m

2 i 4

P S A L M V S XXIII.

AtrtW, de

Cbrifto adinferos de-tendente.

ynu

tiiatogifmusinter dxrno-nes St Ange*

Io»,

Inter princi.pes & facer-detes,

hoc eft, elevando pandimini, vel elevat® aveftris cnftodibusaperimini, o porta sternales.Vides, toto ve*fu alludi ad portas arcium,non cardinibus immifT* volvuntur, fedattra&$ in altum aperiuntur. Le£lio Hebrai-ca non alloquitur principes urbis, leu porta-rum cuftodes , fed portas ipfas hifee velrbis:Levate , vel attollite porta capita veftra , id eft,feras, v*£es, peflulos, cetera clauftra, & ma-chinamenta, qua vocantur capita portarum,quia limt pr^cipua firmiftimseqile partes ea-rum ; nam abfque feris, ve£ibus, & hujufee-modi munimentis, porta quid valent? quodtruncum corpus fine capite. Non eft profe&ddubitandum, quinDavid portas Tabernaculivalidiflime munierit adverius hoftiles incur-fus, ne Arca, ut quondam a Philift*is, capere-tur, & mutaret folum.

Nunc a typo leu figura veniamus ad regemnortrum gloriae Chriftum J E S V M. Bis hicverius legitur, loco feptimo, & nono, Priorifte deferibit Chrifti, recens a vi£oria proftra#ri Satans, defeeniumad inferos, ubi di&umeft cacodf monibus; Attollite portas veftras,6principes tentbrarnm»attollite & aperite por-tas areas, veftrae tantiiper tyrannidi permiflas*intra quas in limbo huc ufque animas patrumdetinuiftis : & vos, 6 porta, qua diabolis in-cubatoribus videbantur fore aternis clauftrisoppeftulata, a nemine unquam pandenda,nunc referamini; introibit ad captivam capti-vitatem vefter, 6 d^mones, vi£lor, Vi£or pec-cati , & qu« per peccatum in mundum intra-vit, vi£or mortis, rex gloriofiftimusJESVS.Exquirunt inlani & ringentes Dfmones, utfequitur:

Quis eft ifte n rex gloriae ? Do-minus fortis & potens; Do-minus potens in praelio*

11. Quii eft , inquiunt Acherontici laver-niones, ifte rex gloria , cui portas jubemur at-tollere ? Reipondent Angeli laterories ani-ma Chrifti, quos ego crediderim Ahgelosfuifie tutelares commorantium in limbo; Do-minus (in Hebraico ponitur nomen tetragram-matonj fortis natura fua, & potens jurifdi&io-ne in fiios, T)ominus Jehova potens in pralio ad-verfus refra&arios, quales vos eftis. Rever-tamur ad pompam Arcae translata, ubi cumportarum cuftodes quaeritarent ; Quis eft ifte rexgloria , qui introibit ? relponderunt facerd.otes,& tribus breviter verbis, fed encomijs lucu-Jentiflimis regem gloriae defcripferunt. Re-gem glorioium faciunt tria: Robur, quo ma-gna fibi comparat,- Manm fortium dominabitur ,rrov.iz.verfiiq.. Poteftas.in plurimos: Feli-citas in pralijs. Hac tr^a celebrant in rege luoiacerdotes, & rex ille gloriae, Dominus , ajunt,tft fortis & potens, Dominus potens in praho, Bre-vius fimul ac enucleatius dici quid potuit? Sifortitudo quaritur , robusliftimw eft , ait B. Jobcap,?. verf ip. De poteftate ipfius audi quid«nunciet Danielcap,$. verf ico. Regnum ejus

m

A : d

C: ... iitcasiiuzi.

• *

regnum fempiternum , & pbteftas ejus tn generk *»tionem&generationem. Cap 7. verf 17. Cujusregnum , regnum fempiternum eft , & omnes 'regesfervientei, & obedient. Qu6d Dei nuni omniabella gerantur, & vi&oria, in quam ille vo-luerit , partem inclinent, teftis eft Zachariascap. 1 o. verf j. Vifitavst Dominus exercituumgre»gem fuum , domum Juda, & pofuit eos quaft equum,gloria fua in bello ♦ Ex ipfo angulus , ix ipfo paxil-lus , ex ipfo arem pralij, ex ipjo egredietur omnisexaftor fimul . Et erunt quaft fortes conculcanteslutum viarum in pralio : & bellabunt > quia Domi-nus cum eis .

Attollite 12 portas principesveftras, & elevamini port^sternales ; & introibit rexgloriae ♦

iz. Repetitus hicVerfus eft in Afeenfio-ne Chrifti ad coelum ab comitibus triumphi,quin &ab animabus redemptis e limbo. Iftecoetus alloquitur alios Angelos portarum coe icuftodes, &; Attollite portas , ait, 6 coeleftesprincipes, attollite portas veftrds pzradifi, ufquead hoc tempus nulli pervias mortalium: & ele-vamini vos 6 porta coelorum aternales , nulli ob#noxiae corruptioni, & quae necdum, ex quotempore conditas fuiftis, ulli hominum patue*runt: jam primus humana cum natura, fedquae fit hypoftatice unita divinae, introibit pereas rex gloria Chriftus, quem hoc loco fic ap-pellari , & alium neminem, docent S.Juftinusin’Dial, cumTriphone, S.Ambrofius lib,4.deFide,cap.i. S. Auguftintfs, & S. Tnomasad hunc P falmum, S.Hieronymus cap. 2, Za-charise, Euthymius, Cafliodorus,

Quis eft ifte rex 13 gloriae ? Do- ^minus virtutum lple eft rexgloria

15. Angeli, qui caelorum aditum ferva- Alter diaiobant, qu*runtexijs, qui julferuntattollipor- 8 lfmus «tas; Quis eft ifte rex gloria humani carne indu-tus ? Reipondent hi: Dominus virtutum ; Hebr*

Dominus Sabaoth , id eft, exercituum coeleftium;

Grsece, Kvftocruv Avvdpitoev, Dominuspoteftatum yhoc eft, Dominus potentiftimus, Rex regum*

Dominus dominantium, humanae gentis Re-demptor, d^monum expugnator, Mortis in-teremptor, Theander, vernsDeus & homo,ipfe eft /ex gloria . Qu®runt Angeli; Quis eft ifte ?non quod ignoraverint myfterium Incarnatio#nis, fed ex admiratione, quia gloria Chrifti iu-perat omnem cognitionem. Claufula Pfelmi Selah, quiiin Hebraico eft di&io Sela , quam D.Hierony- Ffe velit,musihterpretatur, &fenium profert

^tern* veritatis, nempe Chriftus ipfe eft rexgloria [emper* Ex Figuerij regula, quam iupr£attulimus num. dices fignificare; O maxi-

mam & immenfam Chrifti Domini gloriam!

Mihifedet eafententia, vocem illam refpon-dere noftr® confuetudini ponentium hoc li-gnum NB, quando id, quod dicitur, eft vald®

infigne

ipltf