hebraeotuhypotheti-ca loquendiformula,.

SS, Patrimilententi**

\

S. Augufti-ni.

tam Juftiti* partem nominant,qu^ Deumcolimus: Latini Pietatem atque Religionemdixerunt. Hunc igitur [anctum fuum , id eft,devotum ac religiolum cultorem fuum,quemvos e regno, ex urbe,c vita eijcere (ludetis,ficitote, quoniam mitificavit Dominus , hoc ell,mirabiliter ad imperium extulit, & evexit,cum ex opilione depoft[octantes accepto, con-ftituit populi lui Regem^ Dominus i cui egojfacer fum, & ero; Dominus , qui me tam cele-brem &conlpicuum reddidit; Dominus , quiab innumeris vit® periculis eripuit, exau-diet me , cfim non corporis quidem voce ,quae cum fono verberati aeris promitur, fedinterno & incorporeo clamore , qui magnaintentione cordis emittitur ^clamavero ad eum ,auxilium iplius implorans. Duplicis generisin hoc verfu beneficia praedicat David; Prx-terita, verbo mitificavit ; verbo exaudiet , Fu-tura. .

Irafcimini, 7 & nolite peccare:quae 8 dicitis in cordibus ve-ftris 5 in cubilibus veftris com-pungimini.

7. Dicitur ita ex hypothetica Hebr* orumFormula, qua: per Imperativum folet efferri,pro ; Si itaficamini, nolite peccare, fed vinciteratione iracundiam. Dicit ergo David ; Sivos irafei contra me* vel alium quemcunquevirum juftum & bonum contigerit* noliteex ira peccare, fa£luri quod animus concita-tus fuggerit: cavete, ne malum in calido pe-core fabricatum, foras prorumpat. Verum,quod Lucretius cecinit lib. $. Mens iracundafacile effervejeit in ira-, fed comprimendus eftimpetus. Defiftite proinde a conjuratione,quam mihi intrivit impotens ira veftra: cef-late a parricidali bello, quod 'furiofa coxitambitio, Hic fenfus mihi videtur eflePfal-mographi.

Sunt autem multi SS. Patrum, qui iftudImperandi modo pronunciatum fuifte di*eant, ut fenfus fit; Iraficimini, ne peccetis. Fierinamque poteft, ut, qui non irafcitur, peccet:nimirum quando DE[ honor, & communebonum exigit, ut jufta concipiatur ira. UndeAu&or operis imperfe&i in Matthaeum Ho-mil. 11. Qui cum caujfit iraficitur, inquit, non efireus. Nam fi ira nonfiuerit, nec dottrina proficit,nec judiciafiant, nec crimina compeficuntur , Juftaergo ira, mater eftdifiiplinee. Itaque non [olittrtnon peccanti quia patientia irrationabilis vitia[eminat, negligentiam nutrit, & nonfiolum malos ,[ed etiam bonos invitat ad malum.

S, Auguftinus in enarratione Pfalmi quar-ti* prater primum a nobis allatum fenfiim ;Si iraficimini, nolite peccare: ideft,etiamfi fur-gat motus animi, qui jam propter poenampeccati non eft in noftra poteftate, faltem einon confentiat ratio & mens, quae intus re-generata eft fecundum DEUM; praeter illum,inquam, fenfum , aperit nobis tertium hifcepaucis verbis: Agite poenitentiam , id eft, irafei-tnini vobis ipfis de proteritis peccatis, & ulteriusfeccare definite.

Ego in clariflima rerum veritate, in ter-nas has fententias pedibus eo, duclore Ange-lico Do&ore , qui breviter & nervose ; Hoc,Iraficimini, &c. intelligitur tribus modis , I. de irainordinata. Q^D. permittitur nobis , quod motusiracundi# [mgat in nobis , non tamen perducatisiratundia ad actum peccati. 11 . Iraficimini contraveftra peccata,& nolite peccare iteru. Q.D.fic ira-fcimini contra peccata praeterita , ut non commit-tatis alia. II I. de ira per Zelum fic exponitur iIraficimini contra vitia aliorum * & tamen nolitepeccare , cos inordinate Corrigendo , quia debet iradirigi per rationem.\

S. Quae dicitis, hoc eft, quae mala cogitatisin cordibus Veftris ; quae quidem hominibus»quia verbis prolata non iimt, teguntur, Deoautem omnium arbitro fecretorum fiint a-• pertiftima, de ijs in cubilibus, & in le&ulisveftris, cum ioli eftis, & quieti, fic ut lingulaper otium expendere liceat, compungimini , do-lete, agite poenitentiam, & peccare defiftite,S. Hieronymus; Quod, inquit, in die cogitandopeccatis , notte expiate per lacrymas. Ecce no-Uurno tempore, quod a tumultibus externisliberum eft, & multam falubribus cogitatio-nibus quietem prabet, divinus Pfaltes jubecin ea nos inquirere* quae interdiu perperam“cogitata, vel patrata funt: idemque remediocompun£tionis curare ulcera perdocet, Huidexplicationi favent Hebrxa > magifqtie Grae-ca, qu* fic habent t & Atyre h retis uot^leugvfxm, retis xefreus vy.m xotru^vyyire , ubinon habetur illa conjun&io ^ euri retis xot-rcus , Et in cubilibus,&c. ficurnec in Hebraico.Alij, &olim ad Vulgat* ftomachum ufita-tius,eam interlerunt, & verfiim ita interpun-gunt : Quae dicitis , male cogitatis, in cordibusveftris, apud vos in arcano fynedrio, & quasdicitis in cubilibus veftris, ( colon,) quxquecogitatis etiam no£lu in cubilibus veftrismaxime folitarij, de ijs compungimini. Verumqnia Romana Corre&io fuftulit illud , Et,flandum pro priori explicatione, qu* SS. Pa-tribus, ac magnis alijs au£loribus eft fami-liarior.

Sacrificate 9 facnficium jufti-tice, & fperate in Domino»Multi 10dicunt: Quis often-dit nobis bona?

5>. At, cum neutiquam fatis fit, ceftare apeccatis, addo, quod deinceps facere debetis.Sacrificate non pecudes DEO, fed vosipfos:exercete vos in operibus fan&is, qnx funt ve-re fiacrificium juftitiae. Audiamus hic inter-pretem Auguiliitum, qui Lib. IO. de civit.Dei, cap.d. Sacrificium (ait) verum eft omne opusbonum, quod agitur, ut fianttd focictateinhaerea-tur Deo, relatum ficilicet ad illum finem boni,quoveraciter beati efifie pofisimus.C um ergo fan£lifti-mus Do£lor aperte dicat, verum facrificiumefte omne opus bonfi,fa£lum ut placeamusDEO; manifeftum fit, efte I uftitiam hic nonparticularem virtutem', fed illius nomine,quod Ariftoteles tradit lib. f.Ethic.cap. f.

F z gene-

>

S. Thom*Aquin,

Le£.Grae*

ca

vi.

luftitia ge-neralis,