■to%

iture»

unda.

»wi«fr

'venta.

nitPa,

mnmi.

uctan.loanno'tuiti&, De.

'ffline//to, eo.

'es, jit.effen.

ifti ja-t jufti-irepel-

I&4»

wm

iism

.Qui.

I?A

leqaa 0; ®

, «nen< c '

Sfiritti

Jjodn. 1 »

efafi.

ulnsnoti

irina, no-

'w,qnein

icclefiam

,&Apo-

sPaiiori»

iaerigen-llS-'

avit, vo-:nda, iid.humaniIum, jiuim. fo” 1

mi

(Iit, St ni'

meiuoiatinsillelu'ipriflsfiif*isperfe 111egetetoere ffl®iJESfl

TgO Offl'

t impi*i tam^eticos iit

s,f>

icom® 1 ®

sfib

P S A L M V S XXI.

fi

im

ftencfa jam dijudicata , & futura jam faftaJunr, Cuiit enim 6c qualitates a&ionum no-firarum, & effetius omnium voluntatum,Jfcientia divina praeveniat, quanto magis Deonota fnnt opera fua, & retle placuit, quafi fa-£la recoli, quae non poterant omnino nonfieri. .

Qui non H. S. Avgvstini , in fecundaPfalmi eX-itxaudiatur , p 0 fitione. Deus meus clamabo per diem , &nonStamen no exau ^ eSf ^ Multi clamant in tribulatione,

fciafl) 11 ^ >en & non exallc ^ untnr * a d » non a ^

* infipientiam, Clamavit Paulus, ut auferrettir

ab eo ftimulus carnis, & non eft exauditus, utk.Cor, 12 . auferretur, & ditium ell ei; Sufficit tibi gratiaY9* mea, nam virtus in infirmitate perficitur , Eirgo noii

eft exauditus; fed non ad infipientiam, fed adfapientiam: utintelligathomo, medicum efteDeum, & tribulationem medicamentum eftead falucem, non poenam ad damnationem.Sub medicamento politus ureris, fecaris, cla-mas: non audit medicus ad voluntatem, fedaudit ad fanitatem,

CurDeus III. S. Gregorh Papje, Lib.XX.Moral.quandoque cap.XXII. Deus metu clamabo per diem &c. San-difFerarauxi- &aEccleiia perfecutionis fu® tempore fidelium in tri- £j at> j e fiderijs clamat, Sed doLer, fie quali nonulatione. re fpi c |, dum fua videt in tribulationibus votadifferri. Alto namque conlilio, omnipotensDeus, cumSantli ejus adverfariorum perfe-cutionibus comprimuntur, cumque aftiduis,ut liberentur, interpellationibus clamant, dif-ferre folet voces petentium, ut merita patien-tium crefcant, quatenus eo magis exaudian-tur ad meritum, quo citius non exaudiunturad votum. Vnde fcriptum eft: Deus meus cla-mabo per diem , nec exaudies, & notte. Atque ipfaUtilitas de exaudiendi mora mox fubditur,cum illic protinus fubinfertur: Et non ad infi-pientiam mihi . Ad multiplicandam quippeSandlorum Jfapientiam proficit, quod poftu-lata tarde percipiunt» ut ex dilatione crefcatdeliderium, ex defiderio intelledlus aUgeatUr*Intelle&usverd cum intenditur, ejus in Deumardentior affe&us aperitur. Affeilus autemad promerenda cceleftia tanto fit capax, quan-to fuerit expe&ando longanimis* Sed tameninter hac fandiorum patientiam dolor urgetad vocem, & cum dilati proficiunt, metuuntne, deficientibus viribus, defpe£li reproben-tur.

Vtiliras il- IV. EivsDEM, Lib.XXVI. Moral.cap.XV.lius dilatio* quod juvabit legifte totum* Deus meus clama-n,s * bo per diem &c. Suos Dominus cum velociter

non exaudit, quo repellere creditur, trahit.Internus quippe eft medicus, & peccatorumin nobis contagia > qnaeinefle medullitus re-probat, fecat; abfeindit virus putredinis ferrotribulationis, & quo voces aegri audire diffi-mulat, eo aegritudinis finem procurat. Hincenim Propheta ait: Deus meus clamabo per diem ,& mn exaudies : &nofte , & non ad infipientiammihi. Ac fi diceret: Nequaquam mihi ad in-fipiemiam ptoficit, quod die ac nodle claman-tem me continuo, non exaudis: quia unde mein temporali tribulatione quafi deferis, inde

ad aeternam fapientiaJm plus erudis. HinCetiani dicit: Adjutor in opportunitatibus , in tribu-'latione. Tribulationem quippe di&urtis, op-portunitatem praemifit, quia faepe, & tribula-tione conterimur, & tamen opportunum non#dum eft , ut defiderio ereptionis adjuvemur.

V. S. Avgvstini , Enarrat, in PialmumCXXI I. T« autem in ftnfto habitas , laus ifraeiQui habitat in coelo, habitat in fan£lo. San£loquid, nifi in templo fuo? Templum enim Deifan&um eft, quod eftis vos. Sed omnes adhucinfirmi, & fecundum fidem ambulantes, fe-cundum fidem fiunt templum Dei; erunt enimaliquando & fecundum fpeciem templumDei. Quamdiu funt templum fecundum fi-dem? Quamdiu in ipfis Ghriftus per fidemhabitat, ficut dicit Apoftolus habitare Chrifiumper fidem in cordibus no (Iris. Sunt autem j am coe-li, in quibus jain per fipeciem habitat Deus,videntes eum facie ad faciem, omnes fian£liAngeli, omnes fan&as virtutes, poteftates, fe-des,dominationes; Hierufalem illacoeleftis,Unde peregrinando ingemifeimus, & quamdefiderando oramus. Ibi habitat Deus: illuclevavit ifte fidem, illuc afeendit afFe£lu defi-dtrando: & ipfiim defiderium facit animamdefiudare fordes peccatorum ■, & mundati abomni labe, ut fiat & ipfa coelum, quia levavitoculos ad eum, qui habitat in coelo.

VI. S, Ambrosii , Enarratione in huncPfalmum. Ego autem fum vermis , & non homo.Illum infipiciamus verficulum, in qno ait $ Egoautem fum vermis, & non homo: cur totius Domi-nus creaturae vermiculo fe voluerit comparari.Poftiimus hoc quidem humilitati primitus afifignare, qua; San&orum virtus eft maxima,ficut fan£lns Moyfes ante Deum mutum fieanimal profitetur : David pulicem fe fiepecommemorat. Sed magis illud accipiendumputo, quoniam vermis nulla extrinfecus ad-mixtione alieni corporis, fed defoia & puraterra procreatur, ideo ilium comparatum Do-mino : quoniam & ipfie Salvator de fiola & pu#ra Maria generatur.

VII. §. Hieronymi, in Commentar. Egofum vermis . Duo habitacula fecit Deus, coelum& terram. Coelum habitatio Angelorum, &terra habitatio vermium. Fecit Deus vermemafeendere in coelum, & Angelum in terram,Chriftus per humilitatem fiuper omnes Ange-los afeendit: & diabolus per fiuperbiam proje-£luseft in terram.

VIII. Evthymii, inComment. Ego fumVermis . Vermes in efcam pificibus darifolent:dic, ea ratione Chriftum vermem appellaripoffe, quia ejus caro, fubqua divinitas veiutioccultus quidam hamus latebat, inftar verni isfa£la eft efca, in capturam intelle&ualis illiusceti, qui in mari praefentis vitas verfabatur.Nam Cum cetus ofcitabundus ad illam efcamhiaret, latenti illic hamo divinitatis penetra-tus eft.

IX. S.Jvstini Martyris, et Philoso-phi, in Dialogo cum Triphone Judaeo. Spesmea ab uberibus matris met. Ghriftus cumpri-

G c mum

»

Pfaig.v.io,’

TTeimplutnDei fandu»Fideles.

Ephef, j*v.17.

CurChrifiusvermi com-paratui

I.

H.

1

Duo fecitDeus habi#cacula.

Chriftus,vermis inhamo.

Libertas ar,bitrij nofiri,