P S A L M V S XIII, ,21

vel divinam

providen-

tiam.

DiAtim perhyperbolen»

Se infertisaliunde

Solvitur ob»ieftio,

pracftruitur

efFuginm,

ras Milefins, & Protagoras Abderites, uter-qne Democriti dilcipuli, & Theodorus illepaffim athtus di£tus, lophifta impuriflimuspariter & impudentiflimus, & Bion Bory-fthemtes Theodori dilcipulus. His adjungipoteft Lucianus omnium numinum irriior,& acerrimus Chriftianorum hoftis, qui obimpietatem & canibus dilcerptns eft. So-lam Dei Providentiam, concedo numine,negarunt Democritus, Heraclitus, Epicu-rus , & Lucretius. Inter recentiores,plnresreperias, qui iplam Divinitatem e mediotollant j pauciores , qui folam Providen-tiam. Ratio enim Providenti» ita eft con-juncta cum Divinitate, ut nullo modo lepa-rari poflit, fi quis rem paulo attentius expen-dat. Vide Leonardum Leftium Itb . /. de fronde»,tia Numini*, cap.i.

M. Tullius Cicero lib. i.de natura Deo-rum, in prine* Sunt Philofophi , inquit, & fu -erunt, qui omnino nullam habere cenferent huma-narum rerum procurationem Deos. Confiteban-tur illi quidem effe Deum, led ad rerum hu-manarum curam /e demittere negabant»Quin etiam apud ludsos erat hic error, im-mo omnium errorum aeque fcelerum Icatu-rigo, dicentiumEzechielis cap.g.v. ii. Nonvidet Dominus nos: dereliquit Dominus terram. Etcap.^v.9.Cmf.-w repleta eft averfione : dixeruntenim i Dereliquit Dominus terram,& Domimunonvidet . Iftud etiam de ijs inteiligendum eft,qui ita delirant, ut dicant: Nemo timeat ju-dicium futurum, led unulquilqe agat, quodiubitum fuerit, & vitijs & libidini indulgeat,<Jnia vanus eft timor Dei; quippe qui nihilcuret, quid homines agant fub calo, qui necjuftis pramia redditurus eft,necimpijs fup-plicia. Qua quidem lententia hominum eftplane infipientium.

III. Ad Ver fu m III. Non eft, qui faciat bo-num, non eftufque ad unum. Di&um hoc perhyperbolen, qua ulus eft & Apoftolus Rom»3. v. ia.Po : rd ha?c occafio fuir, ut,qua Pau-lus fcripfit a verlii 13. ulque ad verfum 19.non tantum in Latinos codices, quod fupramonui; led & in quofdam Graecos, Arabi-cos, atque AEthiopicos inferta fuerinr, tefteHugone Grotio in Annotatis ad hunc Pfal-mum.

Dices, etiam in Hebraicis Bibiijs hos,quosappellamus infertos atque adlcititios, repe-riri verius: extare codicem vetuftiflimumAnglicanum, in quo fint hi verius Hebraice.Refpondet Bellarminus lib. i. de verbo Dei,cap. a. addititios^manifefte deprehendi, pro-pterea qtiod nec omnia verba,nec phrafis iplafit Hebtaica:quornm utrumque defuilTeP/al-mographo,quis audebit dicere?

Cum igitur holce Verius,quos Apoftolusallegat, Plalmus tertius decimus nunc in He-braicis exemplaribus non exhibeat, externautem in Latinis vulgatis; fimr, qui exilli-maverint, ex mera malitia ludaeos erafiflehos verfus ex Hebrais codicibus, ut ofien-derent, Apoftolum noftrum non fideliterprotnlilTe teftimonium Pfalmi. Verum his

incumbit primtim probatio de commilTocrimine falfi. Ex quo codice demonftrarbunt ? Ad hae cur Iudai hos erafiflent ver-ius, quiconrrale non multum faciunt ?fimtalia loca invinii roboris adverlus illos, qua»tamen reliquerunt. Denique Paulus non om-nes lententias ex Plalmo decimo tertio, ledunum lolummodo verlum hunc decerpfit;

Omnes declinaverunt , fimul inutiles fafti funt,non eft qui faciat bonum , non eft ufque ad unum.

Cetera teftimonia fiint ex alijs Scripturas lo-cis, ut oftenium eft, deprompta: qua libra-rius aliquis bona fide, exiftimans omnia adeundem Ipe&are Plalmum, adfcripfit.

Quddn res ita habet, cur Ecclefia (inqui- Curlecto-es ) hos in editione Latina vulgata verfus to- u,c l‘S uct *Ierat 1 Duas ob cauftas: primAm, quia limt& ifta partes d divinarum Scripturarum alijsmembris, «qtnfc lan&at, & £ Deo diflata: de-inde , qudd , cum tam longo tempo-re jam ibi fuerint, & eos S. Hieronymus,

S. Auguftinus, C allio dor us,S. Thomas, ce-terique interpretes Latini retinuerint, atqueexplicuerint; fine Icandalo atque turbationepopuli non potuerint auferri.

IV. Ad verlum III. Omnes declinaverunt &c* Non obftatHie inter cetera locus eft, quem, quibeatii- hic locuslimam Virginem Mariam in peccato origi- immaculatanali conceptam elle affirmant, ad inuren- fouccpuomdam illi labem producunt: Omnesdeclinave- V. M,runt: Omnes peccaverunt , & egent gloria Dei.

Sed facilis relponfio, has efTe communes &generales regulas, quibus non debent, neque 'poliunt obfiftere privilegia paucorum. Le-gendus nofter Alfunlus Salmeron Tomo UProlegomeno canone 3 5. ubi multis ex-emplis oftendit, Scripturam plerumque nontam lpe£lare ad id, quod aftu eft & reipsiexiftit, quam ad id, quod ex rei natura efiedeberet.

V» Ad Verlum III. Omnes declinarunt . || u j u g VM-Qu» S. Auguftinus, S. Thomas, &alij com- ficuhger-mentantur ad hunc locum de Chrifto Do-manus (en-mino, lenius quidem ille verus, led pius & fi**myfticus eft: proprius, genuinus, ac littera-lis, nimirum omnes homines adeo elle cor-ruptos, ut nec unus ex tot millibus invenia- rturjuftus& ineorruptus,eruitur ex illo Pauli eni i mr e*Rom. 3 .v.j.Cauffati fumus ludxos & Gratos om- s. Paule.nes fub peccato ejje, ficut feriptum eft: Ouia non eftjuftus quifquam: non eft intelligens, non eft requi-rens Deum. Omnes declinaverunt , fimul mutilesfacH funt , «0» eft qui faciat bonum, non eft ufquead unum. Qua; lane de ludasis aque dicuntur,atque de Gentilibus. Ad hac tametfi ha-beant Graci, ukU iv ’iu( gvoV, non eft ufque adunum , hoc eft, ut illi interpretantur, praterunum, nempe Chriftum; ex Hebrao tamen 'verrirFelix Pratenfis , & Cajetanus Card.

Non e(l faciens bonum , non eft etiam unus :

Xanres Fagninus; Non etiam unus : Nebienfis ;

Non eft qui faciat bonum, vel etiam utnu. Chal-daus; Non eft qm operet ur bonum,mn eft vel unus.

Q11® verfiones utique Chriftum non inclu-dunt. Er idem profe&d lenius eft Vulga-ta j Non eft ufque ad unum , hoc eft, ne unus

(L