II.

Devotiorequiriturorantis«ru interior»

quam exte-

n.r #

Ritus orandiIudsorum,

Tabernaculipartes duae,

Heichal,

& Debir,

Graec.

adulor.

IlL

PSALMVS XXVII.

•• 148

Exaudi Domine 3 vocem de-precationis meae, dum oroad te: dum extollo manusmeas ad templum fan&umtuum.

V

3. Exprimit hic verius devotionem oran-tis, quae confiftit in duobus, in interioribuscordis, & in operibus externis. Interior de-votio requiritur, quia Deus eft /piritns, &eos, qui adoranr, oportet efte fpiritales, Chri-fto monente Joan.4. verf.zj. Venit Ima, &nunc eft, quando veri adoratores adorabunt Patremin (pirttu & veritate* Nam & Pater tales quant*qui adorent eum . Spiritus efl Deusi & eos, qui ado-rant eum, in fpiritu & veritate oportet adorare.Propter hanc internam devotionem cordisiui, petit exaudiri beatus David orationemfuam: Exaudi Domine vocem deprecationis meXjdum oro ad te. Sed & debemus revereri Deumexterioribus fignis, unde /abjungit» dum ex-tollo manus meas ad templum [anctum tuum, adTabernaculum, ubi Arca Domini iervana-tur, vel ad Coelum, in quo habitat Deus. Ma-nus in altum /ublatse, orantis, acmi/eriarrtfuam profuentis habitus eft, quem alias quo-que Propheta nobis ob oculos po/uit, ut Pfal-mo 7 6. verf, 3. In dse tribulationis mex Deumexquifm, manibus meis nofte contra eum , /ubaudi,extentis: Pfalmo 87. verf 10. Clamavi ad teDomine tota die,expandi ad te manUs meas* Acce-dit, quod Judaeis Vel praeceptum, vel folem-ne fuerit, ut ubicunque locorum eftent, adeam coeli plagam, ubi Hierofolyma litafuir,converfo vultu manibufque protenfis , ado-rarent Deum* Sic fecifle legimus DanielemBabylone , quifeneftrat, quae relpiciebat Hie-rofolymam, aperta preces fuas fundere /ole-bat, Eft quod notem ex Hebraico, quod fichabet, 1 l debir Kodfchecha, & a Pagnino ver»titur , ad adjtum [anilitatis tuse : a Pelice , adabditum fanftitatis tuae. Nempe tabernaculumin partes tribuebatur duas, velo tantum in-terfecante: pars anterior, quam Zacerdos quotdiebus ingrediebatur, Heichal, Id eft, Pala -ri#wdi£afuit; interior autem, nonnifi fe-mei quot annis adeunda, Debir , Gr^cis ov,arcanorum /acrorum /acro/an£tus locus, inquo DeusGherubinis infidens, habitaculum/uum in terris fixifte credebatur. VideaturBenedi£tus Arias Montanus in commentarijsad hunc P/almum#

Ne fimul trahas me 4 cum pec-catoribus : & cum operanti-bus iniquitatem ne perdasme.

Qui loquuntur pacem cumproximo fiio, mala autem incordibus eorum.

4. Emendati codices Vulgata raodd hi-bent* tfr fimul trahas me, cum olim legeretur,Ne tradas me*, ficque ex Hebraico verrerint

S.Hieronymus, &Pagninus, Attamen para-phraftes Chaldaeus, Felix, Nebienfis, Flami-nius tranftulerunt; Ne trahas : & fane le&ioGraeca, ovvehxvirye fas, verbo trahendi debetexplicari; ut adeo dofte Romani corre&ores,ex trito vocabulo tradas , fubftituerint, trahas.Caeterum in /enfibus diftonintianl utrdvis le-blione non induci, gloftemaS.Thomaz docetfic intelligentis 5 Ne tradas me , in damnatio-nem fcilicet, cum peccatoribus t Idem a te ma-Ium amolieris hac prece } Ne fimul trahas me adeundem /upplicij locum, ad dandas ea/dempoenas, ad idem exitium > cum peccatoribus ,quorum utor confuetudine coa&us, 6t invi-tus, Vivunt hoc in orbe jufti cum impijs,cre-fcunt in noftris hortis lilia cum lolijs, in agriszizania cum tritico, jacent in areis grana cumpaleis: ta Domine, propter hoc commer-cium, quod cum impijs neceffitas humanaeconverfationis habere cogit, noli cum illis undme ad luendas pcenas trahere: & cum operan-tibus iniquitatem ne perdas me. Idem alijs verbisrepetit, quod ad majoremfuperioris di£ti de-clarationem facit.

f. Explicat, qiios peccatores, & opera-rios iniquitatis, potiftimum intellexerit; eosvidelicet, qui loquuntur pacem cum proximo fuo,qui fpeciem prae fe ferunt amicitiae, qui viderivolunt bene velle proximis fuis, qui os mei-le delinunt, & qui verba pacata fefomo fpar-gunt, mala autem in cordibus eorum, fubaudi,firnt, aut latent, quae machinantur inimicisfuis. Os in meile, cor in felle. Vide, quam,belle fenfum patris exprefterit filius Proverb.cap, 25». verf. Homo , qui blandis fittifque jer-monibus loquitur amico fuo , rete expandit greft-bus ejus . Vide, quam confpirent ora prophe»tarum, Davidis, & Hieremiae cap.p. verf8.Sagitta vulnerans lingua eorum , dolum loCutaeft:in ore fuo pacem cum amico fuo loquitur, & occul-te ponit ei infidtas. In catena Patrum apud Bal#thafsarem Corderium noftrum , Origenes,-Valde impij, inquit, funt, qui nec ut amici affi-ciuntur, neque ut inimici loquuntur ; fed continentquidem inimicitiam in femetipfis , verbis autem pa-cificis fmulant amicitiam. Iftiufmodi hominibus ni*htl efl dete(labiliu $4 N

Da illis a fecundum opera eo-rum, & fecundum nequitiamadinventionum ipforum.

Secundum opera manuum 7eorum tribue illis: redde re-tributionem eorum ipfis.

6 * Da illis. Animadvertendus eft hic He-brai/mus, quo verbum Dare & Tonere, /igni-ficatidem quod Facere. Exemplo fit e ThrenisHieremiae, capitis primi verfus 13. Pofttit, hoceft, fecit me definiatam , redegit me infolitudi-

Trakat |cg£,dum , nonTrtdtti,

quaraquanSfenfus noafualijw,

Repetitifl

confucu

pfaltjc»

Dolofus vi-vis colori-bus depi-&us»

IV.

Dare, P"nere} , He-braeis >dei*<quod